null Beeld

Woelig 2017: het jaar van Jef Vermassen. 'Hoe hoger ze je op een voetstuk zetten, hoe dieper je kan vallen. En vallen zál je en moet je in Vlaanderen'

Jef Vermassen werd 70, maar het afgelopen jaar was de bekende strafpleiter actiever dan ooit. Hij schreef een boek over slachtoffers, maakte een docureeks over assisen, pleitte elke week in een moordzaak (‘de laatste tijd zijn het er zelfs twee per week’), gaf interviews, lezingen en signeersessies, poseerde voor selfies, gooide een bom in het onderzoek naar de Bende van Nijvel én laadde tussendoor ook nog af en toe zijn elektrische Tesla-wagen op.

'Ik voel mij soms in Rusland. Ik weet niet meer wie ik nog kan vertrouwen en wie niet'

Jef Vermassen «Het was een waanzinnig jaar, één van de drukste in mijn leven. Ik ben 70, maar ik leid het leven van een 30-jarige atleet. Ik heb veel energie, maar die is niet onuitputtelijk. Mijn vrouw probeert me elke dag te behoeden. ‘Geniet nu toch eens met mij van het leven,’ zegt ze, ‘want je pleegt roofbouw op je lichaam en geest.’ Ze heeft gelijk, maar ik doe het allemaal zo graag.

»Sinds moordzaken meestal voor de correctionele rechtbank komen, moet het allemaal sneller gaan. Vroeger duurde zo’n zaak minstens een week, nu hooguit een dag. De dossiers worden ook alsmaar dikker en ik wil altijd alles gelezen hebben. We hebben net het dossier van de Mechelse seriemoordenaar Renaud Hardy binnengekregen. Die man heeft onder andere een vrouw gefolterd, verkracht en vermoord, en dat allemaal gefilmd, uren aan een stuk. Ik vertegenwoordig de burgerlijke partij van actrice Veerle Eyckermans, op wie hij ook een moordpoging heeft gepleegd. Dat dossier telt enkele tienduizenden bladzijden.

»Ik lees sneller dan vroeger, ik scan een dossier met röntgenogen, en dan springen er dingen uit waarvan ik weet: dit kan ik gebruiken in mijn pleidooi, hiermee kan ik de jury overtuigen. Maar dat is tegenwoordig allemaal nachtwerk.»

HUMO Wanneer heeft u uw boek ‘Meester, ik heb geen tranen meer’ geschreven?

Vermassen «Ik heb zeven jaar aan dat boek gewerkt, maar dit jaar heb ik mezelf een deadline opgelegd: van juni tot half september heb ik er alle dagen en nachten aan geschreven. Ook toen ik met mijn familie op vakantie was in Gran Canaria: terwijl de anderen zich amuseerden, zat ik op de slaapkamer te werken. Ik sliep vier uur per nacht. Tussendoor hebben we ook de opnames gedaan van de documentairereeks over assisen. Het was een vreselijke zomer waarin ik niet heb kunnen recupereren. Dat heb ik moeten bekopen half september: toen ging ik er fysiek onderdoor. Maar ik heb de deadline wel gehaald.

»In het begin van het jaar zat ik er ook even door. Mijn vrouw had na Nieuwjaar een stamp van een paard gekregen: een pijnlijke scheenbeenbreuk. Ik moest minstens vier keer per nacht opstaan om ijszakjes uit de diepvriezer te halen. Ik sliep niet en zij ook niet. Toen we in de krokusvakantie dan eindelijk op vakantie gingen, werd ik meteen na aankomst doodziek. Ik lag een week in bed. Echt, het was een onmogelijk jaar.»

HUMO U geeft ’s avonds ook nog lezingen.

Vermassen «Momenteel heb ik zeventig tot tachtig aanvragen, waarvan ik er tien zal doen. Meer gaat niet. Want elke lezing gaat gepaard met een signeersessie. Vroeger duurde zo’n praatje vijf minuten per persoon. Nu is dat tien minuten, omdat ze allemaal een selfie willen. Allemaal!»

HUMO In oktober gooide u een voetzoeker in het onderzoek naar de Bende van Nijvel, met één interview op de regionale zender TV Oost, waarin u zei dat u wist wie er achter de Bende zat. Had u verwacht dat het zoveel vuurwerk zou geven?

Vermassen «Natuurlijk, dat was een berekende zet. Het was leuk om te laten zien dat ook een kleine zender als TV Oost iets kan openbaren. Dat was een cadeautje voor die journalisten.

»Dat het zou ontploffen, wist ik. Ik had alleen niet verwacht dat het zo snel zou gaan. Wist ik veel dat ze in Charleroi in paniek zouden raken en dat de speurders al twee dagen later met de foto van Christiaan Bonkoffsky (de man die verdacht wordt de ‘reus van de Bende’ te zijn, red.) zouden gaan leuren in cafés in Aalst. Ik weet hoe de media werken. Je lanceert één welgemikt zinnetje en je laat de journalisten hun werk doen. Ikzelf ben een week met mijn vrouw naar Parijs vertrokken – om uit te rusten van mijn boek – en toen ik terugkwam, had de zaak al enorme proporties aangenomen. Ik wilde voorkomen dat het onderzoek zou doodbloeden en dat is me gelukt.»

HUMO Het was geen verkooptruc voor uw nieuwe boek?

Vermassen «Goeie vraag, maar ik heb geen trucs nodig om mijn boeken te verkopen. Van mijn eerste boek ‘Moordenaars en hun motieven’ zijn meer dan 100.000 exemplaren verkocht. Ook het tweede boek verkoopt als zoete broodjes. Na vier weken was de eerste druk al weg, 15.000 exemplaren. Het is momenteel het best verkochte boek in Vlaanderen.»

HUMO U bent in alles een strateeg. U doet toch nooit iets ‘zomaar’.

Vermassen «Natuurlijk. Wat is pleiten anders dan strategie? Ik probeer de tegenpartij altijd een stap voor te zijn. Dat wordt een tweede natuur. Ze zeggen altijd: hij is mediageil, maar dat is helemaal niet zo. Ik heb dat niet meer nodig, hoor. Als ik zo graag in de schijnwerpers sta, waarom zou ik dan geen minister van Justitie geworden zijn? Ik heb de vraag twee keer gekregen van Verhofstadt

HUMO Waarom heeft u het niet gedaan? U had assisen kunnen redden.

Vermassen «Ja, en dat heeft in mijn hoofd gespeeld. Maar al mijn vrienden en kennissen hebben het mij afgeraden: ‘Je gaat met je hoofd tegen de muur knallen, want je zal te veel compromissen moeten sluiten.’»


Heilige Rita

HUMO Weinig mensen weten dat u bendeslachtoffer David Van de Steen al jaren gratis bijstaat achter de schermen. Wat heeft u met de Bende?

Vermassen «Ik kom zelf uit Aalst en die overval in 1985 is bij wijze van spreken voor mijn neus gebeurd. Sindsdien heeft die zaak mij altijd beziggehouden. Ik was toen 38 jaar en had genoeg ervaring met roofmoordenaars. Toen ik op de radio hoorde dat de Bende net had toegeslagen op het moment dat de politie en de rijkswacht elkaar aflosten, voelde ik al dat er iets niet klopte. Waarom juist dán? Hoe wisten die overvallers dat? En waarom een kind neerschieten dat wegkruipt uit angst?

»Vlak na de overval heb ik de zwaargewonde David bezocht in het ziekenhuis. Mijn moeder was net geopereerd en lag in de kamer ernaast. ‘Ga eens bij dat manneke van 9 jaar,’ zei ze. Ik ben toen een praatje met hem gaan maken. Ik moet opletten met wat ik zeg, want kwade tongen zullen beweren: ‘Hij was toen al bezig om hem te ronselen als cliënt.’ (lacht) Nu, David herinnerde zich dat bezoek zelf niet meer toen hij jaren later bij mij kwam.

»Zo kom ik in die zaak terecht. Hoe gaat zoiets? David en ik krijgen meer en meer contact. Mensen beginnen me informatie door te spelen. Ik krijg anonieme brieven over het onderzoek. Iemand belooft me de namen van de bende voor hij sterft. Ik word ingefluisterd dat het onderzoek op sterven na dood is. Dat ze de voorbereiding van de plechtige begrafenis van het onderzoek aan het filmen zijn met een tv-ploeg... Dat kon niet, vond ik. Toen mijn boek over slachtoffers klaar was, vond ik dat ik een verantwoordelijkheid had tegenover David en de andere slachtoffers. Daarom heb ik aan die boom geschud.»

HUMO En nu wordt u overstelpt met mails, brieven en telefoons van tipgevers.

Vermassen (zucht) «Het is overdreven, en het slokt me op. Elke dag zijn het er tientallen. Er is één bediende op kantoor fulltime mee bezig. Het wordt een probleem. Ik kan het niet meer verwerken. Ik heb al een paar keer in de media gezegd: ‘Jongens, stop met mij als postbode en als biechtvader te gebruiken, want ik ben geen van de twee.’ Er is nu een nummer waar ze met hun tips terechtkunnen. Het is aan de politiemensen, laat ze maar zoeken.»

HUMO Maar die vertrouwen ze blijkbaar niet.

Vermassen «Ik vind het vreselijk om te ervaren hoeveel wantrouwen er bij al die mensen tegenover justitie leeft. Ze willen hun informatie aan mij kwijt, maar niet aan de speurders. Ik voel ook nog veel angst. Mensen die 32 jaar lang niet hebben durven te spreken. Nu, hoe meer ik over het dossier te weten kom, hoe beter ik dat begrijp. De vraag die nog altijd bij veel mensen leeft, is waarom het dossier destijds per se naar Wallonië moest verhuizen. Ik heb het wél begrepen: omdat het niet mocht uitkomen, omdat er te veel belangen mee gemoeid waren. Ik heb al eens een beerputmoord gehad, maar de Bende is een nog grotere beerput. Ik voel mij soms in Rusland, ik weet echt niet meer wie ik nog kan vertrouwen. Al die tips, wat moet ik ermee? Als de tipgevers akkoord gaan, geef ik ze door aan de onderzoeksrechter. Maar bij wie gaan ze goed terechtkomen? Wie zal er iets mee doen?»

HUMO Hebt u zelf nog vertrouwen in de speurders van Charleroi?

Vermassen «Daar antwoord ik niet op. Ik zeg alleen dat ik niet weet wie ik nog kan vertrouwen en wie niet.»

HUMO U kreeg politiebescherming op de Boekenbeurs.

Vermassen «Dat was in overleg met de organisatie. Als ze je op de Boekenbeurs een mes tussen de ribben steken of een kogel in je kop schieten, begin die dader dan maar eens te zoeken tussen die duizenden mensen.»

HUMO Bent u bang?

Vermassen «Als je bang bent, moet je geen strafpleiter worden. Tijdens het proces Horion kreeg ik aan de lopende band doodsbedreigingen. Maar als ze me vragen of ik persoonlijke bescherming wil, zeg ik nee. Pas als je dat doet, komen alle gekken boven. Ik ben niet bang. Maar iemand die niet bang is, kan natuurlijk ook slaag krijgen.»

HUMO Wat vindt u van de vraag van enkele slachtoffers om het Bende-onderzoek te laten overdoen door de Nederlandse expert Peter Van Koppen?

Vermassen «Een journalist belde mij vorige week om mijn mening te vragen over Peter Van Koppen. Ik kon de naam niet meteen thuisbrengen, waarop hij zei: ‘U moet hem wel kennen, want hij was expert in de parachutemoord en maakte brandhout van het onderzoek.’ – ‘Nu valt mijn frank,’ antwoordde ik. ‘Hij werd als expert opgeroepen door de verdediging van Els Clottemans. Het feit dat ik er geen herinnering aan overhoud, wil zeggen dat hij niet veel indruk gemaakt heeft.’»

HUMO Wat zou u vinden van een derde parlementaire Bendecommissie?

Vermassen «Ik weet niet of het iets zal opleveren, aangezien de eerste twee ook niets hebben opgeleverd.»

HUMO U wordt stilaan beschouwd als een mirakelman. De ouders van de vermiste Elke Wevers kwamen onlangs naar u in de hoop dat u het onderzoek kan aanzwengelen.

Vermassen «Ik ben het toevluchtsoord geworden van de hopelozen, een soort heilige Rita, maar met die mirakeltitel ben ik niet zo gelukkig. Want hoe hoger ze je op een voetstuk zetten, hoe dieper je kan vallen. En vallen zál je en moet je in Vlaanderen. Ik voorspel u: binnenkort vinden ze weer iets om mij neer te halen. Zo gaat het hier altijd. Ik hou van Vlaanderen, maar ik heb ook een eindeloze degout van die kleine mentaliteit. Ze schieten elkaar af onder de kerktoren, zéker als je kopje boven het maaiveld komt. Dat ze elkaar verraden hebben in de oorlog, is typisch Vlaams. Walen hebben een veel opener geest, ze hebben ook nog veel meer assisenprocessen. En ze zullen elkaar nooit verraden, integendeel, ze dekken mekaar in – kijk naar de Bende van Nijvel.

»In de parachutemoord heb ik ook allerlei drek over me heen gekregen, alleen omdat ik mijn werk goed gedaan heb. Want ik heb een ‘onschuldig meisje’ laten veroordelen!»

HUMO Trekt u zich dat aan?

Vermassen « Ja. Ik kom na de uitspraak in de parachutemoord thuis en één van mijn dochters zit te huilen. Haar computer is gekraakt en er verschijnt een afbeelding van een stijve penis op het scherm. Mijn kleinkinderen zijn bedreigd en hebben een paar dagen niet op de speelplaats mogen spelen. Dat is traumatiserend.»

HUMO Vanavond bent u te gast in de talkshow van Gert Verhulst, in zijn kasteel.

Vermassen « Ik had eerst geweigerd, want ik heb daar geen tijd voor. Zeker niet om op dat kasteel te overnachten. En ik ga nergens naartoe zonder mijn vrouw.

»Trouwens, toen mijn dochter meedeed aan ‘K3 zoekt K3’ heeft Gert Verhulst gezegd dat hij me liever niet wilde tegenkomen. Mijn dochter heeft Gert met haar optreden doen huilen, het heeft op de voorpagina van alle kranten gestaan. Maar goed, toen belden ze dat mijn vrouw mocht meekomen, en die had er wel zin in. ‘Dan kunnen we eens gaan wandelen en werk jij even niet,’ zei ze. En dus gaan we het toch maar doen, en maken we er een weekendje van.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234