Wil je afvallen? Slik dan deze maagballon in

Een wondermiddel van 4.000 euro tegen overgewicht? De maagballon nieuwe stijl is makkelijk in te slikken en helpt vier maanden bij afvallen. 'Maar als je denkt: ik slik af en toe een ballonnetje, dan heb je verkeerde verwachtingen.'

'En dan heb ik hier de magic pill', zegt bariatrisch chirurg Jan Willem Greve, terwijl hij de witte capsule ter grootte van een zetpil laat zien. Aan de capsule zit een draadje met op gezette afstanden zwarte markeringen. In de röntgenkamer in de kelder van het ziekenhuis zit tegenover de chirurg cliënt Manon (55), een grote rode plastic beker water in haar hand. Ze neemt een slok om alvast de keel te smeren.

Manon staat op het punt een maagballon in te slikken, een relatief nieuwe behandeling tegen de nog steeds groeiende overgewichtepidemie. Mensen met ernstige obesitas (een Body Mass Index boven de 40) kunnen in Nederland een maagverkleining krijgen om af te vallen, maar mensen die 'gewoon' overgewicht hebben, komen niet in aanmerking voor zo'n operatie. Voor hen is er de maagballon. Het idee is dat die het hongergevoel vermindert, waardoor de patiënt minder eet.


Draadje

Greve vraagt aan Manon de capsule in te slikken. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Manon hoest en kokhalst, grijpt naar de hand van de arts. 'Het gaat heel goed, hij zit bijna in de maag', zegt Greve geruststellend. Dan beweegt de buik van Manon: de capsule is van de slokdarm in de maag geplonsd. De opluchting is op haar gezicht leesbaar. Het draadje hangt uit haar mond, de zwarte markeringen nog zichtbaar ter hoogte van haar kin.

In de maag ontvouwt de ballon zich. Nadat Greve de ballon via het draadje heeft gevuld met vloeistof, blijft die ongeveer zestien weken zitten. Daarna loopt hij leeg en verlaat via de ontlasting ongemerkt het lichaam. Tenminste, als alles goed gaat, want voor Manon is het al de tweede maagballon: de eerste liep te snel leeg.

In combinatie met een leefstijlprogramma - dieet en meer bewegen - zou de patiënt zo'n 10 tot 15 procent van zijn of haar gewicht moeten kwijtraken. Mensen met een Body Mass Index van boven de 27 komen voor de behandeling in aanmerking; dat is vanaf 87,5 kilo voor iemand van 1,80 meter.

In Nederland zijn nu zo'n 170 maagballonnen geplaatst, maar in heel Europa zijn dat er al 15 duizend, vertelt zorgcoördinator Edmé Kuypers van de Nederlandse Obesitas Kliniek. Op dit moment kunnen patiënten alleen terecht in de Heerlense vestiging van de Nederlandse Obesitas Kliniek. Later dit jaar komen daar andere locaties bij: eerst in Arnhem, daarna Amsterdam en Den Haag. De behandelteams daarvoor zijn in opleiding.


Zomerrok

Yvonne Kuypers (23) - schoondochter van zorgcoördinator Edmé - kreeg de maagballon in augustus 2019 en is al 17 kilo kwijt, zegt ze. Ze valt nog steeds een beetje af. Trots trekt ze een meegebrachte zomerrok aan over haar broek om het verschil in taille-omvang te laten zien. Ze past bijna twee keer in de rok. Ergens tussen Kerst en Oud en Nieuw raakte ze de ballon kwijt, denkt ze, maar ze heeft hem niet gezien.

Een wondermiddel? Voor de patiënt is het inderdaad een hele verbetering, denkt Wouter Leclercq, bariatrisch chirurg in het Máxima Medisch Centrum in Eindhoven. De maagballon zelf is niet nieuw, maar voorheen moest een arts met een endoscoop de slokdarm in om de ballon te plaatsen en te verwijderen, en kreeg de patiënt een roesje. De capsule doorslikken is een stuk minder belastend en gaat sneller.

Maar met alleen de ballon is de behandeling niet klaar: de patiënt krijgt een leefstijlprogramma aangeboden met een psycholoog, een diëtist en eventueel een bewegingsdeskundige. Mensen leren een ander eetpatroon. Yvonne Kuypers zegt dat ze het goed volhoudt om anders te eten.


Life event

Leclercq is benieuwd of het patiënten op langere termijn lukt om de kilo's eraf te houden. Vier maanden vindt hij heel kort op een mensenleven. 'Als het je lukt daarna je leven om te gooien en dat vol te houden, zou de maagballon wel iets kunnen zijn', zegt hij. Maar hij waarschuwt dat gewicht kwijtraken meer is dan alleen een technisch trucje, en dat er ook andere behandelingen zijn. Afvallen noemt hij een life event dat de nodige aandacht en ondersteuning verdient. 'Als je denkt: ik slik eens in de zoveel jaar een maagballonnetje en hoef verder niets te doen, dan heb je echt verkeerde verwachtingen', zegt hij.

Iedere patiënt moet een goede afweging maken, vindt Leclercq, want er hangt ook een prijskaartje aan: het hele traject kost ruim 4.000 euro. Yvonne Kuypers kreeg de ballon cadeau van haar man en schoonouders. Voor haar zijn de kosten een stok achter de deur om haar nieuwe eetpatroon vol te houden.

Ook Manon heeft het er graag voor over. Ze heeft een behoorlijk medisch verleden en was na vijftien jaar van medische molen, stoppen met roken en de overgang 'helemaal klaar' met haar overgewicht. 'Ik dacht: er is mij zoveel overkomen waar ik niet om gevraagd heb, dit ga ik voor mezelf doen. Investeren in mijzelf!'

Onderzoek laat zien dat er behalve misselijkheid vrijwel geen bijwerkingen zijn. Bij 0,5 procent van de patiënten zit de ballon letterlijk niet lekker en wordt die voortijdig lek geprikt.

Tevreden bekijkt Greve de röntgenfoto van Manon. De ballon zit op de juiste plek. Ze is misselijk, en dat zal ze volgens de arts nog een paar dagen blijven. Maar haar man is meegekomen met de camper, zodat ze na de plaatsing meteen kan gaan slapen.

© De Volkskrant

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234