Zaventem onder vuur: Arnaud Feist, CEO van Brussels Airport

De zomervakantie heeft de landing ingezet, binnen afzienbare tijd taxiën we terug naar de routineuze standplaats van het leven. Een ideaal moment om met de CEO van Brussels Airport, Arnaud Feist, terug te kijken op de woelige vlucht die onze nationale luchthaven de voorbije jaren heeft doorstaan.

'We hebben ons veiligheidsbeleid afgestemd op dat van Tel Aviv, de meest beveiligde luchthaven ter wereld'

HUMO Waar was u toen de bom afging?

Arnaud Feist «Ik was onderweg naar de luchthaven toen ik telefoon kreeg van het hoofd van de beveiliging. Enkele minuten tevoren was er een ontploffing geweest, zei hij. Hij vermoedde dat het om een terreuraanslag ging. Het zal toch niet waar zijn, dacht ik. Maar eigenlijk heb je op dat moment geen tijd om emotioneel te reageren. We startten meteen het crisiscentrum op en zorgden ervoor dat alle diensten zo goed mogelijk konden functioneren.»

HUMO De luchthaven ging onmiddellijk dicht. Wie hakte die knoop door?

Feist «Ik. Eén van mijn medewerkers belde me vlak na de ontploffing vanuit de terminal. ‘Dit is een oorlogszone,’ zei hij en hij stopte met praten. Wat hij zag, was te afschuwelijk voor woorden. Ik wist meteen dat het om een ramp van uitzonderlijke omvang ging. Een sluiting van de luchthaven was een logisch gevolg.»

HUMO Tonen andere luchthavens zich op zo’n moment solidair, of blijft de luchtvaart te allen tijde een bikkelharde, commerciële omgeving?

Feist «Een halfuur na de aanslag belden de CEO’s van Schiphol en Parijs me al om spontaan hun hulp aan te bieden. Ik kreeg e-mails en Whatsappberichten vanuit alle hoeken van de wereld. De luchthavens van Luik, Charleroi, Antwerpen en Oostende namen vluchten over. Heathrow stuurde ons metaaldetectoren en röntgenscanners om onze tijdelijke check-inzone te organiseren. Als ex-voorzitter van de Europese luchthavenorganisatie kende ik mijn collega’s al persoonlijk, maar het deed toch deugd om te weten dat we er niet alleen voor stonden. Die enorme solidariteit was één van de redenen waarom we vijf dagen na de aanslag weer operationeel waren. Nu worden we zelfs over de hele wereld gevraagd om uit te leggen hoe we dat zo snel gedaan hebben.»

HUMO Welke veiligheidsmaatregelen zijn er sindsdien genomen?

Feist «De federale politie op de luchthaven is versterkt met een honderdtal mensen. Er is ook extra technologie geïnstalleerd: camera’s die nummerplaten controleren en camera’s met gezichtsherkenning. Nieuw zijn ook de behavioral detection officers. Deze experts mengen zich in uniform én in burger onder het volk en speuren naar allerlei signalen die kunnen wijzen op verdacht gedrag.

»Het veiligheidsbeleid voor onze luchthaven is afgestemd op dat van Ben Gurion in Tel Aviv, de zwaarst beveiligde luchthaven ter wereld. In Israël, dat al vele jaren in een oorlogssituatie verkeert, doet men natuurlijk veel meer aan preventie en inlichtingenwerk. Daar geraken de terroristen niet eens tot op de luchthaven. Hun experts vertelden me dat wanneer een terrorist erin slaagt om de luchthaven te bereiken, het eigenlijk al te laat is.»

HUMO Welke impact had de aanslag op het personeel van Brussels Airport?

Feist «Die gebeurtenis heeft ons ongetwijfeld dichter bij elkaar gebracht. We zijn voor elkaar door het vuur gegaan, dat toont zich nog altijd in de dagelijkse contacten. We hebben op 22 maart niet alleen het slechtste van de mens gezien, maar ook het mooiste.»

HUMO Na enkele financieel zware jaren is onze nationale luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines sinds 2017 volledig in handen van het Duitse Lufthansa. Hoe belangrijk is het voor een luchthaven om een eigen luchtvaartmaatschappij te hebben?

Feist «We moeten vooral een luchtvaartmaatschappij hebben die in Brussel haar basis heeft. Tot eind vorig jaar voerde Brussels Airport, als aandeelhouder van Brussels Airlines, lange en uiteindelijk ook succesvolle gesprekken met Lufthansa over de Belgische verankering.

»De overname door Lufthansa is een goede zaak geweest voor Brussels Airlines. Een paar maanden na de aankoop bevestigde het al de vernieuwing van de vloot van langeafstandsvliegtuigen van Brussels Airlines, een investering van 600 miljoen euro. Dat was zeer moeilijk geweest zonder een grote groep als Lufthansa.»

HUMO Brussels Airlines is eigenlijk opgegaan in Eurowings, de lagekostenmaatschappij van Lufthansa.

Feist «Brussels Airlines heeft een sterk Europees netwerk, maar tegelijk ook een intercontinentale reputatie in Centraal-Afrika en de Verenigde Staten. Ik zie Eurowings ook niet als een klassieke budgetmaatschappij. Ze heeft intussen langeafstandsvluchten in haar aanbod, toch niet meteen een eigenschap van een lowcostcarrier.»

HUMO Neen, die eigenschappen zijn: weinig beenruimte, slecht en duur voedsel en een abominabele dienstverlening.

Feist «U beschrijft toestanden van vijf jaar geleden. Low cost is geëvolueerd. Vandaag wil men de passagier een à la carte-menu serveren. Dat is ook wat Brussels Airlines al een paar jaar doet. Eten, drinken, een krant: alle extra’s worden optioneel. Waarom zou iemand die enkel handbagage heeft, moeten betalen voor ruimbagage?»

HUMO Vindt u het geen degradatie van het kwaliteitsmerk dat Brussels Airlines is?

Feist «Niet noodzakelijk. Brussels Airlines zet juist heel erg in op kwaliteit. In Europa evolueren alle maatschappijen sowieso naar een hybride model waarbij ook lowcosttickets aangeboden worden. Mensen willen geen 500 of 1.000 euro meer betalen voor een vlucht van anderhalf uur.

»De laatste tien jaar is het aantal passagiers enorm gestegen, een groei die duidelijk gekoppeld is aan de groei van low cost. In 2007 vloog de eerste vlucht van easyJet tussen Brussel en Genève voor 50 euro, vroeger kostte die vlucht 500 euro. Sindsdien is het aantal passagiers op die vluchtroute verdubbeld.»

HUMO Intussen worstelt de luchthaven al jaren met het spreidingsplan, het dossier van de geluidsoverlast en de nachtvluchten. U woont zelf in Overijse, aan de oostkant van Brussel. Hebt u soms last van nachtlawaai?

Feist «Soms hoor ik een nachtvlucht passeren, en dan weet ik dat ik de volgende dag weer heel wat e-mails zal krijgen. Een tiental mensen schrijft me zowat dagelijks, soms op heel agressieve toon. Die mensen schijnen niet te begrijpen dat ook wij getroffen worden door de aanhoudende onzekerheid. Wanneer er een nieuwe regering aan de macht komt, begint men met de aanvliegroutes te schuiven: van links naar rechts en van boven naar onder. Hoe kunnen wij als bedrijf onze klanten en onze omwonenden zekerheid bieden als men voortdurend van gedachten verandert?»

HUMO Intussen verliest u alsmaar klanten: Chinese en Tsjechische cargomaatschappijen zijn al weg, Ryanair dreigt met opstappen.

Feist «De boetes van het Brussels Gewest na de invoering van de strengere geluidsnormen hebben er inderdaad al een aantal weggejaagd. Dat doet ons imago in het buitenland geen deugd: welke maatschappijen willen nog bij ons komen als ze lezen dat anderen hier vertrekken?

»Intussen profiteren andere luchthavens van de situatie, omdat hun politici wél een helder beleid voeren. De Nederlandse regering beseft dat ze de luchthaven van Amsterdam en de haven van Rotterdam, de twee groeimotoren van het land, moet versterken. Zo is Schiphol op korte tijd drie keer groter geworden dan wij. Nochtans zijn wij beter gelegen én hebben we de Europese instellingen en de NAVO.»

HUMO Is een luchthaven in een grootstad nog van deze tijd?

Feist «Natuurlijk. De luchthavens van Londen, Zürich, Madrid en Lissabon liggen ook in of dicht tegen de stad. Maar wij zitten met twee moeilijkheden die elders niet bestaan: het communautaire aspect en de gewesten. Ik begrijp niet waarom de Brusselse geluidsnormen, zeker voor dagvluchten, zoveel strenger moeten zijn dan elders in Europa. De luchthaven is niet alleen de grootste privéwerkgever van het Brussels Gewest, strategisch is het voor onze hoofdstad belangrijk om de verbinding met de rest van de wereld te behouden.»

HUMO Is een oplossing überhaupt mogelijk?

Feist «Wij zijn een privébedrijf dat een federale luchthaven uitbaat in Vlaanderen, op korte afstand van het Brussels Gewest. Dat zijn veel gevoeligheden bij elkaar. Toen de federale regering drie jaar geleden voor vijf onafgebroken jaren van start ging, hoopten we op een oplossing, maar het ziet er steeds minder naar uit dat die er komt. Volgend jaar zijn er alweer lokale verkiezingen.

»Maar zowel voor ons, de luchthaven, als voor de omwonenden is het belangrijk om stabiliteit te creëren door de vliegroutes vast te leggen in een wet. Dan weten omwonenden wanneer en hoeveel vliegtuigen ze over hun huis zullen krijgen, en dat dit niet met de volgende regering dreigt te veranderen. Pas op die basis kun je beginnen met verdere maatregelen, zoals die van het Waalse Gewest in Luik en Charleroi: daar werd een half miljard geïnvesteerd om huizen te isoleren en te onteigenen.»

HUMO Hoe krijgt u zoiets in het buitenland uitgelegd?

Feist «Ik zeg altijd hetzelfde: Don’t worry. This is Belgium (lacht hard).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234