null Beeld

Zadie Smith - 'NW'

Going back to her roots.In haar vierde, naar een postcode vernoemde roman, 'NW' (Prometheus), keert Zadie Smith terug naar het noordwesten van Londen.

De intussen in New York wonende schrijfster groeide er op en bleef dicht bij huis in haar succesdebuut, het immer leesplezier garanderende 'Witte tanden'. 'NW' is een heel ander boek geworden, zij het even intens en veelzijdig.

De roman laat zich gewillig lezen met Google Streetview bij de hand: in het echte Londen heeft Smith een fictief sociaal woonproject neergepoot, Caldwell. Deze veelkleurige, verpauperde wijk portretteert ze via een kwartet elkaars pad kruisende protagonisten, die in de jaren zeventig in klasverband temidden een multicultureel experiment opgroeiden en dertig jaar later met wisselend succes in harmonie met hun Caldwell-roots leven.

Leah, half Engels en half Iers, is doodsbleek, roodharig en onzeker. Ze worstelt met zichzelf, de kinderwens van haar man, en de invallende doelloosheid die dertigers op de dool kwelt. Trigger voor de afdaling in haar desolate zelf is even vreemd als onaangekondigd bezoek, dat zowel een confrontatie met de dubieuze inborst van de mens als met haar verleden meebrengt. Haar vriendin Keisha, met Jamaicaanse roots, is het tegendeel van Leahs door twijfelzucht aangewakkerde inertie: ze ramt eigenhandig alle mogelijke glazen plafonds, sticht een modelgezin en wordt een gerespecteerde advocate. Daartoe doet ze een kleine tactische toegeving: ze verandert haar naam in het salonfähiger en carrièrebestendiger Natalie. Het lijkt een gouden zet, tot aan het slot blijkt dat niemand ongestraft met de kern van zijn identiteit rotzooit.

Het wederwaren van de meisjes wordt in perspectief geplaatst door de passages van twee mannelijke klasgenoten van eertijds: Felix, onstuimig twaalf stielen en dertien ongelukken combinerend onderweg naar het rechte pad, en Nathan, de heldhaftige adonis van de lagere school die zich in de loop der jaren heeft bekwaamd in bedelen en dealen.

'NW' is een heerlijk overvol boek, barstend van de verhalen, sfeertjes en stemmingen. Smith haalt alles uit de kast om een zo treffend mogelijke tranche de vie te serveren. Niet toevallig heeft elk van de vier delen van de roman een heel eigen vorm en toon, vaak verrassend en altijd tintelend. De meest verfrissende lectuur biedt 'Gastheer', het derde deel: met 185 prozatuurtjes, zelden langer dan een pagina, legt Smith een mozaïek die de jeugd van Leah en Natalie verbeeldt en releverende parallellen met het heden onthult.

Zo echoot de roman de bonte veelstemmigheid van de grootstad. Het leven zoals het is, in tumultueuze crisistijden in het noordwesten van Londen. Maar 'NW' is meer dan alleen maar een portret van een armoedige, multiraciale wijk. De onoverzichtelijkheid van het stadsleven houdt de onoverzichtelijkheid van het leven tout court een lachspiegel voor. Net zoals Smith voorbij de complexiteit van het multiculturele leven inzoomt op de complexiteit van het leven tout court. Dat is een huzarenstukje, dat de grenzen van de roman exploreert en een broos evenwicht tussen vertellen en verhullen installeert. In de pen van Zadie Smith blijkt evenveel leven in te zitten als in een pulserende grootstad.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234