Jeroen OlyslaegersBeeld Joris Casaer

BOEK★★★★☆

‘Wildevrouw’ is nu onze favoriete Olyslaegers

Vier jaar na zijn definitieve doorbraak met ‘Wil’, slaat Jeroen Olyslaegers nu terug met ‘Wildevrouw’. Ik weet nog niet of ik het een historische roman wil noemen, maar het speelt wel in het Antwerpen van de 16de eeuw, een wereld waarin Pieter Bruegel op andermans binnenmuren staat te schilderen (en ‘Pierre den Drol’ wordt genoemd), de Spanjaarden met de geuzen strijden en de calvinisten met de lutheranen, en waarin straffe caféanekdotes niet zelden met ‘Retteketet! Een neus gezet!’ worden aangeheven. 

De protagonist, herbergier Beer, krijgt al in de eerste regels een hattrick van het noodlot in zijn klitsen gestampt. Hij verliest maar liefst drie geliefden aan het kraambed: zijn derde echtgenote baarde nog net een kind alvorens te sterven, de voorgaande twee bezweken met de spruit nog in hun buik. Beer blijft achter met een schaamte- en schuldgevoel ter grootte van Groot-Hoboken, met de buitensporig behaarde nakomeling Ward, en met Margreet, de streetwise vroedvrouw die na gedane arbeid nooit meer zou opkrassen. Af- en toekomst van Beer zijn eenvoudig, maar hij staat wel op goede voet met ‘de Familie’, een uitgebreide who’s who van scholars en kunstenaars, wetenschappers en rijke handelaars: allemaal vol praatjes en grootse plannen, maar wel goed voor een stevig feestje op zijn tijd. Het is in die hoek dat het gerommel van ‘Wildevrouw’ begint. Te veel over de plot verklappen gaan we niet doen, maar het heeft met verraad en met afgunst, met pishoeren en met engelen, met zwartgallige dramatiek en met noodlottige onnozelheid te maken. 

Dit boek heeft genoeg dubbele bodems, zijsprongen en verknoopte verhaallijnen om een sticker met ‘drie romans voor de prijs van één’ te krijgen. Jeroen Olyslaegers schuwt ook geen risico’s. In ‘Wildevrouw’ is alles en tegelijk niets gebaseerd op de actualiteit van 2020. Er zijn te veel echo’s om toeval te zijn – wantrouwen in de overheid, angst voor de vreemdeling (uit Brussel dan wel Turkije), polarisatie à gogo, leugenachtige pamfletten en natuurlijk pesthaarden – maar gelukkig kiest de schrijver kant noch toontje, waardoor dit nergens een te gewilde politieke parabel dreigt te worden. Vermoedelijk omdat hij de condition humaine nu al geruime tijd kent als de binnenkant van zijn baard. 

Nog een ontoevallig toeval: op de kafttekening lijken de afgebeelde wildeman en -vrouw, alsof de Gehoorde ermee gemoeid is, fysiek krék op de schrijver en zijn eega. Al staat er op de benen van Nikkie Van Lierop naar ’t schijnt minder haar. Eén en ander wordt stijlvast gecombineerd met cameo’s van historische figuren als Gerard Mercator en kardinaal Granvelle, met een morsige hand job in het badhuis, een spannende plot en een half woordenboek aan middeleeuws aandoende zegswijzen en metaforen – van ‘een lach die als boter over het gebraad liep’ tot het educatieve ‘Wanneer de hen kraait voor de haan gelijk zot, en de vrouw spreekt voor de man, dan doet de kok de hen beter in de pot, en rost men de vrouw beter af met een pan’. Steek die in je zak! 

De schrijver drenkt het geheel in een smeuïge en jaloersmakend strakke taalbeheersing – van het soort waarvoor Olyslaegers in Vlaanderen eigenlijk alleen Dimitri Verhulst naast zich moet dulden – en hij laat het verhaal traag, maar tegelijk geen pentameter té traag, ontbolsteren. En toch marcheert dit ding als gek. Kortom, ‘Wildevrouw’ is nu mijn favoriete Olyslaegers – en dat zegt aanzienlijk meer over ‘Wildevrouw’ dan over ‘Wij’, ‘Winst’ of ‘Wil’ samen. Het is een krachttoer en een zwaargewicht, maar ook een entertainend niemendalletje en een spreekwoordelijk pretje, met de vaart en de guitigheid van een oude Sus en Wis. En een uitstekend kerstcadeau, hoor ik. 

'Wildevrouw'Beeld De Bezige Bij
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234