Sihame en Nabilla Ait Daoud Beeld Humo
Sihame en Nabilla Ait DaoudBeeld Humo

De connectie tussen defamilie El Kaouakibi en de Antwerpse schepen Nabilla Ait Daoud

‘Ze zei zelf dat ze een vriendin van Sihame was. Ze wilde alles op alles zetten om Sihame haar eigen zaal te geven’

‘De Beyoncé van het Kiel’ noemen ze haar, maar evengoed verdient Sihame El Kaouakibi (34) een andere eretitel: ‘de Houdini van de Belgische politiek’. Jarenlang hebben partijen haar met subsidies proberen te verleiden om op een lijst te gaan staan, maar na ontvangst van het geld ontsnapte ze telkens met de belofte dat ze over hun voorstel zou nadenken. Bijna alle partijen bleven haar paaien, de N-VA nog het meest fanatiek. In 2019 sloot El Kaouakibi zich aan bij Open VLD. Het was het begin van het einde: ‘Ze had nooit voor één partij mogen kiezen. Dan was dit niet gebeurd.’

Als een komeet verschijnt de piepjonge Sihame El Kaouakibi in 2008 aan de hemel. Ze maakt indruk als lerares op de Zomerschool in Antwerpen: nieuwkomers brengt ze de beginselen van het Nederlands bij via de ongebruikelijke methode van de urban dance. De liberale politica Marleen Van Ouytsel, die de Zomerschool heeft opgericht, neemt het jonge talent onder haar vleugels. Ze introduceert El Kaouakibi bij de toenmalige Antwerpse burgemeester Patrick Janssens (SP.A). In 2009 begint Sihame El Kaouakibi haar eigen dansschool: Let’s Go Urban, een project dat de jeugd met urban culture bewust wil maken van haar mogelijkheden. El Kaouakibi wil, zoals ze zelf zegt, jongelui empoweren. Van Leen Verbist (SP.A), de Antwerpse schepen van Jeugd, ontvangt ze haar eerste subsidie.

Het evangelie van de zelfredzaamheid dat Sihame El Kaouakibi uitdraagt, vindt ook gehoor in het bedrijfsleven. In geen tijd wordt ze omstuwd door CEO’s en captains of industry: via El Kaouakibi hopen ze nieuwe marktsegmenten te kunnen aanboren.

Schepen Nabilla Ait Daoud zei zelf dat ze een vriendin van Sihame was. Ze wilde alles op alles zetten om Sihame haar eigen zaal te geven. Beeld Laenen
Schepen Nabilla Ait Daoud zei zelf dat ze een vriendin van Sihame was. Ze wilde alles op alles zetten om Sihame haar eigen zaal te geven.Beeld Laenen

Ook in de media wordt ze snel een bekend gezicht nadat Kathy Lindekens, jongerenadviseur van de VRT (ex-SP.A), haar heeft ontdekt. Lindekens stelt haar voor aan enkele leidinggevenden van de VRT. Ze werkt mee aan de opstart van het intussen opgedoekte jongerenkanaal OP12.

De jonge sociaal ondernemer grijpt haar eigen kansen. In september 2011 richt ze de gewone commanditaire vennootschap Youth & Urban Projects op. Dat biedt haar de mogelijkheid iets bij te verdienen als agent van dansspektakels en te factureren voor consultancy. Haar oudste broer, Nourdine El Kaouakibi, is actief bij de SP.A in Boom en is haar stille vennoot, zoals dat heet: hij houdt zich niet bezig met het beheer van de vennootschap. Pas enkele maanden later, in december 2011, komt de vzw Let’s Go Urban (LGU) er. Die kijkt toe op het goede verloop van het jeugdwerk. Sihame El Kaouakibi is de dagelijks bestuurder van de vzw.

‘Bij de tweede benefietavond van Hope for Life ontving Nabilla Ait Daoud envelopjes of geld op haar persoonlijke rekening. Toen we vroegen hoeveel er al was gestort, blafte zij ons af.’ Beeld Klaas De Scheirder
‘Bij de tweede benefietavond van Hope for Life ontving Nabilla Ait Daoud envelopjes of geld op haar persoonlijke rekening. Toen we vroegen hoeveel er al was gestort, blafte zij ons af.’Beeld Klaas De Scheirder

NIEUW TIJDPERK

In 2013 treedt een nieuwe burgemeester aan in Antwerpen: de Vlaams-nationalist Bart De Wever (N-VA). Tegenwoordig zet De Wever Sihame El Kaouakibi neer als ‘een jukebox vol buzzwords’, maar in het begin is hij net zo goed betoverd. Hij neemt zelfs haar jargon over. In een interview met Het Laatste Nieuws heeft hij het, naar aanleiding van zijn eerste honderd dagen als burgervader, over een sociaal beleid dat moet leiden ‘tot empowerment’. De Wever noemt LGU een voorbeeld. ‘Dat gaat dus niet over dansen, hè. Dat gaat over empowerment, op tijd zijn, discipline hebben, zich samen inzetten, gezond zijn, willen leren… en zo beseffen dat je daar respect voor terugkrijgt en er deuren voor je opengaan.’

Omstreeks die tijd organiseert de Koning Boudewijnstichting een gala-avond in zaal De Roma. Zevenentwintig projecten krijgen, in aanwezigheid van prins Filip en prinses Mathilde, een toelage van 4.000 euro. LGU is er één van. Kathy Lindekens laat Ludo De Keulenaer, de voorzitter van de Antwerpse steunraad van de Koning Boudewijnstichting, kennismaken met Sihame El Kaouakibi. De Keulenaer, een zelfverklaarde social entrepreneur met een groot netwerk, ziet het potentieel van El Kaouakibi. Maar ze heeft haar zaakjes niet goed op orde, hoort hij: ze kampt met een structureel tekort. Daar kan hij wel iets aan doen. Hij schetst de structuur van een moderne sociale onderneming. De schets zal later in Gazet van Antwerpen belanden.

De Keulenaer brengt El Kaouakibi in contact met zijn voormalige werkgever Deloitte. Daar werkt een team onder leiding van Tim Baart een businessplan uit. Ze brengen de idealisten van de vzw LGU het abc van corporate governance bij. Het is het einde van een tijdperk, beseft Dirk Bicker, de voorzitter van de toenmalige vzw: hij stapt op en wordt vervangen door Fourat Ben Chikha, een jonge sociaal werker die nog nooit een politiek kabinet aan de binnenkant heeft gezien (intussen is hij senator voor Groen). Maar dat maakt niet uit: Sihame El Kaouakibi kent de politiek als haar broekzak. Voor de juridische, financiële en marketing-aangelegenheden worden mensen uit de invloedssfeer van Deloitte naar de raad van bestuur overgeheveld, onder wie Tim Baart.

Sihame el Kaouakibi Open VLD en familie - links Nourdine - rechts Youssef Beeld Photo News
Sihame el Kaouakibi Open VLD en familie - links Nourdine - rechts YoussefBeeld Photo News

Officieel staat er in de nieuwe structuur, die Deloitte heeft uitgedacht, een Chinese muur tussen de jeugdwerking van LGU en de consultancy van Sihame El Kaouakibi. Maar in de loop der jaren is dat door elkaar gaan lopen, en dat is het blijven doen. LGU wordt een hard verdienmodel. De verwachting is dat het geplande Urban Center, ‘het eerste in zijn soort in Europa’, een veelvoud aan inkomsten zal genereren.

De commanditaire vennootschap Youth & Urban Projects wordt ontbonden. Centraal in de nieuwe structuur staat de vennootschap onder firma A Woman’s View van Sihame El Kaouakibi en haar jongere broer Youssef, danser en coach bij LGU. Het verschil tussen een commanditaire vennootschap (cv) en een vennootschap onder firma (vof) is niet groot: beide hoeven geen jaarrekeningen bij de Nationale Bank in te dienen – ze zijn allebei niet transparant. Alleen, bij een vof kan een stille vennoot wel een verloning krijgen, bij een cv niet.

De vzw Let’s Go Urban krijgt een andere naam: vzw LGU Academy. De academie draagt elk jaar 5.000 euro af aan A Woman’s View voor het gebruik van de naam. A Woman’s View, de eigenaar van het merk, levert ook diensten en personeel aan LGU Academy, en factureert daarvoor ‘tegen een marktconform tarief van minstens 60 euro per uur’. Op zich is de nieuwe structuur niet frauduleus, maar de deur staat wel wagenwijd open voor fraude: subsidies kunnen zonder veel moeite worden afgewend naar privébedrijfjes. Bart De Wever zal het later hebben over ‘vampierbedrijven’ die de vzw leegzuigen.

ONDERNEMER «Alle inkomsten waren voor de privébedrijven van Sihame El Kaouakibi, alle kosten voor de vzw – dat was ongeveer het businessmodel.»

Maar in 2014 maakt niemand voorbehoud, ook Bart De Wever niet. Op een door Deloitte belegde vergadering stelt de Antwerpse burgemeester vast dat topmensen uit het bedrijfsleven, met de portefeuille in de hand, pleiten voor de oprichting van een Urban Center: De Groof Petercam, Groep Van Roey, Vanbreda Verzekeringen, Melexis, KBC, Ackermans & van Haaren. De burgemeester gaat akkoord. Het dossier belandt op het bureau van schepen van Jeugd Nabilla Ait Daoud (N-VA). De volgende jaren zal 3,4 miljoen euro naar het Urban Center gaan.

MAROKKAANSE BARBIE

In 2015 verschijnen de eerste donkere wolken aan de hemel. De onvermoeibare Ludo De Keulenaer heeft Sihame El Kaouakibi ook naar de econoom Geert Noels gestuurd. Noels heeft, met de hulp van De Keulenaer, een steunfonds onder toezicht van de Koning Boudewijnstichting voor haar opgericht: De vrienden van LGU. Noels belooft dat hij in zijn netwerk jaarlijks 100.000 euro voor het dansgezelschap zal ophalen. Het fonds kan tien, misschien wel twintig jaar bestaan. In werkelijkheid zal het na enkele maanden, met 40.000 euro op de rekening, worden ontbonden.

INGRID PELSSERS (die het fonds aanstuurde) «Wij hadden vragen bij sommige geldstromen van LGU naar A Woman’s View. De opbrengst van de verkoop van T-shirts van Let’s Go Urban vloeide terug naar haar privébedrijf. Dansers werden bij optredens begeleid door coaches van Let’s Go Urban, die werden betaald door de vzw, maar de opbrengst van het optreden ging wel naar A Woman’s View.»

Geert Noels zet, na gesprekken met Ludo De Keulenaer en Sihame El Kaouakibi, het project stop. In een brief van 7 maart 2016 aan De Keulenaer, die door een gunstige wind op het bureau van Humo belandt, lijst hij de redenen op: ‘verwevenheid tussen LGU en de vennootschap A Woman’s View’, de afhankelijkheid van Sihame (‘Als zij wegvalt, kan de vzw op dit ogenblik niet verder blijven bestaan’), maar ook de ‘politieke neutraliteit van Sihame’. ‘De praktijk strookt niet met de afspraken die hierover zijn gemaakt: dit maakt de vzw kwetsbaar en de werving van fondsen bij bedrijven moeilijk.’ Met een brief brengt Noels de Koning Boudewijnstichting van zijn beslissing op de hoogte. Hij seint ook politici in.

Noels, vertrouwd met topfiguren bij Open VLD en de N-VA, weet ongetwijfeld dat de liberalen in 2014 hemel en aarde hebben bewogen om El Kaouakibi op de verkiezingslijst te krijgen. Annemie Turtelboom, uittredend minister van Justitie, en partijvoorzitter Gwendolyn Rutten hebben geprobeerd de allereerste Antwerpenaar van het Jaar de lijst voor het Vlaams Parlement in de Antwerpse provincie te laten trekken. Turtelboom zelf zal de Kamerlijst aanvoeren. Maar Sihame El Kaouakibi twijfelt: ze zal over het voorstel nadenken. Twee andere liberale zwaargewichten verzetten zich tegen haar komst: Bart Somers en Dirk Van Mechelen. Somers begrijpt niet dat de partij hem niet als lijsttrekker zou uitspelen, maar wel ‘een Marokkaanse Barbie’. Dat zijn, zo verneemt Humo uit verschillende bronnen, de woorden die El Kaouakibi bereiken.

Bart Somers laat via zijn woordvoerder weten dat hij nooit heeft gehoord ‘dat Sihame een ernstig denkspoor was bij die lijstvorming’.

DIRK VAN MECHELEN «Sihame twijfelde, en Bart heeft zijn kans gegrepen. Toen Sihame uit beeld was, heb ik nog een ultiem gesprek met hem gevoerd. Dat was behoorlijk heftig. ‘Als ik de lijst niet mag trekken, hoeft het niet meer voor mij.’ Bart heeft de Vlaamse lijst getrokken, met als resultaat amper drie zetels in Antwerpen.»

Ondanks de afwijzing laat Open VLD het electorale goudhaantje niet lopen. In 2015 krijgt Sihame El Kaouakibi, op voordracht van de liberale partij, een zetel in de raad van bestuur van de VRT. Ze is de jongste bestuurder uit de geschiedenis van de openbare omroep, máár: ze zetelt als onafhankelijke. En ze weet verdraaid goed waarom. Ze heeft ook een rechtstreekse lijn met Tony Coonen, de directeur van De Voorzorg Limburg die eerder dit jaar in opspraak is gekomen voor witwas en corruptie. Coonen betoelaagt A Woman’s View tussen 2013 en 2020 jaarlijks met gemiddeld een half miljoen euro uit de kas van de socialistische ziekenfondsen. Ook hij hoopt dat zij vroeg of laat de juiste kleur zal bekennen. En zo lang het wachten duurt, zo lang duurt de liefde.

AKKEFIETJES

Maar ook de N-VA wil haar. In Antwerpen is de gulheid met subsidies groot. Schepen van Jeugd Nabilla Ait Daoud geeft dus 3,4 miljoen euro voor de bouw van een Urban Center. Het vertrouwen in El Kaouakibi is zo groot dat de stad ook de concessie van de bouwwerken uitbesteedt. Achteraf zal blijken dat Nourdine El Kaouakibi, de oudere broer van Sihame, als ‘verantwoordelijke voor de renovatiewerken’ 37.000 euro opstrijkt, ook al is hij beroepshalve geenszins gekwalificeerd. De toenmalige Antwerpse districtsburgemeester Zuhal Demir (N-VA) is ook toeschietelijk: in vier jaar tijd geeft ze 120.000 euro aan LGU. En op de Leaders Meeting, een event voor Belgische vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de media en de politiek in Parijs, hoort Jan Jambon (N-VA), dan minister van Binnenlandse Zaken, El Kaouakibi over deradicalisering praten. Hij besluit haar meteen een deradicaliseringsproject in Molenbeek toe te vertrouwen.

Molenbeek was een jaar eerder het epicentrum van internationaal moslimterrorisme. Minister Jambon heeft, in de nasleep van de aanslagen van 22 maart 2016, verklaard dat ‘een significant deel van de moslims’ achteraf stond te dansen – wat hij nooit hard heeft kunnen maken. Het Brusselse middenveld heeft hem dat niet vergeven. De verhouding met Jambon is gespannen. En dus kiest hij voor een samenwerking met Sihame El Kaouakibi, een vertrouwelinge van zijn partij in Antwerpen. Dat zij amper Frans spreekt, is geen bezwaar.

Het kabinet-Jambon was op de hoogte van de ‘akkefietjes’ met de Koning Boudewijnstichting, die toezicht had gehouden op het fonds van De vrienden van LGU, schrijft De Morgen.

KABINETSMEDEWERKER «Ze hadden daar geen al te hoge pet van haar op, maar ons leek ze geen sjoemelaar. We vonden haar project voor Molenbeek heel overtuigend. Ze wilde de jongeren niet pamperen, niet in hun zieligheid laten, maar echt empoweren.»

BETROKKENE BIJ HET PROJECT «We hebben Jambon gewaarschuwd. Antwerpen is Brussel niet: de toestand is veel complexer. Maar hij was niet van zijn idee af te brengen: het moest en zou Sihame El Kaouakibi zijn.»

Er zijn rare dingen gebeurd, zegt Jamal Ikazban, sinds 1994 gemeenteraadslid in Molenbeek voor de PS, in Bruzz. ‘Het koninklijk besluit over de aanpak van de federale regering tegen radicalisering werd eind juli gepubliceerd. De vzw van El Kaouakibi is tien dagen eerder opgericht.’

De vzw WeLoveBXL ontvangt 200.000 euro van Jan Jambon. Sven Gatz (Open VLD) deelt, als Vlaams minister voor Brussel, drie keer 80.000 euro uit en bedrijven als Deloitte, Bpost, Telenet en Brussels Airport Company doen ook hun duit in het zakje voor een initiatief waarvan verder nog weinig wordt vernomen.

JAMAL IKAZBAN «Ik ken Molenbeek erg goed, maar ik heb nog nooit iemand ontmoet die met die vzw te maken heeft gehad.»

Johan Leman, de voorzitter van de vzw Foyer uit Molenbeek, heeft het op zijn Facebookpagina over het huurgeld van WeLoveBXL: ‘5.000 euro per maand.’

Als WeLoveBXL eind 2018 de deuren opent in de Delaunoystraat, geeft Sihame El Kaouakibi een interview aan La Libre Belgique. Wegens haar drukke agenda vertrouwt ze de dagelijkse leiding van het project aan iemand anders toe, zegt ze: een Antwerpenaar met Brusselse roots, Nordin Mahboub. Mahboub was jarenlang de naaste medewerker van Said El Kaouakibi, een andere oudere broer van Sihame, bij Al Mawada, een liefdadigheidsorganisatie voor moslims. Mahboub was penningmeester van de organisatie, en El Kaouakibi voorzitter.

De aanwezigheid van Mahboub bij WeLoveBXL roept een pertinente vraag op: in welke mate zijn de familie El Kaouakibi en Ait Daoud met elkaar verbonden? In Gazet van Antwerpen beweert Nabilla Ait Daoud dat ze, in weerwil van alle geruchten, geen vriendschappelijke banden met Sihame El Kaouakibi onderhoudt. Tussen 2016 en 2019 had ze ‘vijf werkgerelateerde afspraken met LGU en El Kaouakibi’. ‘Vijf afspraken in vier jaar tijd. Ik denk dat dat wel bewijst dat we geen dikke vriendinnen waren.’

DYAB ABOU JAHJAH (publicist) «Bullshit. Ze waren goed met elkaar bevriend.»

NAHIMA LANJRI (Antwerps gemeenteraadslid voor CD&V) «Ik verneem dat ze vaak bij elkaar over de vloer kwamen.»

AICHA EL MASBAHI «Nabilla beweerde zelf dat ze een vriendin van Sihame was. In 2016 zei ze tegen iedereen die het wilde horen dat ze alles op alles zou zetten om Sihame haar eigen zaal te geven.»

ENVELOPJES GELD

Aicha El Masbahi kent Ait Daoud van de benefiets van Hope for Life. In 2017 en 2018 organiseren ze, samen met andere moslima’s, een ladies only-avond waar trouwkleren, juwelen en opsmuk worden verkocht voor het goede doel. De aanwezigen betalen 50 euro per persoon, inclusief een driegangenmenu. In 2017 wordt in feestzaal Kielpark, waar het Urban Center zal komen, geld ingezameld voor drie goede doelen: Think Pink, een organisatie tegen borstkanker; Al Ikram, een Antwerpse armoedeorganisatie; en Al Mawada, een islamitische liefdadigheidsorganisatie die waterputten in Afrika laat boren.

EL MASBAHI «Wij wilden een put in Marokko laten boren – de meeste bezoekers van Hope for Life waren Belgische Marokkanen. Maar Nabilla wilde ook waterputten in Tanzania. Wij begrepen dat niet, maar Nabilla drong aan en we hebben toegegeven.»

El Masbahi beweert dat het in de aanloop naar de tweede benefietavond, in 2018, is ontspoord.

EL MASBAHI «Nabilla was penningmeester van Hope for Life. Zij ontving envelopjes of kreeg bedragen op haar persoonlijke rekening gestort. Toen we vroegen hoeveel er al was binnengekomen, blafte zij ons af. Daar kwam ruzie van, en de meeste dames zijn net vóór de tweede benefiet uit de organisatie gestapt.

»Nabilla heeft in zeven haasten een vzw opgericht met een dame die haar trouw is gebleven, en met de dochter van die vrouw. Zo konden wij niet meer aan het geld. Met de tweede benefiet heeft ze meer dan 20.000 euro ingezameld, dat heeft ze zelf op Facebook gepost. Maar het goede doel van die benefiet, een oude man die hoog in het Atlasgebergte in een krot woonde, heeft lang op zijn geld moeten wachten. Pas toen ik op Facebook met gerechtelijke stappen dreigde, kwam er geld vrij: 10.000 euro. De man is uiteindelijk overleden vóór zijn nieuwe huisje klaar was. Maar ik vraag me af: waar is de rest van het geld naartoe?’

»Ook over de waterputten die in 2017 in Tanzania zijn geboord, heb ik mijn twijfels. We hebben lang bij Nordin Mahboub moeten aandringen voor hij ons foto’s liet zien. Zijn die echt? En nog zoiets: Nabilla beweerde altijd dat Nordin Mahboub de man achter Al Mawada Charity is, maar de voorzitter van die vzw is Said El Kaouakibi, de broer van Sihame. Waarom heeft ze dat voor ons verborgen gehouden? Omdat ze wist dat wij op de hoogte waren van haar innige band met Sihame?»

Aicha El Masbahi, die in het najaar van 2018 voor de PVDA opkwam bij de Mechelse gemeenteraadsverkiezingen, zegt: ‘De andere dames zijn misschien bang voor represailles, maar ik zwijg niet, zelfs al heeft Nabilla intussen twee keer een klacht tegen me ingediend. Ik ben clean.’

Nabilla Ait Daoud laat via mail nogmaals weten dat ze een louter professionele relatie had met Sihame El Kaouakibi.

NABILLA AIT DAOUD «Trouwens, het dossier van LGU is voor de stad gesloten met een audit waaruit, in administratief en politiek opzicht, geen enkel kwaad opzet is gebleken.

»De vzw Hope for Life heeft niets te maken met het dossier-LGU. Toch wil ik het volgende kwijt: de vzw, waarvan ik twee jaar lang medebestuurder was, heeft – met de hulp van vele vrijwilligers – twee keer een benefiet georganiseerd, waar giften zijn ingezameld voor verschillende goede doelen. Alle giften zijn geheel transparant in de boekhouding van de vzw terechtgekomen en integraal aan goede doelen geschonken: Al Ikram heeft 5.000 euro gekregen, Think Pink ook. Er is ook eenmalig 3.000 euro naar de vzw Al Mawada gegaan, voor de bouw van waterputten in Tanzania.

»De vzw Hope for Life is op 31 december 2019 ontbonden, omdat de organisatie van de benefietavond te veel tijd en energie van mezelf en de andere bestuurders vergde.»

SAID EL KAOUAKIBI «De samenwerking met Hope for Life is transparant en professioneel verlopen.»

Zijn voormalige medewerker Nordin Mahboub bezorgt Humo foto’s en filmpjes van putten die het opschrift ‘Tanzanie 2017 Hope4Life Al Mawada Charity’ dragen. Bedenking: in 2017 bestaat Al Mawada Charity nog niet. De nieuwe benaming komt er pas in augustus 2018. In 2017 heet de vzw Al Mawadda – met twee keer de letter ‘d’.

ANTWERPSE MOSKEEGANGER «Daar hoef je niets verkeerds achter te zoeken. Dat is wellicht gewoon een gebrek aan professionalisme. Dat gebeurt wel vaker in die sector. Nee, het gerommel met het geld van die twééde benefiet is bedenkelijk.»

HAATPREDIKER

Het duo Nordin Mahboub en Said El Kaouakibi heeft elkaar gevonden in het geloof, al zijn ze behoorlijk verschillend. Nordin heeft de looks van een young urban professional, Said ging jarenlang traditioneel gekleed – zeker in de tijd dat hij bestuurslid was bij de vzw Jongeren voor Islam, een salafistische organisatie waar de Staatsveiligheid bovenop zat.

Dat vergt een woordje uitleg. Omstreeks de eeuwwisseling was Said El Kaouakibi, als breakdancer, een rolmodel voor zijn jonge zus Sihame. Samen met zijn broer Nourdine vormde hij in Boom ook de crew van de Arabisch-Europese Liga (AEL), de beweging van Dyab Abou Jahjah die opkwam voor de rechten van Arabische moslimmigranten.

ABOU JAHJAH «Fouad Belkacem cirkelde daar ook rond, maar de broers El Kaouakibi vertrouwden hem niet. Belkacem was een straatschoffie en een kleine oplichter, de El Kaouakibi’s waren van beteren huize. Zij waren mijn mensen in Boom.

»Later heeft Said een born again-ervaring gehad: hij heeft de AEL verlaten en mee de vzw Jongeren voor Islam opgericht, een salafistische vereniging. Voor alle duidelijkheid: salafisme is níét hetzelfde als jihadisme. Jihadisten roepen op tot strijd om hun doel te bereiken. Lang niet alle salafisten doen dat – ik schat 20 à 30 procent. Dat neemt niet weg dat ik het salafisme, door zijn oerconservatieve aard, problematisch vind.

»Fouad Belkacem is in zijn eentje, onder invloed van Sharia4Britain, geradicaliseerd. Hij is ook bij Jongeren voor Islam terechtgekomen, maar daarna heeft hij Sharia4Belgium opgericht, met de gevolgen die we allemaal kennen: heel wat aanhangers van Sharia4Belgium zijn naar Syrië vertrokken en niet meer teruggekeerd. Said is niet meegegaan naar Sharia4Belgium.

»Ik heb Said El Kaouakibi als een integere man gekend, iemand die zichzelf heeft gezocht in zijn geloof, maar eerlijk is eerlijk: Jongeren voor Islam was wel de bron van Sharia4Belgium.»

Knack is in 2008 iets minder coulant voor Said El Kaouakibi. ‘Hij behoort duidelijk tot de jihadistische strekking binnen het salafisme en wordt door zowel de federale politie als de Staatsveiligheid als gevaarlijk omschreven. Tot voor kort was hij één van de ‘hoofdtargets’ van de Belgische veiligheidsdiensten. Eén van de redenen daarvoor was dat het gsm-nummer van de 29-jarige Antwerpenaar, afkomstig uit Boom, werd aangetroffen in de adressenbestanden van buitenlandse terreurverdachten.’

SAID EL KAOUAKIBI «Ik betwist de inhoud van dat artikel, dat gebaseerd is op informatie van extreemrechts. Ik was een man op zoek naar zijn identiteit. Ik heb me een tijdlang conservatief opgesteld, maar ik ben geëvolueerd. Ik ben een normale, rationele, vredelievende, barmhartige moslim. Ik heb nooit haat gepredikt.»

In 2009 wordt de vzw Jongeren voor Islam stopgezet. Ongeveer dezelfde mensen gaan door onder een nieuwe naam: Al Mawada, een vzw die bijstand en advies verleent, maar volgens het Belgisch Staatsblad ook ‘een verzoeningscomité bij huiselijke geschillen’. In 2010, als de naam van Al Mawada is gewijzigd in Al Mawadda, is Said voorzitter van de vzw.

Hij stelt zich terughoudender op. In de media wordt hij geregeld opgevoerd als een gematigde opiniemaker. In 2011 krijgt hij de baan van hoofdredacteur van de MTRO, de radio- en televisieomroep voor moslims, die vier uur televisie en zeven uur radio per jaar maakt voor de VRT, als uitzending door derden.

Af en toe flirt Said El Kaouakibi nog met het radicalisme. In 2011, bijvoorbeeld, haalt hij de Saudische haatprediker Mohamed Al-Arifi naar ons land en beweert hij dat die ‘liberaal’ en ‘feministisch’ is. Het is niet het laatste incident van dat slag.

In 2015 verdwijnen de uitzendingen door derden van het scherm. Said El Kaouakibi begint met Al Mawada TV, een YouTubekanaal dat het gros van de tijd Koranrecitaties en preken uitzendt, maar tegelijk een krachtige hefboom voor liefdadigheid is. In Gazet van Antwerpen verklaart Said El Kaouakibi trots dat hij met Al Mawada TV in één weekend 120.000 euro voor de moskee van Boom heeft opgehaald, en voor de moskee van Turnhout naar eigen zeggen 218.000 euro. ‘Ook in die vorm van liefdadigheid zijn envelopjes en stortingen op persoonlijke rekeningen gebruikelijk,’ zegt een moslim. ‘En Al Mawada vraagt ook commissies.’

De relatie tussen Said en zijn zus Sihame is niet altijd even makkelijk. De verschillen zijn groot tussen een vrome moslim die vijf keer per dag bidt, en een vrijgevochten moslima die de voorschriften van de profeet op de proef stelt. Maar als het moet, vinden ze elkaar. Sihame duikt op in filmpjes van Al Mawada TV. En in 2018 mag Nordin Mahboub, de rechterhand van Said, de deradicaliseringscampagne van WeLoveBXL aansturen. Mahboub wordt door Sihame El Kaouakibi wel vaker in de ring gestuurd.

MOSKEEGANGER «Hij was ook betrokken bij de opstart van haar privébedrijfjes WannaWork en Point Urbain. Nordin is een bekwame maar misschien wat naïeve man, die veel werk verzet en niet veel vragen stelt. De ideale werknemer voor Sihame: hij is er niet rijk van geworden.»

Nordin Mahboub bevestigt zijn tijdelijke betrokkenheid bij de drie bedrijven. Het is wel opmerkelijk dat Sihame El Kaouakibi hem naar WeLoveBXL stuurt, en niet haar broer Said. Said El Kaouakibi was twee jaar lang een medewerker van de Klankbordgroep Deradicalisering van de stad Antwerpen. ‘Dat klopt,’ zegt Anissa Akhandaf, die de Klankbordgroep leidde. Je kunt je afvragen of iemand met een verleden bij een salafistische vereniging het juiste profiel heeft voor een deradicaliseringsproject. Je kunt je ook afvragen of dat de intieme overtuiging van burgemeester Bart De Wever is.

MOSKEEGANGER «Said had die job te danken aan de connecties van zijn zus met de stad.»

‘Alle inkomsten waren voor de privébedrijven van Sihame El Kaouakibi, alle kosten voor de vzw – dat was haar businessmodel.’ Beeld Joris Casaer HUMO 2020
‘Alle inkomsten waren voor de privébedrijven van Sihame El Kaouakibi, alle kosten voor de vzw – dat was haar businessmodel.’Beeld Joris Casaer HUMO 2020

HARDE BOYCOT

De N-VA is altijd als de dood geweest dat Sihame El Kaouakibi zich, ondanks alle welwillendheid, toch bij een andere partij zou aansluiten. Een vertrouwenspersoon van haar vertelt Humo het volgende: in 2018, net vóór het Antwerpse schepencollege de laatste subsidieschijf voor het Urban Center moet goedkeuren (2,4 miljoen euro), krijgt El Kaouakibi telefoon van de N-VA: ‘Kom je op bij de volgende verkiezingen?’ Dat zijn op dat moment de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. El Kaouakibi heeft nee gezegd tegen Philippe De Backer (Open VLD) . Dus zegt ze ook tegen de N-VA: ‘Nee.’ Maar bij de Vlaamse verkiezingen, in mei 2019, staat ze wél op een lijst van Open VLD. ‘Dat is hard binnengekomen bij de N-VA,’ zegt de vertrouwenspersoon. ‘Ze beschouwden haar keuze voor Open VLD als verraad.’

De woordvoerder van Nabilla Ait Daoud wil niet op het verhaal reageren. Het is stilaan welletjes geweest met die vragen van Humo. ‘Dit zal wat ons betreft volstaan als antwoord op de insinuaties, geruchten en lasterlijke beschuldigingen.’

Sihame El Kaouakibi verklaart dat haar keuze voor Open VLD is ingegeven door het standpunt dat de liberale partij heeft ingenomen in de discussie over migratie naar aanleiding van het Marrakechpact. Maar ook liberale excellenties hebben jarenlang met subsidies gestrooid: Sven Gatz geeft als minister van Cultuur 400.000 euro voor het Urban Center; Alexander De Croo, als minister van Digitalisering, 450.000 euro voor de lege doos van WannaWork; Bart Somers, als burgemeester van Mechelen, 125.000 euro voor een stadsfestival, enzovoort.

Bart Somers straalt van trots als hij aankondigt dat Sihame El Kaouakibi zijn running mate is bij de Vlaamse verkiezingen. Het resultaat is behoorlijk: El Kaouakibi krijgt meer dan 10.000 voorkeurstemmen. Maar lang duurt haar staat van genade niet in de politiek. Haar tussenkomst naar aanleiding van de Septemberverklaring van minister-president Jan Jambon wordt haar, ook binnen de liberale regeringspartij, niet in dank afgenomen: Open VLD is, in tegenstelling tot El Kaouakibi, geen voorstander van hoofddoeken in het onderwijs. En als ze later niet met de meerderheid meestemt tegen praktijktests tegen discriminatie, lijkt haar lot bezegeld.

VERTROUWENSPERSOON «Sihame El Kaouakibi was het slachtoffer van een harde boycot. De afspraak was dat de coalitiepartners eerst onder elkaar voorstellen aftoetsten. Maar de N-VA blokte elk voorstel van haar af, ook al was er inhoudelijk geen enkel probleem. Ze moest kapot.

»Ze besefte ook niet dat Open VLD haar nek uitstak: voorzitter Egbert Lachaert heeft haar, na haar dissidente stem over de praktijktests, níét naar de statutaire commissie van de partij doorverwezen. Terwijl de partij wel schade leed: de benoeming van Carina Van Cauter als gouverneur van Oost-Vlaanderen is vervolgens bij de Vlaamse regering maandenlang op tafel blijven liggen.»

Sihame El Kaouakibi voert ook gesprekken over de partijgrenzen heen. Ze is betrokken bij de pogingen van Karel Van Eetvelt (ex-Unizo en ex-Febelfin) en Tom Kestens (Groen) om het politieke landschap te herverkavelen. Kort gezegd komt het erop neer dat ze een einde willen maken aan de dwingelandij van de particratie. De gesprekken met Van Eetvelt vallen stil als hij in het voorjaar van 2020 CEO van voetbalclub Anderlecht wordt. Maar in De Tijd lekt wel uit dat Björn Rzoska (Groen), Koen Van den Heuvel (CD&V), Axel Ronse (N-VA) en Bart Somers (Open VLD) bij Van Eetvelt thuis hebben overlegd. John Crombez (SP.A) was volgens de krant uitgenodigd, maar daagde niet op.

Veiligheidshalve spreekt Sihame El Kaouakibi onder vier ogen met Van Eetvelt en Kestens. Ze wisselt ook enkele keren van gedachten met de ondernemer Charles Leclef, onafhankelijk gemeenteraadslid in Mechelen, die het boek ‘Fairisme’ heeft geschreven.

CHARLES LECLEF «In onze democratie heeft de partij altijd gelijk. Politici mogen niet afwijkend denken. Maar als je niet afwijkend denkt, raken fundamentele problemen niet opgelost. Ik heb daarover onder anderen met Karel gesproken, maar ook met Sihame – zij waren al tot dezelfde conclusie gekomen als ik.»

POEP IN DE BUS

Leclef bevestigt dat Sihame El Kaouakibi ook in Antwerpen gesprekken over de partijgrenzen heen voerde met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2024. Politici van socialistische, groene en liberale strekking bevestigen aan Humo dat er in Antwerpen een kartel in de maak was om het in 2024 op te nemen tegen N-VA, Vlaams Belang en PVDA. Sihame El Kaouakibi droomde ervan om als kopstuk van dat kartel de uitdager van Bart De Wever te zijn – desnoods als onafhankelijke.

VERTROUWENSPERSOON «Hebt u dat programma op Eén gezien, ‘Vijf jaar later’, waarin mensen werden geconfronteerd met voorspellingen die ze vijf jaar eerder hadden gedaan? Sihame El Kaouakibi had toen haar ambitie al uitgesproken om burgemeester van Antwerpen te worden. Dat zat in haar hoofd. En eerlijk gezegd: ze was niet kansloos.

»Ook CD&V overwoog om mee te doen. Hebt u het Instagramprofiel van El Kaouakibi indertijd gevolgd? Joachim Coens stuurde de ene like na de andere: het was té opzichtig. Ook de socialisten wilden haar absoluut. Conner Rousseau heeft haar via WhatsApp het voorstel gedaan om in de regering-De Croo te zetelen als minister van Ontwikkelingssamenwerking en Grootstedelijk Beleid (nu is dat Meryame Kitir, red.). El Kaouakibi schreef terug: ‘Zou dat niet een beetje raar zijn?’»

CONNER ROUSSEAU «Dit is de grootste zever die ik ooit heb gehoord.»

ANTWERPSE SOCIALISTISCHE POLITICUS «In elk geval: in Antwerpen was een beweging in de maak met Groen, Open VLD en Vooruit. Dat is ook logisch: Vlaams Belang en PVDA worden almaar groter, er is steeds minder ruimte in het centrum om een bestuurscoalitie te vormen. Een progressief kartel als tegenwicht voor de conservatieve N-VA is een goed idee, want alleen raken ze er niet meer: Open VLD heeft 5 procent in Antwerpen, die partij is daar op sterven na dood. In 2024 zal 60 procent van de Antwerpenaars allochtoon zijn. Nu is dat 56 procent. Anderhalf à twee op de vijf Antwerpenaars is moslim: dat boezemt veel mensen angst in. Sihame Kaouakibi had als vrijgevochten moslima de angst kunnen wegnemen.»

Het progressieve kartel, met El Kaouakibi aan het hoofd, komt er niet. Het gaat rommelen bij LGU, het schandaal breekt uit.

BETROKKENE «Medewerkers van LGU hadden het gehad met malversatie en fraude. Ze sloegen met hun vuist op tafel. In eerste instantie reageerde de raad van bestuur niet. Pas toen de medewerkers ermee dreigden de vuile was buiten te hangen, hebben bestuursleden een audit gevraagd en een klacht ingediend. De mensen die de nieuwe organisatiestructuur hadden bedacht, snapten niet dat er was gebeurd wat iedereen had kunnen voorspellen.»

LID VAN DE RAAD VAN BESTUUR «Momentje. Als ik jou mijn bankkaart leen om een boodschap te doen, geef ik jou niet het recht om mijn bankrekening te plunderen.»

BETROKKENE «Politici hebben onmiddellijk naar de pers gelekt: Sihame had te veel vijanden, bij de N-VA én bij Open VLD. Ze hebben, zonder het te beseffen, de doos van Pandora geopend.»

Humo verneemt dat Sihame El Kaouakibi, in afwachting van de resultaten van het gerechtelijk onderzoek, nog altijd in Antwerpen woont. In haar straat trekt intussen een gestage stoet van ramptoeristen voorbij, de meesten van rechtse signatuur en behoorlijk boos. Familieleden van haar hebben uitwerpselen in hun brievenbus aangetroffen.

‘Sihame El Kaouakibi heeft één fout gemaakt,’ zegt een intimus. ‘Ze had nooit voor één partij mogen kiezen. Dan was dit allemaal niet gebeurd.’

We hebben Sihame El Kaouakibi vruchteloos om een reactie gevraagd.

SAID EL KAOUAKIBI ANTWOORDT

Ik heb akte genomen van het artikel ‘De dans met de politiek: de opkomst en val van Sihame El Kaouakibi’ in Humo 4214 van dinsdag 8 juni en zag graag volgende rechtzettingen gepubliceerd:

Citaat: ‘Zijn voormalige medewerker Nordin Mahboub bezorgt Humo foto’s en filmpjes van putten die het opschrift ‘Tanzanie 2017 Hope4Life Al Mawada Charity’ dragen. Bedenking: in 2017 bestaat Al Mawada Charity nog niet. De nieuwe benaming komt er pas in augustus 2018. In 2017 heet de vzw Al Mawadda – met twee keer de letter ‘d’.’ Het is bijzonder teleurstellend om zulke onterechte bedenkingen te moeten lezen. Al-Mawada Charity was in 2017 de roepnaam voor de afdeling binnen Al-Mawada die zich enkel bezighield met humanitaire activiteiten. Daarnaast had je ook nog de afdeling al-Mawada Tv. Zo kon men de activiteiten van elke afdeling onderscheiden. Daarom werd de naam al-Mawada Charity op de waterputten gezet.

Citaat: ‘Ik heb Said El Kaouakibi als een integere man gekend, iemand die zichzelf heeft gezocht in zijn geloof, maar eerlijk is eerlijk: Jongeren voor Islam was wel de bron van Sharia4Belgium.’ Jongeren voor Islam was geen voorloper noch de bron van Sharia4Belgium. Geen enkel lid van Sharia4Belgium was lid van Jongeren voor Islam. De bewering in het artikel is gebaseerd op onjuiste informatie.

Citaat: ‘In 2015 verdwijnen de uitzendingen door derden van het scherm. Said El Kaouakibi begint met Al Mawada TV, een YouTubekanaal dat het gros van de tijd Koranrecitaties en preken uitzendt, maar tegelijk een krachtige hefboom voor liefdadigheid is. In Gazet van Antwerpen verklaart Said El Kaouakibi trots dat hij met Al Mawada TV in één weekend 120.000 euro voor de moskee van Boom heeft opgehaald, en voor de moskee van Turnhout naar eigen zeggen 218.000 euro. ‘Ook in die vorm van liefdadigheid zijn envelopjes en stortingen op persoonlijke rekeningen gebruikelijk,’ zegt een moslim. ‘En Al Mawada vraagt ook commissies.’’ Al-Mawada Tv stond in voor de audiovisuele dienstverlening van de benefieten en dit in opdracht van de organiserende vereniging. De donateurs deden hun schenkingen rechtstreeks op de rekeningen van de verenigingen die de benefiet organiseerden. Het rekeningnummer werd ook vermeld tijdens de livestream en op het officiële affiche van de benefiet.

Citaat: ‘De relatie tussen Said en zijn zus Sihame is niet altijd even makkelijk. De verschillen zijn groot tussen een vrome moslim die vijf keer per dag bidt, en een vrijgevochten moslima die de voorschriften van de profeet op de proef stelt. Maar als het moet, vinden ze elkaar. Sihame duikt op in filmpjes van Al Mawada TV. En in 2018 mag Nordin Mahboub, de rechterhand van Said, de deradicaliseringscampagne van WeLoveBXL aansturen. Mahboub wordt door Sihame El Kaouakibi wel vaker in de ring gestuurd.’ Het filmpje van al-Mawada werd gemaakt ter veroordeling van de aanslagen van 22 maart, waarin verschillende bekende moslims hun verontwaardiging bekendmaakten.

Citaat: ‘Said had die job te danken aan de connecties van zijn zus met de stad.’ Al-Mawada werd als organisatie naast verschillende Antwerpse moslimorganisaties gevraagd om vrijwillig deel te nemen aan de Antwerpse Klankbordgroep.

Antwoord van de redactie

We overlopen even uw bezwaren.

Het bordje op de waterputten in Tanzania: De bedenking over de verkeerd gespelde naam wordt al in het artikel zelf genuanceerd. Iemand die de liefdadigheidssector goed kent, noemt dergelijke slordigheid niet ongebruikelijk: ‘Daar hoef je niets verkeerds achter te zoeken.’

De vzw Jongeren voor Islam: u verwijst naar een uitspraak van Dyab Abou Jahjah in het artikel. Hij vertelt dat Fouad Belkacem, de leider van Sharia4Belgium, zich ook in de entourage van Jongeren voor Islam bevond. Dat er een probleem was met Jongeren voor Islam en uzelf, is onloochenbaar. Citaat uit Knack uit 2008: ‘Tot voor kort was Said El Kaouakibi één van de hoofdtargets van de Belgische veiligheidsdiensten.’

De benefiets op Al Mawada TV: u verwijst naar een citaat van iemand die bekend is met het fenomeen van de tv-benefiets. Hij had het tegenover Humo over een wereld waarin heel wat zwart geld omgaat. In het artikel zegt hij: ‘Ook in die vorm van liefdadigheid zijn envelopjes en stortingen op persoonlijke rekeningen gebruikelijk. En Al Mawada vraagt ook commissies.’ We stellen vast dat u het bestaan van commissies niet ontkent.

Het filmpje van broer en zus El Kaouakibi, en uw deelname aan de Klankbordgroep Deradicalisering van de stad Antwerpen: we zijn het met elkaar eens, uw aanvullingen spreken niets tegen van wat we publiceerden.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234