null Beeld

Gezondheid

Zo verlicht u die helse pijn wanneer u uw voet stoot

Wie zijn teen aan een deurpost stoot, voelt een helse pijnscheut door zijn lichaam trekken. Het is prettig om te weten dat u die pijn zelf kunt beïnvloeden.

Sam Blokker

Allereerst is het belangrijk te beseffen dat pijn een functie heeft: een waarschuwing dat er schade dreigt te ontstaan in het lichaam. ‘Je wilt er dus niet helemáál vanaf’, aldus biomedisch wetenschapper Esmeralda Blaney Davidson. Verminderen kan natuurlijk wel prettig zijn. En daarvoor is het handig om te weten dat pijn tussen de oren zit. Letterlijk. Je ervaart pas iets als pijn als je brein het heeft vastgesteld als pijn. Voordat zo’n pijnsignaal bij de hersenen aankomt, moet het eerst een route door je lichaam afleggen, legt Blaney Davidson uit. ‘Wanneer je je bijvoorbeeld brandt aan een hete pan, wordt dat als eerste opgemerkt in de pijnzenuwen in je hand. Dat zijn speciale zenuwen die schade kunnen herkennen. Daarna schiet er een stroompje met soms wel 20 meter per seconde door je vezelbanen naar je ruggenmerg. Daar bepalen allerlei complexe verbindingen wat er met het signaal gebeurt.’ Zo worden eerst je spieren aangestuurd, waardoor je in een reflex zo snel mogelijk je hand wegtrekt. ‘Slim, want zo beperk je de schade zo veel mogelijk’, aldus Blaney Davidson. ‘Interessant is dat je je dan nog niet realiseert dat je pijn hebt. Pas een fractie later gaat het signaal naar je hersenen en dan voel je pas de pijn.’

Hoeveel pijn iemand voelt, is niet alleen afhankelijk van hoe warm die pan is, of hoe hard die zijn teen stoot, maar ook van andere factoren. En daarbij is het brein weer cruciaal. Pijn activeert het gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor geheugen. Dat gebied beïnvloedt hoe heftig pijn wordt ervaren. Als iemand in het verleden een keer zo hard zijn teen heeft gestoten dat die is gebroken, kan diens brein in de toekomst extra heftig reageren op iedere keer dat hij die teen weer stoot.

Ook wordt bij pijn het limbische systeem in het brein actief, vertelt Blaney Davidson. ‘Daar wordt een emotionele component aan de pijn toegevoegd, bijvoorbeeld angst of boosheid. Ook dat beïnvloedt weer hoe iemand pijn ervaart.’ Bent u op een leuk feestje met al uw vrienden? Dan zal dezelfde duw minder pijn doen dan wanneer u thuiskomt na een rottige, regenachtige dag waarop u ruzie kreeg met uw beste vriend.

Pijn is dus subjectief en dat heeft nadelen, maar ook voordelen. Blaney Davidson: ‘Het betekent dat er verschillende factoren zijn die pijn kunnen versterken, maar dus ook kunnen dempen.’ De kleur van de omgeving is zo’n factor. ‘Rood blijkt het pijngevoel te verhogen, groen en blauw lijken juist rustgevend te zijn.' Onderzoek laat ook zien dat de pijngrens van proefpersonen hoger is wanneer ze een liedje zingen. Er wordt dan endorfine aangemaakt die werkt als natuurlijke pijnstiller. Sporten, dansen of blij zijn, werken ook.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234