Jan Decleir wordt 70: Vlaanderens grootste acteur in 7 trefwoorden

, door (mke)

424
Decleir1200
© Stephan Vanfleteren

Vanavond kan u Decleir nog één keer bezig zien als pater familias in het slot van 'Den elfde van den elfde'. Ter ere van zijn 70ste verjaardag - toevallig ook vandaag - presenteren wij alvast: Decleir voor Dummies, in 7 trefwoorden.

1. Acteursgen

Zeggen dat Decleir het acteren in het bloed heeft zitten, zou een understatement zijn. Zowel zus Reinhilde (foto) - u wel bekend als 'Ons moe' uit 'Van vlees en bloed' - als broer Dirk waren al van jongs af aan actief in de film- en theaterwereld. Vooral Dirk Decleir, de vier jaar oudere broer van Jan, werd een roemrijke acteercarrière voorspeld. Tot het noodlot ongenadig toesloeg: op 32-jarige leeftijd knalde Dirk met zijn auto tegen een paaltje en liet daarbij het leven. Over dat vroegtijdige verlies zei Decleir onlangs nog in Humo: "Het voelde als een hartstilstand. Ik was mijn held en grote voorbeeld kwijt. Omwille van m’n ouders heb ik mij de eerste dagen sterk gehouden.

Pas negen maanden later ben ik ingestort. Drie dagen heb ik toen in de armen van mijn vader liggen snikken."

Ook Decleirs kroost heeft zijn acteergenen duidelijk geërfd: zijn drie kinderen Sophie, Jenne (foto links) en Flor besloten allemaal in de enkeldiepe voetsporen van hun bekende vader te treden. Volgens kwalijke roddels heeft Decleir ook nog ergens een Nobelprijswinnaar voor de Wiskunde rondlopen - maar dat buitenbeentje zwijgt de familie Decleir liever dood.

 

2. The Best

Decleirs grote doorbraak kwam er in 1971, met 'Mira', een voor die tijd behoorlijk pikant Vlaams filmpje waarin Decleir Willeke Van Ammelrooy van dichtbij mocht leren kennen. Meteen de start van een roemrijke, voorlopig nog niet te stuiten filmcarrière. Enkele van de talloze hoogtepunten op Decleirs palmares: 'Daens', de biografische film van Stijn Coninx die het helemaal tot de Oscaruitreikingen schopte en 'Karakter', de Nederlandse film uit 1997 gebaseerd op het gelijknamige boek van F. Bordewijk. Die laatste slaagde wél waar 'Daens' tekort schoot en mocht de Oscar voor Beste Niet-Engelstaltige Film mee naar huis nemen.

Bekijk hier de Oscartrailer voor 'Karakter':

Ook in eigen land mocht Decleir talloze accolades in ontvangst nemen: in de verkiezing van de Grootste Belg werd hij dertiende (acht plaatsen lager dan zijn filmisch alterego Daens). De acteur is ook trotse houder van een Eredoctoraat aan de Universiteit van Antwerpen. Wie zoveel prijzen aangeboden krijgt, heeft de luxe om er al eens eentje te weigeren: voor de Gouden Erepenning van de Vlaamse Gemeenschap had Decleir naar eigen zeggen geen plaats meer op zijn revers.

3. ...And The Worst

Er is een tijd geweest dat het zoeken was naar een Vlaamse prent waarin Jan Decleir géén rol vertolkte. Bijna onvermijdelijk dus, dat niet al die films ook cinematografische hoogstandjes werden. Of denkt u nog met fijne herinneringen terug aan de dolle komedie 'Verlengd weekend', de miskleun 'Kruistocht in spijkerbroek' of het zeemzoete 'Smoorverliefd'?

Die negatieve kritiek zal Decleir worst wezen, of zoals hij zelf eens Hugo Claus citeerde: ‘Wat zou de leeuw zich bekommeren om de luizen in zijn pels?’.

4. Nee tegen Hollywood

Eind jaren 90 gebeurde het onvermijdelijke: ook in Hollywood kregen ze door dat daar in het kleine Belgenlandje een reuzentalent schuilging. Na de Oscar voor 'Karakter' (in 1997) was het hek helemaal van de dam en stroomden de aanbiedingen binnen. De legendarische regisseur Stanley Kubrick (foto) smeekte Decleir om mee te spelen in 'Eyes Wide Shut', maar die bedankte vriendelijk. Ook de makers van de Bondfilm 'The World Is Not Enough' zagen in Decleir het perfecte Hollywoodmateriaal en wilden 'm als slechterik casten. Decleir had echter al andere verplichtingen en moest verstek laten.

Naar verluidt zou de acteur nog veel meer aanbiedingen uit Hollywood hebben gekregen, maar die werden telkens verkeerdelijk aan Jan D'éclair geadresseerd.

5. Dag Sinterklaas

Daens, Angelo Ledda, Dreverhaven... Jan Decleir heeft al heel wat iconische rollen op zijn naam staan, maar bij Humolezers jonger dan 30 zal hij vooral herinnerd worden als de enige echte Sinterklaas. De aandachtige kijker had midden jaren 90 al door dat Decleir en de goedheilig man zich nooit samen op één plaats vertoonden - bij ons heeft het nog een paar jaar langer geduurd.

Voor de nostalgici: op Youtube zijn verschillende afleveringen van 'Dag Sinterklaas' terug te vinden. Wel oppassen voor de schandelijk politiek incorrecte Zwarte Piet!

6. Multitalent

Wat u misschien nog niet wist: naast gevierd acteur is Jan Decleir ook een getalenteerd beeldend kunstenaar. Voor hij zich in de theaterkunst verdiepte, volgde Decleir een kunstopleiding, maar op zijn eerste tentoonstelling was het wachten tot 2002. Vier jaar later exposeerde hij opnieuw, in het goede gezelschap van Fred Bervoets en Hugo Claus. Voor hoeveel u een echte Decleir in huis kan halen, blijft vooralsnog een goedbewaard geheim.

7. Den elfde van den elfde

Het aantal rollen dat Jan Decleir precies heeft vertolkt, is zoals de bedpartners van Hot Marijke: een mens kan er slechts een vage schatting van maken. Als we Wikipedia mogen geloven, zou de rol van Hubert in 'Den elfde van den elfde' al zijn 89ste (!) schermoptreden zijn. Lijdt zeker geen twijfel: Decleirs vertolking van de voormalige Prins Carnaval is opnieuw pareltje.Hoe het precies met de familie Geunings afloopt, kan u vanavond zien, in de allerlaatste aflevering.

Opmerkelijk detail: voor de rol van Hubert mocht Jan Decleir zijn eigen aftakeling al eens 'oefenen', inclusief ziekenhuisbed en onheilspellende medische apparatuur. Tot groot ongenoegen van zijn vrouw, actrice Brechtje Louwaard, blijkbaar: "Mijn vrouw kon het niet aan: ze was niet in staat naar die beelden te kijken." Hoe Decleir zelf tegen het ouder worden aankijkt? "Ik weiger erbij stil te staan. Aan het werk blijven is een goed afweermiddel. Ik probeer te blijven meedraaien, mij te amuseren, actief te zijn. En ik hoop vooral dat het straks niet al te zielig wordt."

 

Lees ook: 'Het Lieve Leven: Jan Decleir'

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: