'Black Mirror - Bandersnatch' op Netflix

, door ()

262
1200

De interactieve film hangt al een tijd in de lucht. Er waren wat matige experimenten met knoppen en smartphone-apps in de bioscopen, er waren minifilms op YouTube met verschillende paden en achter de schermen experimenteerden HBO en Microsoft al met enkele formats. Maar vooral in videogames werden de laatste jaren grote stappen gezet door serieuze interactieve verhalen te brengen waarbij de keuzes van de speler daadwerkelijk invloed hebben op het spelverloop en waar bekende acteurs worden ingehuurd om de spelpersonages te spelen. Willem Dafoe en Ellen Page in ‘Beyond: Two Souls’ bijvoorbeeld, of Rami Malek en Hayden Panettiere in ‘Until Dawn’.

Meta

Dus natuurlijk gaat de eerste interactieve Black Mirror-aflevering ook over videogames. Seriebedenker Charlie Brooker, die zijn carrìere begon als gamerecensent, lijkt in de aflevering voortdurend te willen schreeuwen ‘dit is niet nieuw, dit is gewoon een videogame’. En in ‘Bandersnatch’ is de interactiviteit geen extra toegevoegde laag maar wordt het principe door en door verweven in het verhaal. Dat maakt het geheel behoorlijk meta: hoofdpersonage Stefan werkt aan een videogame gebaseerd op een ‘kies je eigen weg’-boek en heeft zelf ook het gevoel dat zijn leven door een onzichtbare kracht wordt bestuurd. Die onzichtbare kracht, dat ben jij, de kijker.

En dus kun jij kiezen wat Stefan als ontbijt eet, welke muziek hij luistert en of hij al dan niet naar zijn psycholoog gaat. Het maken van keuzes gaat ontzettend soepel met de knoppen van je afstandsbediening (of gamecontroller als je Netflix op je spelcomputer kijkt), het verhaal blijft aangenaam doorlopen tijdens het maken van de keuze (geen bevriezende beelden) en loopt naadloos door nadat je de knoop hebt doorgehakt. Het is bovendien leuk om te doen, kiezen of Stefan van een flatgebouw springt of niet.

Gekte

Stefan wordt langzaam gek. Hij raakt verstrikt in alle mogelijke paden in zijn game. Als kijker is je macht eerder beperkt: je kunt een aantal keuzes maken, maar niet voorkomen dat Stefan volledig doordraait. En de keuzes die je maakt leiden allemaal tot andere eindes, maar allemaal in hetzelfde schemergebied tussen realiteit en gekte.

Een goede film zuigt je mee in die gekte, overgeleverd aan de grillen van het hoofdpersonage, maar hier zorgen de vele actieve keuzemomenten er voor dat je je constant bewust bent van jouw rol als buitenstaander. Gooi daar de weldadige soep van metareferenties, het doorbreken van de vierde wand en enkele verplichte flashbacks bovenop, en je krijgt, ironisch genoeg voor een interactieve film, een behoorlijk afstandelijke kijkervaring.

Afloop

Hoe het afloopt met Stefan is dan uiteindelijk vooral interessant voor de nabespreking (welke keuzes hebben geleid tot welk einde?), echte betrokkkenheid voelen bij het lot van Stefan is lastig. Waar de beste Black Mirror afleveringen je soms dagenlang met een zwaar gemoed opzadelden, geeft Bandersnatch je uiteindelijk bar weinig emotie mee. Net als bij veel videogames blijkt het verhaal secondair bij de speelervaring.

En toch, wat zien we hier een hoop potentie! Een romantische komedie met lastige liefdesdriehoek waarbij de kijker uiteindelijk beslist voor wie het meisje kiest, een horrorhuis verkennen met het interessantste personage uit de vriendengroep, een maffiaserie waar jij kiest of je de zoon van de oude maffiabaas vermoordt met alle gevolgen van dien. Scenarioschrijvers die los mogen gaan op het verzinnen van vele eindes, het ene nog beter dan het andere. En de slechterik die eindelijk eens mag triomferen over de suffe superheld.

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: