null Beeld rv
Beeld rv

'jerks at work'

Zo laat je irritante collega's je werkgeluk niet meer verpesten: ‘Zoek een medestander die het net zo beu is als jij’

Tijdens het thuiswerken konden we ze ontwijken. Maar nu we weer vaker op kantoor zijn, komen we ook die nare collega(’s) weer tegen. Contact is onvermijdelijk. Hoe ga je eigenlijk het beste om met deze lastige types?

Sanne Wolters

Collega’s, sommigen halen het bloed onder je nagels vandaan. Tessa West, hoogleraar psychologie aan New York University en expert op het gebied van interpersoonlijke interactie en communicatie, weet precies welke collega’s het irritants zijn. Tijdens haar onderzoek bij bedrijven kwam ze elke keer dezelfde nare types tegen.

Ze besloot ze te bestuderen. Want alleen als je weet waarom diegene doet wat hij of zij doet, kun je een strategie bedenken om met diegene om te gaan. Die strategieën zijn uiteengezet in ‘Jerks at work’, het nieuwste boek van West. Waarom zoveel aandacht voor die jerks (‘klootzakken’ of ‘hufters’ in het Nederlands)? Word je dagelijks met ze geconfronteerd, dan kan het snel gedaan zijn met je werkplezier. Je kunt daar zelfs mentale problemen aan overhouden. ‘Sommige mensen zullen alles doen om te krijgen wat ze willen op het werk, ten koste van anderen. Dat zie je vooral veel bij sales professionals en advocaten.’

Knoop in je maag

Dit soort werkenden weet precies wat ze doen. Maar anderen hebben het vaak niet eens door dat ze een jerk zijn geworden, zegt West. ‘Ik was leidinggevende, maar stond bekend als de manager die mensen aan het huilen kreeg. Dat had ik zelf niet eens door, want niemand zei het tegen me. Pas toen ik op mezelf ging reflecteren kwam ik erachter dat mijn gedrag toch niet zo aangenaam was geweest.’

Het kan ook zo zijn dat iemand alleen in jouw ogen een eikel is. ‘Als een collega je een vervelend gevoel geeft, ben jij misschien wel de enige die die persoon niet leuk vindt.’

Anderen staan juist alom bekend om hun vervelende gedrag. Maar ook naar hen toe moeten we niet te streng zijn, zegt West. ‘Misschien staat diegene wel onder druk of heeft hij zelf een lastige manager.’

Hoe het ook zij, als je elke dag met een knoop in je maag naar kantoor gaat, omdat die nare collega aanwezig is, moet je actie ondernemen. Misschien is dat wel je biezen pakken. West: ‘Maar als je dat doet, leer je eigenlijk niet hoe je zo’n situatie kunt verbeteren. Daarnaast is de kans groot dat je in een nieuwe job tegen hetzelfde aanloopt.’

Daarom is het tijd om te leren hoe we kunnen omgaan met moeilijke collega’s. West verzamelde zeven types. Hieronder zijn drie van de zeven types uiteengezet, met daarbij een plan van aanpak.

‘Jerks at Work’ van Tessa West (20 euro), bij uitgeverij Boekerij

De hielenlikker

Te herkennen aan:
Een hielenlikker heeft eigenlijk twee persoonlijkheden, zegt West. ‘Tegenover directe collega’s gedraagt deze persoon zich vaak heel anders. Pas wanneer hij in dezelfde ruimte is als de baas, gaat hij zich vriendelijk gedragen.’ Hielenlikkers zijn erg goed in het scannen van de ruimte, ze zien meteen wie ze moeten paaien en wie ze links kunnen laten liggen. ‘Dat is natuurlijk ook een groot talent. Wat dat betreft kunnen we ook veel leren van jerks.’ De hielenlikker kom je veel tegen bij bedrijven waar veel competitie is, zoals in grote advocatenkantoren. ‘Dus eigenlijk kun je zeggen dat de werkcultuur ze dwingt om zich als een eikel te gedragen.’

Plan van aanpak:
Zoek bondgenoten die het hielengelik net zo beu zijn als jij. ‘Zorg ervoor dat je mensen leert kennen met macht binnen het bedrijf. Bijvoorbeeld een manager of de favoriete collega van je baas en vertel diegene waar je tegenaan loopt met de hielenlikker.’ Zo wordt het een bekend probleem op de werkvloer en kan degene die de beslissingen neemt, de hielenlikker stoppen.

De ideeënpikker

Te herkennen aan:
Dit is een wolf in schaapskleren. Een collega die jij wel wilt helpen, maar vervolgens zelf met de credits vandoor gaat. Ze zijn ook erg goed in het stelen van ideeën tijdens een brainstorm en deze te presenteren als hun eigen idee. ‘Zodra dit gebeurt, zou je eigenlijk uit willen roepen dat deze collega je idee heeft gejat. Maar daar bereik je niets mee. De ideeënpikker is erg goed in het verdraaien van de waarheid.’ Vaak zit de situatie ook ingewikkelder in elkaar dan je denkt, zegt West. ‘Soms opper je een idee, maar lijkt niemand je te horen. Vervolgens legt iemand anders het op een betere manier uit aan de baas. Dan lijkt het net alsof diegene er met de eer vandoor wil gaan, terwijl dat misschien niet per se de intentie is.’

Plan van aanpak:
Wat helpt, is nadenken over hoe jouw idee meer aandacht kan krijgen. Kijk ook eens of je wel genoeg zelfvertrouwen uitstraalt. Als mensen respect voor je hebben, zijn ze ook eerder geneigd om naar je te luisteren. Ook de mensen met macht. En ook bij deze jerk geldt: zorg ervoor dat je medestanders vindt. ‘Een andere collega kan dan bijvoorbeeld tegen de ideeënpikker zeggen: ‘Goh, wat fijn dat je Tessa’s idee nog even wilde toelichten.’ Maar leg ook goed aan de baas uit wie wat heeft gedaan binnen het project. ‘Laat zien dat jullie het samen hebben gedaan. Zo kan niet een persoon er met de eer vandoor gaan.’

Meelifter

Te herkennen aan:
Deze persoon komen we vaak tegen in ons leven, zelfs op jonge leeftijd al. ‘Tijdens het spelen met de Lego is er altijd een kind bij dat maar één blokje legt, terwijl jij het hele bouwwerk in elkaar hebt gezet.’ Hoewel een meelifter in jouw ogen vervelend is, zijn dit wel vaak de mensen die sociaal gezien juist goed in de groep liggen. Dat is meteen de reden waarom ze overal mee wegkomen.

Plan van aanpak:
Heb je een meelifter in het team, dan krijg jij er vaak werk bij. ‘Het liefst zou je dan uit je vel willen springen. Maar dat heeft geen zin, de meelifter zal toch ontkennen dat hij jou het meeste werk laat doen.’ Wat wel werkt, is alle werkzaamheden van het team in kaart brengen. ‘Iedereen noteert aan het begin van de week wat hij of zij wil doen. Aan het eind van de week schrijven ze op wat daarvan gelukt is en welke extra taken ze hebben opgepakt. Zo valt het meteen op dat de meelifter minder heeft gedaan dan de rest.’

(AD)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234