null Beeld

Woelig 2017: het jaar van de Bitcoin (van 1000 naar 15000 dollar)

In 2017 steeg de waarde van de bitcoin van 1.000 naar 15.000 dollar en meer. Sinds kort is de digitale munt zelfs beursgenoteerd: ook de goede huisvader kan er nu in beleggen. Thomas Spaas, medeoprichter van de vzw Belgian Bitcoin Association, geeft ons een spoedcursus en verklaart de hype.

De tijd dat de bitcoin vooral een dubieus middel was om anoniem drugs of wapens mee aan te schaffen in de donkerste krochten van het internet, ligt ver achter ons. Eind 2017 geldt de digitale munt als het nieuwe goud van een online Eldorado. Hoewel de bitcoin oorspronkelijk bedoeld was als een antibancair online betaalmiddel, is de cryptomunt vandaag zo exorbitant veel waard dat hij bijna uitsluitend nog geschikt is als belegging. Sinds 10 december is dat ook officieel mogelijk: de Chicago Board Options Exchange (CBOE), de grootste Amerikaanse effectenbeurs, bood toen de eerste bitcoinfutures aan, termijncontracten die toelaten om te speculeren op de koers van de bitcoin. De belangstelling was massaal.

Nu zelfs taxichauffeurs en journalisten in bitcoins investeren, wordt gewaarschuwd voor een bubbel. De wereldvermaarde econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz riep zelfs al op tot een verbod. De digitale munt dankt volgens hem zijn populariteit aan de mogelijkheden voor witwaspraktijken en heeft dus geen maatschappelijk nut. Toch lijkt de hype rond de allereerste digitale munt maar niet te ontploffen, ondanks de voortdurende koersschommelingen.

HUMO Hoe werkt de bitcoin nu eigenlijk?

THOMAS Spaas «De bitcoin ontstond in 2009, toen iemand onder het pseudoniem Satoshi Nakamoto software voor een peer-to-peer betaalsysteem ontwikkelde. De ware identiteit van de uitvinder is overigens nog steeds niet achterhaald. Satoshi Nakamoto is misschien wel het moderne monster van Loch Ness.

»Heel simpel gesteld kun je bitcoins vergelijken met jetons waarvan er maximaal 21 miljoen stuks bestaan. Die muntjes worden geleidelijk aan, en ook steeds langzamer, de wereld ingestuurd. Momenteel zijn er zo’n 17 miljoen bitcoins in omloop. Aangezien de vraag enorm is, stijgt ook de waarde. Eén bitcoin is nu ongeveer 14.000 euro waard (op 12 december 2017, de waarde verandert voortdurend, red.).

»Bitcoins kunnen, in tegenstelling tot tastbaar geld, niet oneindig bijgemaakt worden. De waarde van een bitcoin is uitsluitend afhankelijk van hoeveel de gebruikers ervoor willen betalen.

»Met bitcoins betaal je rechtstreeks, zonder dat daar een centrale instantie zoals een bank aan te pas komt. De software achter de bitcoin is volkomen transparant, alle transacties zijn blijvend traceerbaar. De bitcoin is bedacht als een anti-establishment betaalmiddel, dat een stukje macht teruggeeft aan de gebruiker, in tijden waarin we steeds afhankelijker worden van overheden en multinationals.»

HUMO Met de bitcoin kun je illegale verlangens bekostigen, maar waarvoor is het nog een handig betaalmiddel?

Spaas «Bij het ontstaan ervan, in 2009, was één bitcoin zo goed als niets waard. De eerste betaaltransactie was dan ook vooral een grap. Twee bitcoin-nerds die elk aan de andere kant van de wereld woonden, waren aan het chatten. Plots zegt de ene dat hij honger heeft. ‘Geen probleem,’ zegt de andere, ‘ik bestel je wel een pizza, in ruil voor 10.000 bitcoins.’ Als je weet dat een bitcoin vandaag meer dan 10.000 dollar waard is, kun je stellen dat dat de duurste pizza aller tijden is geweest. Maar toen was dat een normale prijs, weinig mensen hadden interesse in de bitcoin.

»De grote doorbraak voor betalen met bitcoins kwam er in 2010 dankzij WikiLeaks. Toen de Amerikaanse overheid Visa en PayPal dwong om donaties aan WikiLeaks te blokkeren, omzeilde Julian Assange de censuur door zich te laten sponsoren in bitcoins – waarvoor hij onlangs de Amerikaanse overheid heeft bedankt.

»Vandaag kun je trouwens op meer plekken pizza bestellen met bitcoins, want steeds meer winkels en cafés accepteren de cryptomunt.»

HUMO Hoe ben je er als gebruiker zeker van dat je bitcoinbetaling correct wordt uitgevoerd? En dat je geen valse bitcoins krijgt?

Spaas «Dat is de taak van de zogenaamde mijners. Zij maken veilige transacties in bitcoin mogelijk door die eerst te verifiëren. Daarvoor moeten ze een coderingspuzzel oplossen. De mijner die de puzzel het snelst oplost, mag de nieuwe transactie toevoegen aan de blockchain, een gedecentraliseerde databank die alle transacties registreert. De mijner wordt voor zijn denkwerk en stroomverbruik beloond met nieuwe bitcoins. Dat is de reden waarom je bij elke bitcoinbetaling een kleine transactievergoeding moet betalen.

»Oorspronkelijk kon iedereen met een laptop een mijner worden, maar vandaag gebeurt het overgrote deel van dat mijnen in China. Je hebt er bedrijfjes met kamers vol computers die uitsluitend dienen om bitcoins te mijnen. Zo schakelen ze de meeste concurrentie uit.

»Door de stijgende populariteit van de bitcoin worden de transactiekosten steeds hoger. Aangezien er steeds meer transacties plaatsvinden, is het dringen om jouw transactie goedgekeurd te krijgen. Hoe meer je extra betaalt, hoe sneller je geholpen wordt.»

HUMO Waar komt de hype vandaan?

Spaas «Ik geloof dat het vooral een geval van fomo is (fear of missing out, red.). De bitcoin wordt bereikbaar voor een steeds groter publiek, en mensen willen de trein niet missen.

»Beleggingsadviseurs raden mensen altijd aan om hun geld in verschillende zaken te investeren. Mensen die al aandelen, obligaties of een beetje goud bezitten, kunnen zich met de bitcoinfutures nu ook aan een belegging in de bitcoin wagen.»

HUMO Is je euro’s omzetten in bitcoins dé manier om vandaag slapend rijk te worden?

Spaas «Als advocaat gespecialiseerd in belastingrecht geef ik juridisch advies aan mensen die in de bitcoin geïnvesteerd hebben. De Belgian Bitcoin Association wil mensen bewust leren omgaan met peer-to-peer betaalsystemen vanuit een emanciperende visie, niet per se om er poen mee te scheppen. Als vzw roepen we niemand op om te investeren. Omdat de waarde van de munt zo hard schommelt, is het risico groot. Met bitcoins ontsnap je trouwens niet aan de belastingen; ze vallen onder de fiscale wetgeving voor aandelen of obligaties.

»Beleggers kunnen nu trouwens meer geld verdienen door te speculeren op de koersschommelingen dan door bitcoins te kopen. Alleen al het vooruitzicht dat Wall Street in de cryptowereld zou stappen, met beursgenoteerde bitcoinfutures, deed de waarde van de bitcoin flink stijgen. De stormloop op die futures was zo groot dat de website van de beurs van Chicago meermaals crashte, en de koers van de bitcoin tot 17.000 dollar steeg.

»Maar dat is een eerste indruk, niets zegt dat die stijging blijft duren. De eerste verhandelde futurecontracten lopen af in januari; het kan best dat de turbulentie dan pas zichtbaar wordt en de koers keldert.

»Zelfs als de bitcoinbubbel ontploft, zal dat het klassieke financiële systeem niet overhoophalen. Uiteraard is het ironisch dat de bitcoin steeds meer in het establishment verankerd raakt. Maar grote banken en overheidsinstanties kunnen nu ingrijpen als de zeepbel uiteenspat en er veel geld mee gemoeid is.»

HUMO Wordt de bitcoin mainstream in 2018?

Spaas «Aan de code achter de bitcoin is al een hele tijd niets meer veranderd. Als cryptocurrency zijn nieuwere digitale munten zoals bijvoorbeeld Ethereum – een soort tweede generatie van de bitcoin, waarmee je ook programma’s kunt schrijven – veelbelovender.

»Ik geloof dat we nog veel zullen horen van de software achter de cryptomunten, de blockchain. Dat is de gedecentraliseerde databank die bij de bitcoin alle transacties registreert, maar die voor nog veel meer gebruikt kan worden. Het potentieel van de blockchain reikt veel verder dan enkel digitaal geld. In landen met een gebrekkige infrastructuur en een hoge corruptiegraad zou de blockchain bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden als een neutraal kadaster voor onroerend goed, of als een veilige en efficiënte beheerder van identiteitsgegevens.

»Door de ongeziene hype stappen veel bitcoinbelievers van het eerste uur er nu uit, maar ik ben ervan overtuigd dat zij het kleine fortuintje dat ze met hun bitcoins vergaard hebben, verder zullen investeren in het cryptosysteem. Want de opname van de bitcoin op de grote beurzen betekent zeker niet het einde van de cryptomunten. Die evolutie zal ongetwijfeld veel mensen aan het dromen zetten om nog straffere munten dan de bitcoin te ontwikkelen, of andere toepassingen van de blockchain.

»De hele bitcoingekte heeft alleszins het brede publiek bewust gemaakt van de mogelijkheden van cryptomunten. De bitcoin wordt niet langer gezien als iets voor gangsters en computernerds. Ik ben benieuwd hoe onze samenleving die munten een plaats zal geven, want het is duidelijk dat je ze niet langer kunt negeren.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234