Kijk vooral naar wat er wél kan: ga bijvoorbeeld samen wandelen. Beeld Shutterstock
Kijk vooral naar wat er wél kan: ga bijvoorbeeld samen wandelen.Beeld Shutterstock

Lockdowntips

Zo blijf je vrienden, ook als je elkaar minder ziet

Vriendschappen onderhouden met social distancing vraagt om creativiteit. Een socioloog, een schrijver en een relatietherapeut onderzoeken wat dit jaar betekende voor onze vriendschappen en geven advies hoe we elkaar toch vast kunnen houden.

Veertig dagen lang zag Selma Franssen haar vrienden niet. De Nederlandse schrijver van het boek ‘Vriendschap in tijden van eenzaamheid’ woont in Brussel. ‘In Nederland mocht tijdens de eerste lockdown meer dan hier,’ vertelt ze. ‘Er hingen drones boven mijn wijk die opriepen om afstand te houden. Je moest een reden hebben om buiten te zijn, bijvoorbeeld om boodschappen te doen. Dat ik mijn vrienden niet zag, hakte erin. Ik voelde me neerslachtig.’

De crisis maakte haar vorig jaar verschenen boek opnieuw actueel. Daarin schetst Franssen een beeld van vriendschappen in de 21ste eeuw, staat ze stil bij de vele online contacten en schrijft ze over hoe steeds meer mensen hun vrienden beschouwen als familie. ‘Ik vond het heftig dat de maatregelen daar geen rekening mee hielden. Als dertiger met veel vrienden, maar zonder gezin, voelde ik me miskend. Alleenwonenden mochten niemand zien, terwijl gezinnen wel samen waren. Het irriteerde me dat met die volledige groep geen rekening werd gehouden. Gelukkig heeft België daar bij de tweede lockdown vanaf oktober wat aan gedaan en ingesteld dat je als single twee knuffelcontacten mag kiezen. Dat echte contact is zo belangrijk.’

Lagen

Volgens hoogleraar sociologie Beate Volker van de Universiteit Utrecht mis je lagen in communicatie als je alleen online contact hebt. ‘Via een scherm zie je niet de moeheid in iemands ogen en mis je of iemand afgeleid is. Die hele dimensie gaat verloren. Daardoor kunnen misverstanden ontstaan. Een grapje kan overkomen als een harde aanval en het is soms lastig te bepalen wat iemand bedoelt.’

Selma Franssen is in haar boek ook niet zo enthousiast over sociale media. ‘Vooral omdat we via die apps zorgvuldig kunnen neerzetten hoe we zelf willen overkomen. Online kunnen we controleren hoe we onszelf prijsgeven, terwijl dat offline veel lastiger is. De echtheid verdwijnt.’ Hoewel ze nog steeds gelooft in die gedachte is ze de waarde van de vele online tools meer gaan inzien. Franssen: ‘WhatsApp en Zoom waren echt mijn lifeline tijdens die eerste lockdown. Het is niet hetzelfde als mensen zien, maar het was superbelangrijk dat ik op deze manier toch contact kon houden met mijn vrienden.’

We kunnen best wel even zonder ontmoetingen, zegt relatietherapeut Kim Kromwijk-Lub. ‘Ik heb een goede vriendin in Spanje, die ik prima een half jaar niet kan zien. Maar via WhatsApp en Skype hebben we toch contact. Onze vriendschap is heel close, ook al is er fysiek een afstand. Volgens mij gaat het erom dat je met elkaar blijft praten over wat echt belangrijk is en wat je verlangt van de vriendschap. Zo merk ik om me heen dat veel mensen het helemaal niet erg vinden om bijvoorbeeld kinderverjaardagen te missen. Deze tijd van afstand is het uitgelezen moment om dat eens te bespreken met een vriend of vriendin.’

Eenzaamheid

Beate Volker doet onderzoek naar sociale netwerken en vriendschappen in coronatijd. ‘Daarvoor ondervragen we 1.500 jongeren en ouderen. We hebben nog geen definitieve conclusies, maar zien wel dat beide groepen veel last hebben gehad van die eerste lockdown. Ze misten de contacten die ze anders op feesten, verjaardagen en bijvoorbeeld in cafés hadden. Vooral bij mensen die alleen woonden, zorgde dat voor verhoogde eenzaamheid. We zagen verder dat mensen zich terugtrokken in een kleine bubbel, vooral in huis waren en enkel hechte vrienden zagen.’

Hoewel ze als onderzoeker had verwacht dat buren intensiever contact zouden hebben, heeft ze dat tot nu toe niet in de cijfers teruggezien. ‘Sterker nog: in mei dit jaar zijn veel meer meldingen over burenoverlast bij de politie binnengekomen dan normaal gesproken in die periode. Als je allemaal thuiszit, hoor je opeens ook alles van elkaar. Dat is niet altijd positief.’ Zorgelijk vindt Volker het ook dat in deze tijd ons contact met kennissen verzwakt. ‘Dan denk ik aan de mensen waar we een praatje mee maken bij de sportschool of op kantoor. Die niet direct hetzelfde denken als wij.’

Die contacten zijn volgens haar cruciaal om goed samen te leven. ‘Als je alleen maar mensen uit je eigen bubbel ziet, word je blind voor wat andere kringen geloven en meemaken. We zien nu dat er veel polarisering is in ons land. Dat zou best eens het gevolg kunnen zijn van ons verlies van zwakke verbindingen. Een goede vriendschap is prettig voor onszelf, maar die lossere contacten zijn noodzakelijk om als maatschappij fijn samen te leven.’

Houd een Netflix Party of schrijf een persoonlijk kaartje

Kijk vooral naar wat er nog wel kan, zegt relatietherapeut Kim Kromwijk-Lub. ‘Je kunt natuurlijk gaan wandelen met vrienden. Dat is voor veel mensen een fijne manier om met elkaar af te spreken.’ Je moet je vriendschappen volgens haar nooit voor lief nemen. ‘Plan tijd voor ze in. Dat hoeft niet altijd meteen een afspraak te zijn. Ik ruim soms een middag in om wat vriendinnen een kaartje te sturen. Anderen vinden het fijn om te merken dat ze bijzonder voor me zijn.’

Dat zag schrijver Selma Franssen ook. ‘Laatst kreeg ik van iemand een fles whisky opgestuurd, waar ik erg van houd. Daar word ik vrolijk van. Vriendschap is ook elkaar een goed gevoel geven.’ Dat kun je online volgens haar best vinden. ‘Met mijn vrienden zet ik af en toe Netflix Party aan. Dan kijk je tegelijk naar dezelfde serie op Netflix en kun je commentaar leveren in de chat. Dat zorgt voor leuke momenten.’

En ook voor wie zich het afgelopen jaar realiseerde erg weinig vrienden te hebben, is er hoop. Volgens Beate Volker is dit namelijk de ideale tijd om vooruit te kijken. ‘Als je zin hebt in nieuwe vriendschappen, hoef je echt niet te wachten tot de cafés weer opengaan.’

‘Je kunt je adresboek openklappen en kijken wie er allemaal in je netwerk zitten. Grote kans dat je namen tegenkomt van oude vrienden of kennissen waarmee het contact een beetje verwaterd is. Stuur zo iemand gewoon eens een berichtje; de kans is groot dat die ander enthousiast reageert. Wie weet vindt hij of zij het leuk om een wandeling te maken of een kop koffie te drinken. Dat kan zomaar weer uitgroeien tot een vriendschap.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234