null Beeld

Zwarte woensdag: de vergeten ramp van Tessenderlo

29 april 1942 was elders een zonnige en koude woensdag in oorlogstijd, maar voor Tessenderlo was het de roetzwarte dag waarop zijn chemische fabriek ontplofte en honderdnegentig slachtoffers maakte. De klap werd tot in Antwerpen gevoeld, vijftig kilometer verder, het is één van de zwaarste Belgische rampen van de twintigste eeuw, en toch is er meer dan zestig jaar voor nodig geweest om deze fatale gebeurtenis een plaats te geven in de geschiedenis.

jh

Dat de ramp bij Produits Chimiques de Tessenderloo (nu Tessenderlo Chemie) 'bestaansrecht' krijgt, heeft veel te maken met een documentaire van Eddy Vandepoel. Op 1 maart 2009 ging 'De ramp van Tessenderlo' (twee uur en acht minuten!) in première en de plaatselijke opkomst was zo overweldigend dat extra voorstellingen moesten worden ingelast. De film krijgt nu ook in de omliggende gemeenten grote belangstelling.


Eddy Vandepoel «Op korte tijd hebben drieduizend mensen de film gezien. Het maakt hier heel veel los, omdat het lange tijd zo stil was rond die ramp. Het laatste boek dateert van 1982 en nooit eerder waren er bewegende beelden - uit filmjournaals en amateurarchieven - bijeengebracht. De ouderen herbeleven wat ze toen hebben meegemaakt, en hun kinderen en kleinkinderen kunnen zich nu een voorstelling maken van iets waarover ze al zoveel en zo vaak hebben horen vertellen.

»Aanvankelijk was er maar weinig animo om de film te steunen. Noch de gemeente zelf, noch Tessenderlo Chemie had er oren naar. Ik zie daar geen doofpotoperatie of kwade wil in: spreken over die ramp is simpelweg altijd beschouwd als slechte public relations. Vandaar dat er al die jaren ook nauwelijks herdenkingen zijn geweest. Maar toen ik het ruwe materiaal kon laten zien, kwam er wél steun van de instanties. En nu lijkt het erop alsof de ramp eindelijk erkenning krijgt.»

In de docu zit een opmerkelijke getuigenis van Jef Stevens (86) uit Aarschot, die als scout een handje ging helpen. Het zou een litteken blijven.


Jef Stevens «Aarschot ligt in vogelvlucht zo'n twintig kilometer van Tessenderlo, maar de knal en de luchtverplaatsing waren zo hevig dat de uitstalramen van een aantal winkels kapotsprongen. 't Was oorlog, de mensen dachten aan een luchtbombardement, maar 's middags zat het bericht van die ontploffing op de radio, en met zeven kameraden hebben we dan beslist om erheen te gaan. We waren negentien, we kenden mekaar al tien jaar van de scouts, we zaten ook samen in de weerstand, en zo zijn we in groep vertrokken, met de fiets en in ons uniform. Niemand had kennissen of familie in Tessenderlo, en toch hadden we die wens om daar te gaan helpen.»

Het volledige artikel over de ramp in Tessenderlo leest u vanaf dinsdag 28 april in Humo 3582.

Bekijk enkele fragmenten uit de documentaire 'De ramp in Tessenderlo'

null Beeld
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234