Youtuber Daniil Orain gaat dagelijks in Moskou de straat op om mensen controversiële vragen voor te leggen. Beeld Faik Geci
Youtuber Daniil Orain gaat dagelijks in Moskou de straat op om mensen controversiële vragen voor te leggen.Beeld Faik Geci

Rusland

‘Wil jij mij in de gevangenis?’ Vlogger stelt Russen op straat lastige vragen, óók over de oorlog en Poetin

De jonge Russische vlogger Daniil Orain overvalt mensen op straat dagelijks met – soms – lastige vragen. Zijn YouTube-kanaal 1420 biedt vooral buitenlanders een kijkje in de Russische ziel.

Joost Bosman

Langs de Novy Arbat, een van de verkeersaders in het centrum van de Russische hoofdstad Moskou, fladderen Daniil Orain (21) en zijn maat Artjom Mitjoenin (22) met hun iPhones van de ene naar de andere toevallige passant. Ze knopen gladjes even een gesprekje aan, gooien hun charmes in de strijd en kijken of mensen toehappen.

Lukt het niet, dan draait Orain behendig weg en wendt hij zich soepel tot een volgende ‘prooi’, voortdurend jonglerend met zijn telefoon. Schroom is het jonge duo ten enenmale vreemd. Vandaag luidt hun vraag: ‘Vind je jezelf mooi?’

Beiden moeten tien filmpjes opleveren voordat ze naar hun hotelkamer kunnen om het materiaal te monteren, De meeste mensen hebben geen trek in een praatje voor de camera, anderen gaan maar wat graag met de jonge mannen in gesprek; zeker als het, zoals nu, een wat luchtiger onderwerp betreft. “Soms herkennen mensen me al’’, verklaart Orain.

School

Drie jaar geleden begon hij met zijn videoblog 1420, vernoemd naar de school die Mitjoenin en Orain als kind bezochten. Scholen in Rusland hebben geen naam, maar een nummer. “Ik zat veel thuis en had te weinig contact met mensen. Ik ben de straat opgegaan om te praten, dat was interessant’’, vertelt Orain.

Het idee om een vlog met gesprekjes te beginnen werd geboren in het openbaar vervoer. Orain, een IT-specialist, reisde drie uur heen en weer tussen zijn woning en zijn werk. Om de tijd te doden keek hij een beetje naar YouTube-video’s. “Ik zag een serie met persoonlijke interviews en dacht ‘zoiets kan ik in Rusland ook wel doen’’’, vertelt Orain de ontstaansgeschiedenis van zijn vlog.

null Beeld Faik Geci
Beeld Faik Geci

‘Waar heb je het meeste spijt van?’ of ‘Wat is het doel in het leven van de Russische vrouw?’, zijn zo de luchtiger onderwerpen die Orain en Mitjoenin bespreken met voorbijgangers in de straten van Moskou.

Maar ze schuwen ook niet controversiëlere vragen over de ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne, het feit dat honderdduizenden Russen hun land ontvluchten, en de stagnatie van de Russische economie. En dat levert soms verrassend kritische antwoorden op, iets wat in het huidige Rusland niet vanzelfsprekend is.

De clips hebben Engelse, Spaanse, Portugese en Japanse ondertiteling. Want 1420 is vooral bedoeld om het Westen een inkijkje te geven in de zielenroerselen van de gewone Rus. “Ik wilde iets internationalers doen. Als ik een video maak, denk ik in eerste instantie aan buitenlanders’’, zegt Orain, “aan wat bijvoorbeeld Amerikanen willen zien.’’

Gevaar

Al zijn de video’s bedoeld voor een buitenlands publiek, ze zijn in Rusland gewoon te bekijken. Ook de autoriteiten kunnen ze zien. Brengt Orain met zijn vragen mensen niet in gevaar? Orain vindt dat niet zijn verantwoordelijkheid. “Mensen antwoorden zoals ze zelf willen. We zeggen van tevoren dat we een YouTube-video opnemen, dus ze weten wat er kan gebeuren.’’

In de video hieronder vraagt Orain mensen op straat hoe zij Rusland zien na Poetin. Het verhaal gaat daarna verder.

Orain kent één geval van iemand die een reprimande kreeg door wat hij op 1420 had gezegd. “Begin maart antwoordde een jongen op een vraag over de inzet van atoomwapens ‘ik zou een atoombom op Rusland gooien’. Dat zagen ze op de universiteit, en de student kreeg de waarschuwing dat hij verwijderd zou worden als hij nog een keer zoiets zou zeggen.’’

Sinds het begin van de Russische inval in Oekraïne ziet Orain een kentering in de meningen van ‘gewone’ Russen. “Begin maart waren mensen heel bang en zeiden ze bepaalde dingen niet. Nu hebben ze het allemaal openlijk over ‘oorlog’.’’ En dat is nog altijd door het Kremlin ten strengste verboden.

Zelf zegt Orain totaal neutraal te zijn. Hij stelt slechts vragen, bezweert hij. Maar na een beetje aandringen, blijkt tussen de regels door toch waar hij staat. “We hebben meer transparantie nodig in de maatschappij’’, zegt hij; en wijzend naar boven: “Wat doen ze daar? Welke beslissingen nemen ze? Het is onbegrijpelijk. Mensen doen niet mee aan debatten. Er zit zogenaamd een wijs megabrein dat alles weet. Dat lijkt mij niet juist.’’

Churchill

De afgelopen drie jaar is Orain tot andere inzichten gekomen, over democratie bijvoorbeeld. “Winston Churchill zei al: ‘Democratie is de ergste regeringsvorm, behalve dan alle andere die zijn uitgeprobeerd.’ Ik denk werkelijk dat democratie beter is dan dat daar een autocraat zit, die alles weet en zegt: ‘Ik houd zo veel van jullie, Russen! Ik vertel jullie hoe jullie moeten leven.’’

De gewaagde vragen ten spijt, bang voor de autoriteiten is Orain niet echt. “Ik weet niet wat ze ervan vinden. We hebben 300.000 kijkers per aflevering, hoofdzakelijk een westers publiek. De autoriteiten vinden het niet zo belangrijk wat mensen in de VS denken over Rusland. Hun reputatie is toch al verruïneerd.’’

(AD)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234