null Beeld NYT
Beeld NYT

Oorlog in Oekraïne

‘Ze lopen letterlijk voor hun leven’: Russische soldaten stelen fietsen en vluchten richting grens

Met zijn indrukwekkend offensief in het noordoosten van het land verbaasde het Oekraïense leger de voorbije dagen vriend en vooral vijand. De Russische troepen ontvluchten zelfs per fiets en in gestolen burgerkleding de frontlinies, zo goed als al hun materieel achterlatend. De militaire commandostructuur lijkt in elkaar gestort.

Tommy Thijs

Een gebrek aan dankbaarheid kan het Oekraïense ministerie van Defensie niet verweten worden. Niet gespeend van enige ironie stak het gisteren de loftrompet van het Russische leger, dat bij zijn vlucht uit de provincie Charkiv honderden legervoertuigen, wapens en munitie heeft achtergelaten.

“Rusland blijft zijn status als grootste leverancier van militair materieel aan het Oekraïense leger alle eer aandoen, en probeert die status zelfs nog op te krikken”, klonk het spottend bij een Twitter-video waarin een Oekraïense militair Russische tanks en pantservoertuigen filmt met de woorden ‘Hier is het speelgoed’.

Het Oekraïense offensief in Charkiv verloopt volgens bronnen veel sneller dan de legerleiding zelf had verwacht. Zo snel dat het leger zelfs moeite heeft om de vele Russische verliezen te recupereren om te hergebruiken op het slagveld. Op sociale media verschenen de voorbije dagen talloze beelden van achtergelaten tanks, pantservoertuigen, trucks, maar ook van volledige munitiedepots met tonnen aan raketten, mortieren en granaten.

Meer dan 1.000 tanks verloren

Onder andere Nederlandse opensource-onderzoekers verzamelen al sinds het begin van de Russische invasie alle mogelijke visuele bewijzen van verliezen van militair materieel aan beide kanten, die worden bijgehouden op de blog Oryx. De cijfers zijn onderschattingen, aangezien niet van elk verlies een visuele bevestiging voorhanden is, maar ze worden wereldwijd wel gebruikt als de meest betrouwbare.

Terwijl het aantal Russische verliezen lang beperkt bleef tot een tiental voertuigen per dag, waren het er zondag liefst 102 in één keer, waarvan een groot deel volledig intact in Oekraïense handen viel. Ook zaterdag werden er 70 Russische materiële verliezen bevestigd. In totaal is Rusland nu al minstens 5.800 legervoertuigen kwijt, waarvan meer dan 1.000 tanks.

Oekraïense troepen laden een Russische tank op een vrachtwagen. Beeld Armed Forces of Ukraine/Handout via REUTERS
Oekraïense troepen laden een Russische tank op een vrachtwagen.Beeld Armed Forces of Ukraine/Handout via REUTERS

Volgens de Oekraïense generale staf vielen bij het offensief van de afgelopen dagen bovendien tot 650 doden langs Russische zijde per dag. Bij die verliezen zijn bovendien de gewonden en krijgsgevangenen niet meegeteld. De cijfers kunnen niet bevestigd worden aangezien Rusland zelf geen verliezen toegeeft - wat het Oekraïense leger evenmin doet - maar volgens Oekraïne staat de teller ondertussen al op 53.000 doden.

‘Geen coherente terugtrekking’

Ook de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) schreef in zijn rapport dat het Russische leger Charkiv “in grote haast” heeft achtergelaten en dat het “er niet in geslaagd is om een coherente terugtrekking te organiseren”.

Oekraïense soldaten bevestigen dat de Russen “letterlijk weglopen voor hun leven”. Van enige coördinatie langs Russische zijde is volgens de Oekraïense inlichtingendienst geen sprake meer, van chaos des te meer. Volledig eenheden zouden vluchten richting Russische grens, daarbij hun tanks en wapens gewoon achterlatend.

Een Oekraïense inlichtingenofficier met de codenaam Birdie beschrijft aan The Telegraph bijvoorbeeld dat er al verschillende Russische soldaten in burgerkleding op de fiets zijn tegengehouden en opgepakt. Hun uniformen laten ze achter bij hun tank. Burgers uit de bevrijde dorpen beschrijven hoe Russische soldaten behalve hun kleren ook hun auto’s en zelfs fietsen stelen om te kunnen vluchten richting grens.

Het Russische leger liet bij zijn vlucht ook tonnen munitie achter. Beeld Armed Forces of Ukraine/Handout via REUTERS
Het Russische leger liet bij zijn vlucht ook tonnen munitie achter.Beeld Armed Forces of Ukraine/Handout via REUTERS

Grens bereikt

Het Russische ministerie van Defensie gaf zondag in zijn dagelijkse update zelf toe dat het alle troepen heeft teruggetrokken uit de provincie Charkiv. Nog niet alle gebieden zijn door het Oekraïense leger bevrijd, maar dat lijkt nog slechts een kwestie van uren of dagen. Oekraïense soldaten filmden bijvoorbeeld zichzelf aan de Russische grens nabij het stadje Vovtsjansk, dat al vanaf de eerste dag van de invasie op 24 februari was bezet.

Als de Russen zich daadwerkelijk volledig uit Charkiv hebben teruggetrokken, zou Oekraïne meer dan 8.000 vierkante kilometer aan grondgebied hebben heroverd in minder dan een week tijd. Ter vergelijking, dat is meer dan de provincies Limburg, Antwerpen, Vlaams-Brabant en het Brusselse gewest samen. In de tientallen dorpen die uur na uur bevrijd worden, worden de Oekraïense soldaten als helden onthaald.

Ook de stad Izjoem is intussen bevrijd, nadat het Russische leger vorige week nog van een “geplande hergroepering” in die sector had gesproken. Volgens onbevestigde berichten zouden er ondertussen zelfs opnieuw gevechten uitbreken in de buurt van Lysytsjansk en Severodonetsk, de laatste twee steden van de provincie Loehansk die Rusland in juli na wekenlange bombardementen kon innemen.

Oskil

Het Russische leger lijkt zich nu terug te trekken achter de Oskil-rivier, niet ver van de grens tussen de provincies Charkiv en Loehansk, waar het zou proberen een nieuwe frontlinie te vormen. Hoelang die standhoudt, durft niemand nog te voorspellen.

Op sociale media en onder Russische militaire bloggers gaan ondertussen geruchten dat Oekraïne van plan is om naast Charkiv en Cherson een derde front te openen ten zuiden van Zaporizja, richting de bezette steden Berdjansk en het symbolisch én strategisch belangrijke Marioepol.

Het Oekraïense leger zou daarbij zijn kat-en-muisspel van de voorbije weken kunnen herhalen, waarbij het net daar aanvalt waar Rusland troepen heeft weggehaald om een verkruimelend front elders te versterken. In het zuiden, in de provincie Cherson, heeft Rusland volgens het Britse ministerie van Defensie bijvoorbeeld grote moeite om het front te versterken door de aanhoudende Oekraïense bombardementen op de bruggen over de rivier de Dnjepr. Het leger in het zuiden claimt dat het ook daar al 500 vierkante kilometer heeft heroverd op de Russen. Dat zou het resultaat zijn van het Oekraïense tegenoffensief in de laatste twee weken.

Oekraïense soldaten op het dak van een gebouw in de bevrijde stad Koepjansk. Beeld Telegram @kuptg via REUTERS
Oekraïense soldaten op het dak van een gebouw in de bevrijde stad Koepjansk.Beeld Telegram @kuptg via REUTERS

(DM)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234