Zomergasten

De thuisblijvers hebben geenszins ongelijk: drie uur lang krijgen zij in 'Zomergasten' de favoriete tv-avond geserveerd van auteur en bioloog Maarten 't Hart (65).

Een scène uit Woody Allens 'Radio Days' mogen zij verwachten, een
stukje uit 'Bij de beesten af' van Bert Haanstra, en ook een eerbetoon
aan de in april overleden essayist en schrijver Rudy Kousbroek, wiens
onovertroffen poezenboek 'De aaibaarheidsfactor' we zelfs verstokte
hondenliefhebbers zouden willen aanraden. Deed ons eraan denken:

'Maarten 't Hart: 'De kerkorganist die aan me friemelde''

HUMO Bent ú aan een boek bezig?

Maarten 't Hart «Nee. Ik heb wel vage plannen, maar ik raak maar niet aan de gang. En op dit moment is het echt te warm om te schrijven.»

HUMO Waarmee vult u de dagen dan?

't Hart «Vooral met in mijn tuin te werken. Een hectare grond heb ik hier - een groentetuin, een siertuin en een klein bos - en er kruipt heel wat tijd in om dat allemaal een beetje te onderhouden.

»De VPRO heeft me overigens nog ooit warm proberen te maken voor iets als dat programma waarin Jan Wolkers over de planten en beestjes in zijn achtertuin vertelde (toepasselijk 'De achtertuin van Jan Wolkers' getiteld, red.), maar daar had ik niet zo'n zin in. Filmen vind ik vreselijk: alles moet twaalf keer overnieuw, en als het er dan eindelijk opstaat, blijkt dat de belichting weer niet goed was. Dan liever 'Zomergasten', want dat is live.»

HUMO 'Zomergasten' loopt al sinds 1988. Het kan niet anders of u bent al eens gevraagd.

't Hart «Nee hoor, dit was de eerste keer.»

HUMO Vreemd.

't Hart «Toch niet. Een goeie vriendin van me, Jannie Langbroek, is heel lang het hoofd van 'Zomergasten' geweest. Zij wist dat het geen zin had om me te vragen, omdat ik nooit televisie keek. Ik kijk nog altijd nauwelijks - hooguit het journaal zie ik weleens - maar de mensen die het programma nu maken waren daar niet van op de hoogte. En dus is (hoofdredacteur) Peter van Ingen hier op zekere dag op een motor komen aanrijden met de vraag of ik mee wilde doen. Ik zeg: 'Ik kom niet in aanmerking, want ik kijk nooit televisie. Daarbij duurt 'Zomergasten' tot elf uur, terwijl ik er in de regel uiterlijk om halftien inlig.'

»Ik ben een uitgesproken ochtendmens, moet u weten, ik sta iedere dag om halfvijf op. Daarop begon Peter van Ingen dan te betogen dat ze me wel met koffie wakker zouden houden, en dat het evenmin een bezwaar vormde dat ik geen tv kijk, zolang ik maar vijftien fragmenten wist te bedenken. Nou, dat kon ik wel: als je nauwelijks televisie kijkt, onthoud je de keren dat je wel gekeken hebt heel scherp. 'Kom,' zei ik, 'voor die ene keer dan.'»

HUMO Wat was het eerste fragment dat u te binnen schoot?

't Hart «De opera Carmen van Bizet, die in Nederlandse vertaling op televisie kwam toen ik een jaar of achttien was. Van mijn diepgelovige ouders mocht ik geen opera kijken - dat was werelds vermaak en dus zondig, 'en ze liggen op het toneel allemaal met mekaar te vrijen'. Maar die avond waren mijn ouders niet thuis, en mijn broer en ik hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om ons er voor het eerst aan bloot te stellen. Het heeft een overrompelende indruk op me gemaakt: zúlke prachtige muziek! Sindsdien ben ik een groot operaliefhebber gebleven.»

HUMO In het lichtere genre koos u voor een spotlied van cabaretière Brigitte Kaandorp over EO-coryfee Andries Knevel. Ik citeer even het eerste couplet: 'Het gaat niet altijd goed met mij / Vaak zelfs ronduit slecht / Meestal ben ik met mezelf en alles in gevecht / Toch denk ik vaak als ik boos mijn voordeurstoepje boen / Wel fijn dat ik het niet met Andries Knevel hoef te doen'.

't Hart (lacht) «Geniaal hè? Ja kijk, ik vind het wel prettig om Andries Knevel via een omweggetje in zijn hemd te zetten. Ik ben al een keer of zes in zijn praatprogramma geweest ('Knevel & Van den Brink', red.), en iedere keer weer zag ik ertegenop om die opgeheven, vermanende vinger tegenover me te zien. Hij doet me altijd weer denken aan de ouderlingen uit mijn jeugd, met hun strenge brillen. Nomen est in dezen ook omen: die Knevel wil de mensen als het ware vastknevelen in het gereformeerde geloof, waar ik vroeger zo mee geworsteld heb.»

HUMO Als ik de gereformeerden toch even mag verdedigen: ze lijken zich minder aan kinderen te vergrijpen dan katholieken.

't Hart «Daar zou ik nog niet zo zeker van zijn. Ik kan erover meespreken: ik heb het meer dan eens meegemaakt dat de organist aan me begon te friemelen toen ik als kind weleens op het kerkorgel zat. Tijdens de dienst nota bene: de dominee was beneden aan zijn preek bezig, en ik was hoog boven de kerkgangers doodsangsten aan het uitstaan. Nee, denkt u vooral niet dat kindermisbruik alleen in de katholieke kerk voorkomt.»

HUMO Speaking of which: een tijd geleden kwam u in 'De wereld draait door' beweren dat de paus homoseksueel zou zijn.

't Hart «Ja, in 1964 las ik een boekje van ene Joseph Ratzinger, 'De christelijke broederschap'. Dat ging dus onophoudelijk over broeders, broederliefde en broederlijke genegenheid, en geen enkele keer over zusters. Ik dacht: 'De man die dit boekje heeft geschreven heeft louter interesse in andere mannen. Vrouwen ziet hij als wezens die alleen goed zijn om zijn schoenen te poetsen.'

»De paus is een verknipte homoseksueel, dat wist ik dus al toen hij nog lang geen paus was, maar hij heeft het zo diep verdrongen dat het gesublimeerd is tot broederliefde. Daardoor is hij sterk geneigd de hand boven het hoofd te houden van zijn medebroeders die zich vergrijpen aan jongetjes. Want hij doet nu wel alsof hij de schuldigen zwaar bestraft, maar in concreto valt dat allemaal heel erg tegen.»

HUMO U voegde daar nog aan toe dat u pas helemaal zeker was van zijn geaardheid toen u de rode muiltjes zag die hij bij zijn inauguratie droeg.

't Hart (lacht) «Ja, maar dat was maar een grapje om de rooms-katholieken te stangen. Een mens moet ergens zijn plezier uithalen, nietwaar?»

Nederland 2

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234