100 beste films

#54: 'Commando' (Mark L. Lester, 1985)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'Commando' van Mark L. Lester. Licht, camera, actie!

Eindelijk, eindelijk, éindelijk mogen we het hier hebben over onze favoriete actieheld; ons ultieme idool; onze schutsgod; onze persoonlijke Zeus: de enige echte, geen gevaar kennende, altijd pal staande Teutoonse tempel Arnold Schwarzenegger.

Eerst dit: op de Schwarzenegger Cinematic Timeline vallen ruwweg vier fasen te onderscheiden. In de eerste fase, van 1969 tot 1980, was Arnie al een gevierd kampioen bodybuilding (zeven keer Mr. Olympia!), maar in Hollywood timmerde hij nog aan de weg; in die jaren speelde hij onder meer bijrolletjes in ‘The Long Goodbye’ en de televisieserie ‘The Streets of San Francisco’. Uit die periode dateert ook het schitterende ‘Pumping Iron’ (1977). In één van de onvergetelijkste scènes uit die documentaire, waarin we zien hoe Schwarzenegger zich voorbereidt op zijn allerlaatste deelname aan Mr. Olympia, horen we The Schwarz hartstochtelijk praten over de ‘pump’: ‘Daar doe je het voor. Het is even bevredigend als klaarkomen. Ik ben in de hemel! Ik kom dag en nacht klaar!’

Echt, u moet die documentaire, die overigens net buiten onze Top 100 is gevallen, eens zien te bemachtigen. ‘Conan The Barbarian’, zijn doorbraakfilm, luidde Fase II; dit is de periode waarin zijn ster onhoudbaar aan het rijzen ging en hij de hoofdrol speelde in een reeks kletterende actiefilms, van ‘The Terminator’ tot ‘Red Heat’. Fase III omvat de periode van ‘Total Recall’ tot en met ‘Terminator 3: Rise of the Machines’: zijn absolute gloriejaren. Sinds hij niet langer de governator van Californië is, zit de nu stilaan ouder wordende Schwarzenegger in Fase IV van zijn carrière; straks zien we hem in alweer een nieuw ‘Terminator’-avontuur.

Wat is het nu precies dat van Arnie onze favoriete – sorry Sly, sorry Vin – actieheld maakt? Zijn onvergelijkbare anatomie, natuurlijk; hadden wij maar een hompje van zijn tricepsen. Die schitterende kop van hem. Maar ook zijn zelfspot; de zelfspot die Stallone en Seagal nooit hebben gehad. Toen Paul Verhoeven op de set van ‘Total Recall’ op een keer onverwachts zijn trailer binnenstapte, trof hij Arnie – toen getrouwd met Maria Shriver - aan terwijl die met zijn dubbelgespierde tong het pruimpje van zijn tegenspeelster Rachel Ticotin aan het verwennen was. Arnie, onverstoorbaar, liet vanachter Rachels struikje een brede natte grijns zien: ‘Look, Paul. Eating is not cheating.’ Kijk, voor zo’n man kun je alleen maar een grenzeloos respect voelen. En Arnie zou natuurlijk Arnie niet zijn zonder dat grappige vuistdikke Oostenrijkse accent van hem; vooral het woord ‘her’ (zoals in ‘her beautiful body’) wordt door The Schwarz steevast op z’n Inspector Clouseaus uitgesproken als ‘hjeur’. Geen idee of de scenaristen hem opzettelijk wilden jennen, maar in ‘Commando’ waait onder meer de volgende dialoog voorbij:

- 'Why didn’t you tell me what this is all about?'

'It’s about hjeur' (toont een foto).

- Is this about your daughter?

Some people are holding hjeur to force me to do a job. If I don’t get to hjeur soon, they’ll kill hjeur.

- Well, did you do the job?

No. I knew they would kill hjeur even if I did it. My only chance now is that I get to hjeur before they find out what I’m doing.

Om je een beroerte te lachen!

‘Commando’ is trouwens één van de absolute toppers uit Fase II uit de Schwarzenegger Cinematic Timeline. De geweldige begingeneriek bestaat uit een reeks close-ups van glimmende bicepsen, gevolgd door een beeld van – je gelooft je ogen niet – The Schwarz die in een idyllisch berglandschap (de Oostenrijkse Alpen?) samen met zijn dochter een lief hertje eten zit te geven. De idylle wordt brutaal verstoord door enkele huursoldaten die de dochter komen kidnappen; de rest van de plot staat eigenlijk samengebald in de hierboven beschreven dialoog. ‘Als je je dochter terugwil, kun je maar beter meewerken, right?’ grinnikt één van de huursoldaten, waarna The Schwarz een typisch schwarzeneggeriaans antwoord geeft: ‘Wrong!’ – en blám, hij schiet de huursoldaat een kogel door het hoofd. Noem ons ziekelijk, maar op zulke momenten overvalt ons altijd weer de aandrang om recht te springen en luidkeels ‘Yeah!’ te brullen.

Maken de fun compleet: de met een afgrijselijk Zuid-Amerikaans accent sprekende Dan Hedaya; het uitgestreken gezicht waarmee The Schwarz zijn oneliners debiteert (‘You’re a funny guy, Sully, I like you. That’s why I’m going to kill you last.’); alle scènes met de fantastische David Patrick Kelly als Sully (‘Remember how I told you I would kill you last? I lied.’); de opzwepende ketelmuziek van James Horner; en de hilarische outfit van überbooswicht Bennett (die maliënkolder! Die leren laarzen! Die pornosnor!). En wat doet Arnie wanneer hij een man wil grijpen die in een telefooncel is gevlucht? De deur van de cel openrukken en de man eruit trekken? Neen: hij trekt de telefooncel uit de vloer en schúdt de man eruit. Arnold Schwarzenegger: Jerommeke en Obelix in één cartooneske gedaante.

Absoluut hoogtepunt: de reeks snelle close-ups van Arnie die zijn zwarte bottines dichtknoopt, zijn combatjas aantrekt, de jas dichtritst, zijn riemen in elkaar klikt, een dynamietpatroon op z’n plaats in de patroonhouder schuift, zijn granaten aan een touwtje rijgt, zijn mes in de meshouder schuift, zijn revolver in de holster steekt, een paar zwarte camouflagevegen op z’n smoel aanbrengt, het magazijn in zijn machinegeweer klikt, en de raketwerper op zijn schouder tilt; waarna we een shot krijgen van Arnie, de commando, in vol ornaat (in de volgende scène, waarin Arnie in zijn loodzware outfit een heuveltje beklimt en we al die spullen een beetje doelloos rond zijn torso zien bungelen, oogt de commando al iets minder indrukwekkend).

Nu steken we niet weg dat we met ‘Commando’ in het domein van de pure camp zitten - hoe die booswichten na elke granaatexplosie de lucht intollen! - maar toch: u kunt echt niet bevatten hoe dol we op dit soort cinema zijn. En tegen Arnold zouden we dit willen zeggen: if you’ll be my bodyguard, I can be your long lost pal.

Bekijk de trailer van 'Commando':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234