In Memoriam: Steven Bochco – maestro van de empathische macho

, door (vc)

9

 Dat u sinds Goede Vrijdag aan Netflix and chill heeft kunnen doen, is voor een deel te danken aan het leven van Steven Bochco, een van de allerbeste televisieschrijvers- en producenten van de VS. Hij stierf aan de gevolgen van leukemie, en werd 74 jaar, wat in deze tijd toch nog wel schokkend jong te noemen is.

Steven Bochco dankt zijn faam aan drie series: 'Hill Street Blues', 'LA Law' en, wat mij betreft het meest, aan 'NYPD Blue', waarin hij de onvergetelijke rechercheur Andy Sipowicz aan ons presenteerde. Sipowicz was een blauwdruk voor geliefde characters to come als Tony Soprano of Jimmy McNulty. Het baanbrekende aan deze programma’s – twee policiers en een advocatenserie – is dat Bochco met zijn iconoclastische geest, alle facetten van het leven en de samenleving toeliet. Ongezien voor die tijd.

Toen hij rond 1980 met 'Hill Street Blues' begon, was het op de televisie not done om de personages net zo te laten rochelen, falen en twijfelen als de kijkers op de bank. Bochco deed het gewoon. Hij had lak aan de conventies – van de niet erg serieus genomen soap opera’s nam hij de blauwdruk over om persoonlijke levens van karakters ook belangrijk te maken. Vergelijk het met Columbo, ook een legende. Waar in elke aflevering van Columbo de zaak netjes werd afgerond, daar was het in Hill Street Blues heel anders: sommige zaken sleepten afleveringen aan, anderen werden simpelweg helemaal niet opgelost. Waar we van Columbo’s priveleven niet erg wijzer werden, daar waren de personages in Hill Street als je eigen vrienden: echtscheidingen, worstelingen met alcoholisme, een tientje dat nooit werd terugbetaald. Het leven kortom.

Na dat magistrale succes consolideerde Bochco met 'LA Law', de eerste mainstreamserie van de jaren tachtig die zijn ogen niet sloot voor bijvoorbeeld aids, of de epidemie aan drugsverslavingen die ook de middenklasse begonnen te teisteren. Sterke scripts met gelaagde karakters waren wederom de specialiteit van het huis. Een mens als David E. Kelley ('The Practice', 'Boston Legal') zal er tijdens zijn studententijd driftig notities van hebben genomen. Toch was de advocatenserie in LA maar een tussenhalte tot zijn grootste werk – studio ABC gaf hem carte blanche voor een nieuwe topserie. Dat werd 'NYPD Blue'. Eindelijk naar New York, daar waar hij opgegroeide als televisieverslaafde zoon van een concertviolist en een kunstschilderes. Hij zou alles wat hij als kind op de straten van Manhattan zag passeren gaan verwerken in een politieserie die misschien wel de meest baanbrekende mainstreamserie aller tijden is, zeker in de eerste seizoenen.

In 'NYPD Blue' draait het om het – fictieve – 15e ‘precinct’ van de New Yorkse politie. Hoofdpersoon is Andy Sipowicz – een kale, corpulente bullebak, worstelend met woede-issues en alcoholisme. Tegelijk is Sipowicz een man met het hart op de juiste plek. De underdogs zijn het team waar hj voor voor supportert. Hij is hét Bochco-personage bij uitstek; de best gelukte empatische macho in de lange lijn van empatische macho’s die hij tot het kleine scherm bracht. En, niet geheel onbelangrijk: magistraal vertolkt door de geweldige Dennis Franz, tot dan een mens met een halfgeslaagde carriere. Het zegt veel over Bochco dat hij, ondanks alle middelen die hij ter beschikking had, juist deze man in castte.

'NYPD Blue' schokte de kijkers – en de zender, die zich soms afvroegen wie ze binnen hadden gehaald – met naakt op het scherm, met geweld, met ontgoocheling. Zaken gingen naar de klote, criminelen bleken soms nobeler dan de politie. Bochco verwerkte ook hier tal van obsessies van die tijd in zijn serie: bureaucratie, het beleid van burgemeester Rudy Giuliani tegenover daklozen en junkies, het dansen op de vulkaan wat de jaren negentig uiteindelijk ook bleken te zijn. Zonder 'NYPD Blue' had een groot network als NBC nooit iets gedurfds als 'ER' gelanceerd. Grote tv-makers als David Chase ('The Sopranos') wezen naar Bochco als de man die de deur opentrapte naar volwaardig drama op de Amerikaanse televisie. 'NYPD Blue' was de perfecte brug van standaarddrama tot een kunstwerk als 'The Wire'. Jimmy McNulty en The Bunk hadden prima onder Sipowicz kunnen werken.

Na het verscheiden van 'NYPD Blue', dat de laatste seizoenen vooral leek te draaien om de pogingen van Sipowicz om een kind te adopteren met zijn jonge vrouw, deed Bochco weinig meer. Met liefst 71(!) Emmy’s in zijn zak en miljoenen op de bank trok hij zich terug. Wat hij van zich liet horen was minzaam – hij gaf rond 2005 aan nog teleurgesteld te zijn dat zijn pogingen om het drama op de Amerikaanse tv op te waarderen niet echt waren overgenomen. Tien jaar later, vlak voor hij ziek was, constateerde hij verheugd dat hij alsnog de deur tot de huidige seriemarkt had weten open te trappen. ‘I think ‘NYPD Blue’ created the cable drama world’ . Sterven aan een ziekte is vreselijk, maar Steven Bochco is wel kunnen gaan in de wetenschap dat zijn levenswerk gezien is, en niet onopgemerkt bleef. De maestro van de empatische macho leeft voort in de huidige weelde van de streamingdiensten.

Humo's tv-tips in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: