FILM★★★★☆

'1917' is een visueel indrukwekkende krachttoer

Duizend briljante bommen en granaten!

OORLOG In de openingsscène zien we hoe twee jongelui met gesloten ogen tussen de bloempjes in het veld liggen te soezen. Wat een mooi stilleven, denk je dan, maar het gaat om gezichtsbedrog: de jongelui staan recht en stappen in één soepele camerabeweging vanuit de bucolische weide een loopgraaf binnen. ’t Is een geniaal shot, waarmee de cineast ons diets lijkt te willen maken dat er tussen de bloemen en de granaten, tussen schoonheid en gruwel, slechts een klein afstandje ligt.

Een generaal die donders goed op Colin Firth lijkt, zendt de twee mannen op een dringende missie: ze dienen zich in het niemandsland tussen de linies te begeven en een geïsoleerd regiment te waarschuwen dat den Duits, die zich ogenschijnlijk heeft teruggetrokken, een val heeft gespannen. De twee soldaten, wier hoop gevestigd is op snelheid en geluk, beginnen aldus aan een tocht die alle kenmerken vertoont van een odyssee: onderweg ontmoeten ze vele vijanden, maar af en toe, wanneer ze ze het minst verwachten, komen ze vrienden tegen. Tijdens hun tocht branden afschrikwekkende beelden zich op de netvliezen. Bomkraters zo diep dat je, als je erin valt, er nooit meer uitraakt. Knoestige bomen die als reusachtige zombievingers uit de aarde steken. Dode soldaten die in vreemde houdingen in het prikkeldraad liggen. Lijken die met de aarde lijken te zijn vergroeid.

Het bijzondere aan ‘1917’ is dat de vloeiende trackingshots waarmee grootmeester Roger Deakins uitpakt, zó naadloos aan elkaar werden geplakt dat het wel lijkt alsof de camera de soldaten in één ononderbroken trek lijkt te volgen. Een visueel indrukwekkende krachttoer, die bij ons (en hopelijk ook bij u) een merkwaardige sensatie losmaakte. In plaats van het klassieke ‘je zit midden in de actie!’-gevoel, waarbij de kogels je rond de oren fluiten en de explosies het hemd van je lijf blazen, gaven die lange camerabewegingen ons het ietwat onwerkelijke gevoel dat we samen met die twee soldaten door een kwade droom aan het waden waren. Die wonderlijke sensatie wordt nog het best voelbaar in het kapotgeschoten Franse stadje waar de uit elkaar floepende en uitdovende vuurpijlen de ruïnes afwisselend in een spookachtige gloed en in een griezelige donkerte zetten: een welhaast surrealistisch tableau.

Tot slot nog dit: oorlog is hel, jazeker, maar uit de indrukwekkende docureeks ‘The Vietnam War’ op Netflix hebben wij onthouden dat oorlog ook opwindend is en dat vechten lijkt op crack-cocaïne. Oorlog komt met een enorme prijs, aldus een veteraan, je voelt je meestentijds bang en ellendig, maar in de hitte van de strijd geeft het een enorme kick om je tegenstander te overwinnen. Dat facet zal men slechts in weinig oorlogsfilms terugvinden, omdat de meeste van die films, van ‘Paths of Glory’ over ‘Platoon’ tot ‘1917’, in eerste instantie (terecht!) uitdrukking willen geven aan de treurigheid van de oorlog. Maar misschien is het dáárom dat ‘1917’ in het laatste kwartier ietwat van zijn hypnotiserende kracht begint te verliezen: omdat Sam Mendes die verplichte boodschap van treurnis nét iets te sentimenteel in de verf begint te zetten. Niettemin: de eerste topper van 2020 is gearriveerd.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234