Beeld Getty Images/iStockphoto

Gezondheid

Zakdoek in de aanslag: zachte winter vergroot kans op vroege hooikoorts

Door het relatief zeer zachte weer dat ons de komende weken te wachten staat, is de kans groot dat veel mensen last gaan krijgen van hooikoorts. Naast hoge pollenconcentraties moet ook rekening gehouden worden met overlast door insecten.

De hooikoorts wordt veroorzaakt door de pollen van elzen en de verwachting is dat het zeer zachte winterweer van de komende dagen de katjes van de els verder doen rijpen.

Naar schatting 35 procent van de hooikoortspatiënten is gevoelig voor elzenpollen, meldt bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit. ‘Velen zullen in deze periode denken dat ze verkouden zijn of een griepje hebben, omdat ze niet verwachten dat het al om hooikoorts kan gaan. Terwijl ze er baat bij zouden hebben om te beginnen met hooikoortsmedicatie.’

Ook in december was er al een hooikoortsperiode, toen de hazelaar in bloei stond. Van Vliet sluit niet uit dat door de opwarming van de aarde er op termijn geen sprake meer zal zijn van een hooikoortsseizoen, maar mensen er het hele jaar door last van kunnen krijgen. 

De hoge temperaturen deze winter - het wordt zondag 15 graden - kunnen nog veel meer effecten hebben. Zo bestaat de kans dat fruitbomen al vroeg in bloei komen. Gaat het dan alsnog even vriezen, dan kan dat grote gevolgen hebben voor de fruitoogst.

Exoot uit Zuidoost-Azië

Ook is bij een temperatuur boven de 8 graden de Suzuki’s fruitvlieg actief. De exoot uit Zuidoost-Azië dook in 2012 voor het eerst in Nederland op en legt eitjes onder een schil van rijpend fruit. Gevreesd wordt dat het beestje grote delen van de fruitoogst kan verpesten.

De bladluis gedijt ook goed bij zacht winterweer, net als de wesp. ‘Maar veel is afhankelijk van het weer in maart en april.’ Gaat het juist dan nog vriezen, dan is dat bijvoorbeeld funest voor de wespenkoningin die dan al uit de winterstand is.

Overigens hebben bijvoorbeeld ook muizen bij hogere temperaturen meer de neiging zich voor te planten. ‘En er is minder sterfte.’ Terwijl muizen afgelopen jaar al een plaag vormden voor akkerbouwers, omdat veel gewassen werden aangevreten. Sommige boeren lieten in 2019 zelfs hele akkers vollopen met water om de muizen te verdrijven. ‘Maar voor de roofvogels is het weer prima als er veel muizen zijn, het is maar net waar je naar kijkt of iets erg is. Feit is dat de natuur verandert en dat je daar rekening mee moet houden.’

De eikenprocessierups

De temperatuur in maart is allesbepalend voor de eikenprocessierups, gevreesd om de brandharen die jeuk en bulten veroorzaken. Voor de overlevingskansen en populatieontwikkeling maakt het niet uit of een winter warm of koud is.

Maar een warme februari en maart kan wel tot gevolg hebben dat de eitjes eerder uitkomen. Komt ook de eikenboom eerder in blad – jonge eikenbladeren zijn voedsel voor de processierups – dan zullen de rupsen zich wel sneller ontwikkelen. Maar de echte overlast is toch pas ergens na half juni te verwachten. En waar de rups vooral profijt van heeft, zijn hoge temperaturen in de maanden april tot en met juli (rupsperiode) en augustus en september (vlinderperiode). De grootste overlast is er als de temperatuur echt hoog wordt en de harige rupsen die hoog in de bomen zitten verkoeling zoeken en naar beneden kruipen.

De teek

Tekenbeten worden vooral opgelopen in de maanden mei, juni en juli. Waarbij de absolute piek in juni ligt: van alle tekenbeten wordt 35 procent in deze maand opgelopen.

Normaal gesproken begint het aantal actieve teken in de loop van maart te stijgen, omdat dan ook de temperatuur stijgt. In Nederland worden ook nu al tekenbeten gemeld, waarbij er in de omgeving van Arnhem daar ook al iemand koorts bij heeft.

Teken zijn gevaarlijk omdat ze de ziekte van Lyme kunnen overdragen, waar je naast koorts onder meer ook huidaandoeningen en gewrichtsontstekingen van kunt krijgen. Het risico dat mensen nu Lyme van een tekenbeet krijgen, is extra groot omdat niemand er al op rekent dat hij van een wandeling door het bos terugkomt met een teek. En die teek dus laat wordt opgemerkt: als de teek bijtijds wordt weggehaald, is de kans op besmetting veel kleiner.

De mug

Muggen kunnen goed tegen vorst, maar gaan bij een strenge winter in de winterslaap. Nu de temperaturen relatief hoog zijn, is er in grote delen van het land al sprake van muggenoverlast. Volgens de muggenradar loopt de overlast de komende dagen ook op, gelijk met de temperatuur.

De vrees bestaat dat naarmate de gemiddelde temperaturen in ons land stijgen, de kans groter wordt dat de mug in de zomermaanden overdraagbare ziektes zal gaan overbrengen. Zo kan de mug het dodelijke Westnijlvirus overbrengen. Dat virus komt volgens het RIVM vooral voor in mediterrane regio’s, Zuid- en Oost-Europa, West-Azië, Noord-Amerika en Zuid-Afrika. In 2010 waren er grote uitbraken in Griekenland en Rusland, maar vorig jaar is het ook in Berlijn al een keer opgedoken.

Andere dieren

De warme winter zorgt er voor dat ratten en muizen sneller weer – seksueel – actief worden en zich eerder voort gaan planten. Een beetje muis kan, dankzij het feit dat het nageslacht zich ook weer voortplant, voor tot wel 2000 nakomelingen zorgen.

Ook de bladluis profiteert van een zachte winter, omdat het beestje makkelijker overleeft. De bladluis kan zich ook enorm snel voortplanten, tot wel 15 tot 20 generaties per jaar.

Bij een zachte winter overleven meer koninginnenwespen, dus er zijn ook meer wespennesten te verwachten. En dus ook meer wespen.

De zachte winter is weer wat minder fijn voor veel aaltjes. En daar zijn aardappeltelers weer blij mee, omdat de aaltjes voedingsstoffen uit de wortel van de aardappelplant halen.

© AD

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234