De Tand Des Tijds: 'RoboCop 2' (Irvin Kershner, 1990)

, door (es)

30

Sequels die de originele film evenaren of zelfs overtreffen: ze zijn even zeldzaam als ijsberen in de woestijn. ‘Evil Dead II’ is er zo eentje. ‘Toy Story 2’ ook. ‘The Empire Strikes Back’, natuurlijk. ‘Terminator 2: Judgment Day’, ‘X 2: X-Men United’, ‘The Godfather Part II’, ‘Mad Max: Fury Road’ en ‘Blade Runner 2049’.

Mag van ons ook deel uitmaken van dit selecte groepje: ‘RoboCop 2’, niet alleen één van de beste sequels ooit gemaakt maar tevens één van de donkerste én meest onderschatte actiefilms aller tijden.

Het vervolg op de cultclassic van Paul Verhoeven dompelt je vanaf de eerste seconden onder in een duistere metropool waar geweld en anarchie heersen. Heel Detroit is in de ban van nuke, de meest verslavende drug ter wereld. Dieven, junks, moordenaars en lichtekooien op dodelijke naaldhakken regeren de straten. En geen flikken te bekennen, want die zijn in staking. Vijf minuten, langer hebben de makers niet nodig om een toekomstbeeld te schetsen dat qua dystopische somberheid niet hoeft onder te doen voor de cityscapes van ‘Children of Men’ of ‘Strange Days’.

En de ontregelende taferelen blijven komen. De waanzinnig geworden RoboCop 2 die z’n eigen helm aftrekt en aldus een gillende doodskop onthult. De raid op de oude loods bij de haven: lichtflitsen, kogels en angstaanjagend mechanisch gestamp in het donker. De scène waarin de booswichten RoboCop met behulp van een sloophamer, een beitel (‘Ze zeggen dat hij hersens heeft. Ik wil ze zien.’), een snijbrander en een drilboor aan flarden proberen te hakken, neigt zelfs naar de onversneden torture porn.

Ook verontrustend is dat de rechterhand van übermisdadiger Cain geen typische filmbooswicht is met een stoppelbaard en een litteken, maar een baardloos jongetje van een jaar of veertien. Wat voor RoboCop een netelig probleem vormt: zijn besturingsprogramma laat hem immers niet toe om op kinderen te schieten, zélfs niet wanneer dat kind met een Uzi tekeergaat. Wat ons betreft verdient Cain (de fantastische Tom Noonan), de dealer die denkt dat hij God is, trouwens een ereplaats in de Galerij der Meest Memorabele Booswichten.

Cain: de goeroe die zijn bendeleden aanspreekt met ‘Mijn kudde’; de leider van de lugubere Nuke-cultus; de sadist die zijn veertienjarige hulpje dwingt om toe te kijken hoe de vastgeknevelde agent Duffy, die de bende heeft verlinkt, levend wordt opengesneden (creepy detail: de chirurg die vooraf enkele keren met z’n middelvinger op Duffy’s borstplaat tikt ten einde te weten te komen waar de beste plek zit om te snijden). Je hebt de duistere meesterstukken van Peter Paul Rubens, je hebt de apocalyptische panelen van Hieronymous Bosch, je hebt de gruwelijke bijbelse taferelen van Caravaggio, je hebt de diep verontrustende schilderijen van Francis Bacon, en dan heb je de duisternis van ‘RoboCop 2’.

Het is allicht geen toeval dat er in één van de geinigste scènes, namelijk wanneer Cain een bezoekje brengt aan z’n drugslab, twee keer wordt geknipoogd naar die andere stikdonkere Amerikaanse classic, ‘Blue Velvet’. Sinds we ‘RoboCop 2’ voor de eerste keer zagen, hebben sommige beelden zich op de één of andere manier voorgoed in ons diepste onderbewustzijn geplant – maar wie zijn de duivelskunstenaars die hier achter zitten? Wel, de regie was in handen van Irvin Kershner, de maker van die andere meesterlijke sequel (het zal de fans van ‘The Empire Strikes Back’ trouwens opvallen dat RoboCop net als Luke Skywalker z’n hand kwijtspeelt).

En het scenario was van niemand minder dan Frank Miller, de comicbookartiest die Batman in de jaren 80 nieuw duister leven inblies met het historische ‘Batman: The Dark Knight Returns’ en tevens de man die in 2005 zijn eigen graphic novel ‘Sin City’ schitterend verfilmde. En tóch hebben de heren ook tonnen humor in hun film verwerkt. Wanneer een in het nauw gedreven schurk ermee dreigt om een baby te gijzelen en te doden, reageert RoboCop met een heerlijk laconiek ‘Well, we can’t have thát.’

En wanneer de booswichten RoboCop in die vervallen fabriek op z’n knieën krijgen, tracht Cain onze held te troosten met een kurkdroog geformuleerd: ‘Weet je, Jezus had ook van die dagen.’ Het is precies die merkwaardige combinatie van humor en horror die van ‘RoboCop 2’ een behoorlijk uniek spektakel maakt; een van angels en weerhaken voorziene actieflick die aardedonker afsteekt tegen de al te gladde blockbusters van tegenwoordig. Wij zijn fan voor het leven.

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: