Wint Lieven Scheire 'De slimste mens'?

Zeggen dat Lieven Scheire (38) van vele markten thuis is, is een open deur intrappen. Dit interview zou over zijn nieuwste boek gaan, maar plots is daar zijn indrukwekkende zegereeks in ‘De slimste mens ter wereld’. Hij is geen quizzer, beweert hij, maar toch is hij topfavoriet voor de eindwinst. Bioloog is hij evenmin, maar hij heeft zonet een razend interessant boek over genetica geschreven, ‘DNA’. Daarin is Scheire op zijn best: als een meesterverteller die spelenderwijs ingewikkelde zaken uitlegt aan gewone stervelingen. ‘Met een eenvoudige test weten we straks welke partner bij ons past.’

'We zullen niet uitsterven door de klimaatopwarming'

HUMO Je doet me denken aan het fenomeen Bill Bryson, auteur van het immens populaire ‘Een kleine geschiedenis van bijna alles’. Ook hij maakt complexe wetenschappelijke inzichten bevattelijk voor een breed publiek.

SCHEIRE «Die vergelijking is te veel eer. Bill Bryson heeft het populairwetenschappelijk schrijven een nieuwe dimensie gegeven. Hij is één van mijn helden, een grote inspirator. Hij verstaat als geen ander de kunst om van wetenschap een belevenis te maken. Natuurlijk wil je iets bijleren, maar dan liefst op een leuke of spannende manier. Wetenschap wordt dikwijls gepresenteerd als in steen gebeitelde kennis, maar Bryson toont ook de zoektocht daarnaartoe. Hoe wetenschappers door vallen en opstaan hun doel bereiken, maar elkaar ook beconcurreren.

»Ik vind het menselijke verhaal achter de wetenschap belangrijk. Dat is ook de insteek van onze podcast ‘Nerdland’. Wij praten graag over wetenschap zoals men in ‘Extra Time’ over voetbal palavert: niet de droge feiten, maar vooral de zever errond. Zijn we voor of tegen die nieuwe robot? Is Elon Musk een held of een eikel? Vroeger moest wetenschap in een sfeer van ongenaakbaarheid baden, het menselijke aspect was taboe. In functie van het wetenschappelijk onderzoek snap ik dat, daar tellen enkel de resultaten, maar in de communicatie mag het wat luchtiger. Dat wetenschappen nu hip zijn, hebben we te danken aan websites als I Fuckin’ Love Science en mensen als Bill Bryson.»

HUMO Én aan jou. Geen enkele publieke figuur praat in Vlaanderen met zoveel passie over wetenschap. Is er een onderwijzer aan jou verloren gegaan?

SCHEIRE «Mijn vorige manager noemde me Pater Lieven, de wetenschapsmissionaris. Ik heb een verteldrang omdat ik het zo mooi vind wat er gebeurt in de wetenschap. De relativiteitstheorie en de kwantummechanica zijn voor mij pure magie, daar kan ik uren over doorbomen.

»En de genetica! We zullen moeten aanvaarden dat ook ons leven ingrijpend zal veranderen.»

HUMO ‘We zitten midden in een revolutie,’ schrijf je. Waarom?

SCHEIRE «Omdat gewone burgers, zoals u en ik, voor een paar honderd euro hun DNA kunnen laten analyseren. Twintig jaar geleden was dat nog ondenkbaar. Pas in 2000 lukte het de wetenschap om het volledige DNA van een mens uit te schrijven. De gevolgen daarvan zijn niet te overzien: we zullen weten van welk volk we afstammen, of we aanleg hebben voor alcoholisme, of we risico lopen op borstkanker, of we het talent hebben om Olympisch tienkamper te worden, wie weet ooit zelfs welke partner bij ons past.»

HUMO Je hebt zelf je DNA laten uitschrijven aan de KU Leuven. Heb je bijzonderheden ontdekt?

SCHEIRE «Dat ik lactose-intolerant en voor 2,5 procent neanderthaler ben. En dat is best bijzonder: tot voor kort ging men ervan uit dat de moderne mens zich onafhankelijk van de uitgestorven neanderthaler heeft ontwikkeld, maar nu blijkt dat we er ooit seks mee hebben gehad. Iedereen met roots in Europa of Azië heeft dus neanderthalergenen in zich.

»Voor de rest ontdekte ik weinig. Het probleem is dat we nog in de ontcijferfase zitten. Van veel eigenschappen hebben we geen flauw benul waar ze precies in het DNA verborgen zitten.»

HUMO Je maakt de vergelijking met de Steen van Rosetta uit het Oude Egypte.

SCHEIRE «Precies. Op dat rotsblok stonden de Egyptische hiërogliefen met daaronder de Griekse vertaling. Een DNA-transcriptie kun je vergelijken met de hiërogliefen en de eigenschappen van de mens met het Grieks. We moeten dus zoeken welk stuk DNA met welke eigenschap overeenkomt. Soms slaagt men erin een lichaamsproces aan een bepaald stuk DNA te koppelen, maar dikwijls is het een samenspel van genen en dan wordt het complex. De meeste erfelijke ziektes waarvan men het DNA al heeft kunnen ontcijferen, zijn terug te brengen naar één gen. Maar onze seksuele geaardheid, bijvoorbeeld, wordt sowieso beïnvloed door meerdere genen. Vijf zijn er al bekend, maar het zijn er duidelijk nog meer. En ook omgevingsfactoren spelen wellicht een rol.

»Hetzelfde geldt voor muzikale aanleg: er is niet zoiets als een muziekgen. Daarin ligt een belangrijke rol voor artificiële intelligentie: als je honderdduizenden mensen bevraagt over hun muzikale vaardigheden en je laat daar computers complexe patronen in ontdekken, dan zul je er ooit in slagen om het DNA te ontcijferen dat een impact heeft op je muzikaal talent. Die weg gaan we op, want de DNA-testen worden steeds goedkoper waardoor steeds meer mensen instappen. En hoe groter de databank, hoe sneller de kennis van ons DNA zal groeien.»

HUMO Je voorspelt een belangrijke rol voor Google en Facebook.

SCHEIRE «Die bedrijven weten gigantisch veel over ons. Als je hun data kunt koppelen aan onze genetica, heb je een goudmijn. Dan kun je onderzoeken of de DNA-gegevens van een paar miljoen hardrockliefhebbers een patroon vertonen. Misschien ontdekken we wel een AC/DC-gen! (lacht)»


Raszuiverheid

HUMO Houdt die rush op DNA-tests geen privacyrisico’s in? Verzekeraars zouden je polis kunnen verhogen wanneer ze in je DNA-profiel genetische ziektes ontwaren.

SCHEIRE «Er is momenteel een spanningsveld tussen privacy en DNA-onderzoek. Het lijkt me logisch dat een verzekeraar géén DNA-test van je kan eisen. Maar anderzijds kun jijzelf wél via een DNA-test te weten komen of je met een dodelijke erfelijke ziekte rondloopt. Die kennis kun je aanwenden om een dure levensverzekering af te sluiten. Dat zal leiden tot meer kosten voor de verzekeraar, en dus een duurdere verzekering voor iedereen. Je ziet: er staan ons complexe maatschappelijke discussies te wachten.»

HUMO En die komen steeds dichterbij. Nadat DNA-onderzoek onlangs de seriemoordenaar Stephaan Du Lion hielp ontmaskeren, pleitte advocaat Walter Damen voor een databank met DNA van alle Belgen.

SCHEIRE «Voor misdaadbestrijding is DNA-identificatie inderdaad een goede zaak. Maar er zit een addertje onder het gras: zodra een overheid over DNA-gegevens beschikt, kan ze die ook voor andere zaken gebruiken. In 2016 werd in Koeweit een wet gestemd die iedereen verplichtte DNA af te staan. Daarmee wilden ze misdadigers identificeren, maar ze kunnen er ook mee naar eigenschappen van hun onderdanen zoeken. Als men binnenkort iemands seksuele geaardheid uit DNA kan aflezen, kan dat gebruikt worden om mensen te arresteren, want in Koeweit is homofilie strafbaar. Onder internationale druk werd de wet er afgevoerd.

»Over een DNA-database van alle Belgen zou ik me vandaag minder zorgen maken, maar je weet nooit hoe het politiek bestel evolueert. Indien ze nu in Hongkong een DNA-database hadden, zou ik als demonstrant niet te veel haartjes en huidcellen willen laten vallen. En je mag er niet aan denken dat de nazi’s die kennis hadden gehad. Alhoewel, dan hadden ze kunnen vaststellen dat raszuiverheid niks voorstelt. We zijn door de eeuwen heen samengevogeld door iedereen die hier passeerde.»

'Een DNA-analyse kan voor onaangename verrassingen zorgen: er zijn mensen die zo ontdekt hebben dat ze als baby verwisseld zijn'

HUMO IJslanders hebben ontdekt dat hun DNA via de moederlijn een sterke verwantschap vertoont met inwoners van Schotland. De Vikingen uit Denemarken zouden op hun rooftochten daar massaal vrouwen gekidnapt hebben om zich dan met hen op IJsland te vestigen. Het lijkt me interessant om te weten welke buitenlandse invloeden in mijn DNA zitten.

SCHEIRE «Dat kún je weten. De stamboomwebsite 23andMe linkt je DNA aan dat van andere deelnemers. Volgens die site zijn er nu drieduizend mensen genetisch verwant aan mij, gemiddeld zijn ze zes à zeven generaties van me verwijderd. Ze wonen vooral in de VS, omdat daar veel meer mensen meedoen, maar ook in Italië, Nederland, Frankrijk en Duitsland. Hoe meer deelnemers, hoe nauwkeuriger men in de toekomst je stamboom zal kunnen reconstrueren. Maar pas op, je kunt voor onaangename verrassingen komen te staan: een Amerikaanse donorjongen kwam via een DNA-kit zijn biologische halfzus op het spoor. Bleek dat ze al een jaar zijn lief was. Er zijn mensen die op die manier ontdekt hebben dat ze als baby verwisseld zijn. En dan is er nog overspel. Volgens een Brits onderzoek is één op de vijftien kinderen van een andere vader. Als iedereen in Engeland zo’n test doet, zal het met kerst in veel families een pak minder gezellig zijn.»


Moderne mammoet

HUMO ‘Willen we dit wel weten?’ is een vraag die vaak terugkomt in je boek.

SCHEIRE «Klopt. Zelfs bij gevaarlijke erfelijke ziektes tekenen sommigen voorbehoud aan. Na één van mijn DNA-lezingen vertelde een vrouw me dat haar moeder de genetische afwijking had die borstkanker veroorzaakt. Angelina Jolie liet om die reden haar borsten amputeren. Toch wilde die vrouw geen DNA-test. ‘Ik neem het zoals het komt,’ zei ze. Je kunt er geen waardeoordeel over vellen. Onbehandelbare dodelijke aandoeningen, daarvan hoef ik het ook niet te weten. Als je er toch niks kunt aan doen, wil ik zorgeloos zijn tot de ziekte toeslaat.»

HUMO Sommige DNA-toepassingen in je boek lijken uit een sciencefictionfilm te komen. Zo voorspel je dat koks DNA-analyses zullen gebruiken om een menu naar onze smaakvoorkeuren samen te stellen.

SCHEIRE «Dat is realistisch, hoor. Nu al kan men uit een DNA-test opmaken of je koriander lust. De kok weet dus of hij dat wel of niet in jouw spaghettisaus moet draaien. Ik zie binnenkort wel een toprestaurant experimenteren met genetisch gepersonaliseerde gerechten.»

HUMO Blijkbaar bestaat er ook een datingsite op basis van DNA-analyses?

SCHEIRE «Klopt, GenePartner. De website beweert op basis van je DNA een partner te vinden tot wie je je het sterkst aangetrokken voelt. Je stuurt je DNA naar hen op en zij zoeken een match met andere personen in hun databank. Dat seksuele aantrekking in onze genen zit, is zo goed als zeker. Maar welke genen dat zijn, daar is men nog lang niet uit. Dus momenteel lijkt GenePartner me niet echt betrouwbaar. Met gene partner als resultaat (lacht).»

HUMO Over dieren die uitsterven hoeven we ons straks geen zorgen meer te maken. Zo zal men binnenkort de mammoet weer tot leven kunnen wekken. Hoe precies?

SCHEIRE «Door hem te klonen. Het enige wat je nodig hebt, is een celkern met gezond DNA. Die kun je terugvinden bij goedbewaarde bevroren dieren. Het is technisch niet eenvoudig, maar zeker mogelijk. De in 2000 uitgestorven Pyrenese steenbok werd in 2009 op een succesvolle manier gekloond.»

HUMO ‘Jurassic Park’ is dus geen fictie?

SCHEIRE «Jawel, DNA heeft maar een houdbaarheid van honderdduizend jaar. De tyrannosaurus rex tot leven wekken zal dus niet meer lukken.»

HUMO IJsmummie Ötzi, die in Noord-Italië onder een gletsjer werd gevonden, kan men dus ook klonen?

SCHEIRE «Ja, maar mensen klonen is veel moeilijker dan andere zoogdieren. Bij primaten treedt er vlak na de bevruchting een specifiek proces op dat het klonen bemoeilijkt. In China is men er onlangs in geslaagd om bavianen te klonen, maar dat was geen succes: ze waren misvormd, sprongen rond als wacko’s en krijsten onophoudelijk. Het waren kleine Frankensteins. Ik zou er dus bij de mens niet direct aan beginnen (lacht).

»De eerste genetisch gemodificeerde mens is al een feit. In 2018 vertelde de Chinese professor He Jiankui dat er twee meisjes waren geboren – een tweeling – bij wie hij het HIV-resistentiegen had ingeplant.»

'Als Remco Evenepoel bij zijn geboorte een DNA-test had ondergaan, had hij een week later al op een fiets gezeten. Nu hebben ze hem eerst jaren laten voetballen. Bij Ander­lecht dan nog, dat wens je niemand toe (lacht).'

HUMO ‘De eerste genetisch gemodificeerde mensen kruipen nu rond op deze planeet. Ik vind dat een ontzettend hallucinante zin om neer te schrijven,’ schrijf je in je boek.

SCHEIRE «Ik vind het nog steeds onwezenlijk. Lang was dat ultieme sciencefiction, van dezelfde grootorde als vliegende auto’s en hologramtelefoons. De mens die zichzelf genetisch herschrijft, dat is het ingrijpendste wat ooit in onze evolutie is gebeurd. Alle levensvormen in de natuur zijn spontaan ontstaan, maar nu zijn we in staat om het hele proces te sturen. ‘Wie willen wij eigenlijk zijn als mensheid?’ is de vraag die we ons kunnen stellen. HIV-resistent? Graag. Een aanleg voor depressie? Liever niet. Een krijgersgen zodat ons volk wat competitiever wordt? Doe maar. Of toch liever rustig en empathisch?»

HUMO De maatschappij zal dat toch nooit tolereren?

SCHEIRE «Ik zie het wel gebeuren, hoor. Niet binnenkort, maar als de techniek op punt staat. In-vitrofertilisatie stuitte in haar begindagen ook op protest. Dat de techniek gebruikt zal worden om zware genetische ziektes uit onze embryo’s te halen, zal maatschappelijk wel aanvaard worden. Cosmetische ingrepen zoals oog- en haarkleur lijken me gevoeliger te liggen. Maar extra talenten en intelligentie toevoegen, dat is een zeer heikele kwestie.»

HUMO Je bent zeker: de DNA-test bij de geboorte komt er. En dan kunnen we meteen inschatten welke talenten onze kinderen hebben. Dat gaat ons een pak ritten naar de muziekschool of voetbaltraining besparen.

SCHEIRE «Inderdaad. Als Remco Evenepoel bij zijn geboorte een DNA-test had ondergaan, had hij een week later al op een fiets gezeten. Nu hebben ze hem eerst laten voetballen. Bij Anderlecht dan nog, dat wens je niemand toe (lacht).

»Nu al gaan er stemmen op dat DNA-testen te veel druk op het kind zullen leggen of dat we naar een ‘genetischeklassemaatschappij’ zullen evolueren. Ook daarover zal het maatschappelijk debat moeten gevoerd worden.»

HUMO Wat is jouw standpunt?

SCHEIRE «Ik denk dat het ons leven kan vergemakkelijken. Nu duurt het soms een half leven voor we een beetje weten hoe we in elkaar zitten. Niet alleen is er de zoektocht naar onze talenten, we moeten ook onze mentale kwetsbaarheden al doende ontdekken, door in conflictsituaties te verzeilen, in een depressie te sukkelen of met fobieën te kampen. Als je geluk hebt, weet je pas na dertig jaar geploeter onder welke omstandigheden je het best gedijt. Zou het niet makkelijker zijn op je 12de al te weten waar je gevoeligheden liggen? In mijn geval had dat zeker geholpen: ik heb heel lang last gehad van paniekaanvallen die afkomstig waren van opsluitangst.»

HUMO Hoe zou een DNA-test je geholpen hebben?

SCHEIRE «Angst- en fobiegevoeligheid hebben zeker een genetische component. Er is bijvoorbeeld sprake van een ‘waaghalsgen’: dragers zijn voorbestemd tot het nemen van grote risico’s, zoals bungeejumping. Ik zit genetisch in het angsthaasspectrum. Mocht ik geweten hebben dat ik aanleg had voor fobieën, dan zou ik veel sneller psychische hulp gezocht hebben. Nu tastte ik in het duister, ik had geen idee wat er met me scheelde. Op de trein zitten en daar plots in een gloeiende paniek af willen, dat is behoorlijk desoriënterend voor een rationele mens als ik.

»Dankzij gedragstherapie ben ik daar volledig van af. Files, boten en treinen zijn al helemaal geen probleem meer.»


Bang van celebrity’s

HUMO Boezemt een deelname aan ‘De slimste mens’ je angst in?

SCHEIRE «Neen. In een tv-studio zitten, ben ik intussen meer dan gewoon. Public speaking is een zeer algemeen voorkomende fobie, maar ik heb daar geen last meer van.»

HUMO ‘We hebben schrik van Lieven Scheire,’ zeiden de andere kandidaten nog voor je aantrad in het programma. Legde dat druk op je?

SCHEIRE «Neen. De mensen vergissen zich in mijn kennis. Ik ben enorm geboeid door zaken die je niet hoeft te weten. Zoals: de tyrannosaurus staat genetisch dichter bij de kip dan bij de stegosaurus. Enorm boeiend, maar je bent er geen hol mee in ‘De slimste mens’. Ik voel me geen quizzer en heb daar dus niks te bewijzen.»

HUMO Maar je zit wel in de finale, en je mag zelfs als laatste aantreden.

SCHEIRE «Dat is echt onverwacht. Ik ben zo slecht in namen onthouden dat ik mezelf weinig kans gaf. Maar ‘De slimste mens’ is een aparte quiz: die puzzelrondes lagen me bijvoorbeeld wel goed. Je hebt ook geluk nodig. Zo kreeg ik een filmpje over de boksmatch van Delfine Persoon die ik toevallig op tv had gezien. Zo kon ik met ‘Katie Taylor’ en ‘Madison Square Garden’ 40 en 50 seconden meegraaien. Dat is echt kicken.»

HUMO Heb je een angstzweetrubriek?

SCHEIRE «Een fotoronde met celebrity’s, dat is de horror voor mij. Taylor Swift, Cardi B, Post Malone: ik had nog nooit van die mensen gehoord. De boekskes, lifestyle, dat is mijn domein niet.»

HUMO Je kunt je daarop voorbereiden.

SCHEIRE «Wekenlang de Story lezen voor één vraag over BV’s lijkt me zinloos. Maar ik hou de actualiteit wel in de gaten. Als er een item over Oekraïne in ‘Het journaal’ zit, ga ik nu wel de moeite doen om de naam Zelenski (Oekraïens president, red.) te onthouden. Ik voel wel dat de speler in mij wakker is geworden. Van alles wat er nu op mijn pad komt, moet ik vijf termen weten. Vrienden moeten me briefen over gemiste Netflix-reeksen, en als ik op Twitter de naam van de voor mij onbekende Robert Redford zie verschijnen, duik ik Wikipedia in.»

'Binnen de ecologie speelt overdreven veel emotie. De rationele wetenschapper die de boel wil kalmeren, zal dikwijls met op­lossingen komen die de geiten­wollensokkenecoloog niet lust.'

HUMO Wie zie jij als je grootste concurrenten voor de eindzege?

SCHEIRE «Astrid Stockman en Lotte Vanwezemael. Ze zijn thuis in thema’s die me totaal niet liggen en vertonen heel weinig gaten in hun kennis. Thomas Huyghe en Mathieu Terryn weten ook vaak dingen die ik niet weet, maar bij hen is het soms ook omgekeerd: dat zij iets laten liggen wat ik wel geweten had. Dat overkwam Astrid en Lotte zelden.»

HUMO Vreesde je aanvankelijk met je deelname niet een beetje voor je reputatie?

SCHEIRE «Nee, vergeet niet dat ik een nerd ben. Een prof van me zei ooit: ‘Wie met zijn reputatie inzit, kan hier beter vertrekken. Als je wilt overkomen als een erudiete mens, dan moet je humane wetenschappen volgen.’ Wiskundigen en natuurkundigen zijn rare kwieten: als je in hun domein niet thuisgeeft, is dat niet erg. Het is sociaal perfect aanvaardbaar niet te weten wat een cosinus en tangens zijn, maar als je een dt-fout schrijft, vindt iedereen je een uil. Het voordeel is wel: net omdat natuurkunde een nichespecialiteit is, krijg je al snel het etiket van ‘slim’ opgekleefd.»


Stammenoorlog

HUMO Even naar de actualiteit: hoe kijk jij naar het ecomodernisme in het klimaatdebat, dat propageert dat de modernisering en technologisering de maatschappij zal verduurzamen?

SCHEIRE «Het is een boeiende stroming. Binnen de ecologie speelt overdreven veel emotie. Maar de rationele wetenschapper die de boel wil kalmeren, zal dikwijls met oplossingen komen die de geitenwollensokkenecoloog niet lust. Het duidelijkste voorbeeld zijn genetisch gemodificeerde organismen: er zijn er nu al die aantoonbaar minder milieubelastend zijn dan de klassieke landbouwgewassen. Maar voor veel ecologisten is dat ideologisch een brug te ver.

»Kernenergie is nóg lastiger. Daar hebben zowel bij voor- als tegenstanders heel wat mensen oogkleppen op. De tegenstanders zijn vaak te emotioneel, ze zien radioactiviteit als iets wat groen licht uitstraalt waar iedereen ziek van wordt. De voorstanders moeten eens goed de cijfers bestuderen. Er is bijvoorbeeld beslist dat kortlevend kernafval gedurende 300 jaar onder actief toezicht aan de oppervlakte opgeslagen moet worden. In 2300 zullen onze nazaten daar dus nog stééds mee opgezadeld zitten. Stel je voor dat Lodewijk XIV een energiebron had waar wij nu de gevolgen van dragen. Voelt raar aan, niet?»

HUMO Doet men niet nogal snel hysterisch rond radioactiviteit? Volgens een VN-rapport viel in Fukushima nog geen enkele dode door de kernramp.

SCHEIRE «Klopt, en ook in Tsjernobyl viel het aantal slachtoffers mee. Maar dat kwam omdat men bij beide rampen drastische maatregelen heeft genomen: er werden meteen evacuaties uitgevoerd en grote no go-perimeters rond de centrales gelegd. Mocht je een cirkel met een straal van 60 kilometer rond Doel trekken en alles daarbinnen ontruimen, dan zou de economische schade gigantisch zijn. De kans op een kernramp in Doel is zeer laag, maar niet nul. Ze is even groot als een natuurramp die eens om de tienduizend jaar voorkomt. Als je de economische schade deelt door tienduizend, weet je dus wat de risicokost per jaar is, en die is een stuk hoger dan de financiële winst van een kerncentrale. Bedenk ook dat er vijfhonderd kerncentrales op de wereld zijn. Met een kans van één op tienduizend zet je eigenlijk je handtekening onder een kernramp om de twintig jaar.»

HUMO Waarom zien we jou nooit in ‘De afspraak’ om zulke thema’s te duiden? Dan is er eens een echte wetenschapper aan het woord.

SCHEIRE «Ik ben conflictvermijdend, waardoor ik niet snel op de barricades klim. Bovendien behoud ik liever het overzicht dan in een stammenoorlog verzeild te geraken. Want alles wordt daartoe herleid: Zwarte Piet, het klimaat, de migratie... Mensen kiezen hun kant en alles wat de tegenpartij doet of zegt, is slecht. Neem nu de klimaatproblematiek: dat de aarde opwarmt, daarover moet je niet meer discussiëren. Maar wat de gevolgen zijn en hoe je je daartegen moet wapenen, dat is niet zwart-wit. Mensen die beweren dat de aarde onleefbaar zal worden, dwalen. De klimaatopwarming zal het leven op deze planeet niet uitroeien, de aarde is al veel warmer geweest. Ook de mens zal niet uitsterven. Gaat onze levensstandaard onder druk komen te staan en wellicht instorten? Riskeren we grote milieuschade, volksverhuizingen en internationale conflicten? Dat dan weer wel.»

HUMO Het is een veelgehoorde kritiek op Greta Thunberg: ze houdt ons een apocalyptisch doemscenario voor.

SCHEIRE «De apocalyps zal zich niet voltrekken, maar ik zal geen grote kanttekeningen plaatsen bij de klimaatspijbelaars. Er moet wel degelijk iets veranderen, daar kun je dus niet hard genoeg de aandacht op vestigen. Maar ik begrijp dat mensen afhaken omdat Anuna en Greta te alarmistisch zijn. Al denk ik dat ook de stammenoorlog hier een rol speelt. Het is vooral de rechts-conservatieve hoek die niks van de klimaatproblematiek wil weten. Dikwijls zijn dat dezelfde mensen die gekant zijn tegen migratie. Da’s een paradox, want de klimaatopwarming werkt migratiestromen in de hand. Mensen die geen illegalen in ons land willen, zouden dus de grootste klimaatactivisten moeten zijn.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234