null Beeld

100 beste films

#35: 'Chungking Express' (Wong Kar Wai, 1994)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'Chungking Express' van Wong Kar Wai. Licht, camera, actie!

Voor elk meesterwerk dat we in onze Top 100 hebben gezet, zijn er wel drie andere parels die we er met pijn in het hart uit hebben moeten laten. In het geval van ‘In the Mood for Love’ en ‘2046’ was die pijn zelfs ondraaglijk: het gaat hier immers om twee schitterende films, allebei van de grote Chinese regisseur Wong Kar Wai, die ons heel erg dierbaar zijn – we hoeven alleen maar een echo van dat walsje uit ‘In the Mood for Love’ te horen of we zinken weg in een oceaan van melancholie.

Maar goed: ‘Commando’ en ‘Mad Max 2’ inruilen voor ‘In the Mood for Love’ en ‘2046’ was écht geen optie. Onze favoriete Chinese cineast staat – het zou er nog maar aan mankeren – anders wel degelijk in onze hitparade, zij het met een oudere, kleinere, minder bekende film: ‘Chungking Express’ (tja, die dingen vallen moeilijk te verklaren: een blinde kan zien dat ‘In the Mood for Love’ en ‘2046’ absoluut de magistralere films zijn, maar ‘Chungking Express’, de eerste film die we van hem zagen, heeft nu eenmaal dat speciale plekje in ons hart).

‘Chungking Express’ was eigenlijk bedoeld als tussendoortje. Wong werkte in ’94 naarstig aan zijn grootschalige avonturenepos ‘Ashes of Time’, maar aan de montagetafel verkrampte hij en verloor hij zijn drang – het overkomt de allergrootsten. In een poging zijn hoofd leeg te maken en zijn creatieve sappen weer te doen vloeien, ging hij met zijn cast en crew de straten van Hong Kong op, waar hij in amper drie weken tijd, in een vlammende opstoot van inspiratie, ‘Chungking Express’ uit zijn systeem bliksemde – om daarna met hernieuwde moed ‘Ashes of Time’ af te werken.

En wow, wie naar ‘Chungking Express’ kijkt, voelt en ziet die creatieve sappen effectief en in volle glorie aan het werk. Dit is een film van een cineast die zichtbaar even stoom moest aflaten; een werkstuk van een artiest die íéts te lang in zijn bureau opgesloten heeft gezeten en de dansvloer opgaat om de frustraties van zich af te pogoën – het filmplezier spéttert van het scherm. Als ‘In the Mood for Love’ en ‘2046’ de absolute hoogtepunten in Wongs filmografie zijn, dan is ‘Chungking Express’ de onwaarschijnlijk opwindende roetsjbaan ernaartoe.

De plot? Die is vrijwel onbestaande. De handgehouden camera zet zich in het zog van vier personages die nooit veel diepgang krijgen: in de eerste helft volgen we agent 223 (Takeshi Kaneshiro), een door liefdesverdriet getroffen flik die door de straten van Hong Kong doolt en elke dag een blik ananas koopt met vervaldatum op 1 mei (de dag, zo hoopt hij, dat zijn ex naar hem zal terugkeren), en een naamloze drugskoerierster (Brigitte Lin) die tegelijk een regenjas en een zonnebril draagt, ‘omdat je nooit precies weet wanneer het gaat regenen of wanneer de zon zal schijnen’.

Halverwege verdwijnen die twee personages geruisloos uit de film, en maken we kennis met twee nieuwe figuren: agent 663 (Tony Leung), een flik die tegen zijn vaatdoek praat, en Faye (Faye Wong), een dienstertje dat altijd op ‘California Dreamin’’ van The Mamas And The Papas staat te dansen; dit nummer groeit in de film overigens uit tot het anthem van iedereen die in de grootstad naar een eetlepeltje liefde zoekt.

Het verhaaltje is evenwel totaal ondergeschikt aan de tomeloze energie die Wong in zijn film heeft gelegd, aan de virtuoze schwung waarmee de cineast je meezuigt in de rusteloze grootstadsroes, en aan het briljante camerawerk van de Australische grootmeester Christopher Doyle (een shot van dertig lege blikken ananas naast een bubbelend aquarium vol goudvissen krijgt dankzij Doyle de allure van een machtig stilleven). ‘Chungking Express’ neemt u mee op een hyperrealistische neontrip door snackbars, pitabars en appartementen waar jongeren hun liefdesverdriet zitten te verbijten; het is een liefdesfilm met de verschroeiende punch van een Hong Kong-actieflick.

In zekere zin hoort ‘Chungking Express’ thuis in het rijtje van ‘The Laughing Policeman’ (nr.95 in de Top 100), ‘Heartbreakers’ (nr. 87), Across 110th Street’ (nr. 78), ‘Sweet Smell of Succes’ (nr. 75), ‘After Hours’ (nr. 58), ‘Der Himmel über Berlin’ (nr. 50 ) en ‘Taxi Driver’ (nr.40). ’t Is één van de beste grootstadsfilms die we kennen: een funky prent waarin je de snelle, dreunende hartslag van de metropool voelt kloppen, een film die erkent dat er niets droevers bestaat dan het kletterende geluid van een rolluik dat wordt neergelaten. En hoewel de plot eigenlijk niet veel om het lijf heeft, vinden we in de dialogen veel microscopische poëtische waarheden terug: ‘Wanneer je hart gebroken is, moet je gaan joggen. Op die manier verbruik je al je lichaamsvocht, zodat er niets overblijft voor tranen.’ Poëzie die past op de punt van een naald – speldenknoppoëzie.

Ook Quentin Tarantino is trouwens een hartstochtelijke fan van deze magische film: hij stampte in 1994 zijn eigen distributiemaatschappij Rolling Thunder Pictures uit de grond met één enkel doel: ‘Chungking Express’ in de Verenigde Staten uitbrengen. Ziehier een fantastische film die je opwarmt wanneer je het koud hebt, een film ook die ons leert dat de liefde als een magisch vliegtuig is: we hebben allemaal een boardingpass, maar de bestemming is onbekend.


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234