100 beste films

#57: 'All the President's Men' (Alan J. Pakula, 1976)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'All the President's Men' van Alan J. Pakula. Licht, camera, actie!

Vierennegentig keer hebben we deze onverwoestbare seventiesklassieker nu al gezien – we kerven telkens een streepje in de dvd – en nog steeds zitten we als gekken aan het scherm gekluisterd, nog steeds gaat onze polsslag in overdrive, en nog steeds durven wij uit pure spanning 2 uur en 19 minuten lang niet te ademen, ook al kennen we intussen elke scène, elke blik die de twee hoofdacteurs uitwisselen, elke puntkraag, en elke naam die wordt genoemd – van Nixon tot Haldeman – uit het hoofd.

Van de nachtelijke inbraak in het Watergategebouw (zaklampen in het donker, donkere gestalten achter een raam) tot de dreunende telexmachine die in het allerlaatste beeld het aftreden van president Nixon aankondigt: ‘All the President’s Men’ is een meesterwerk van adembeklemmende suspense; een briljante maatschappelijke thriller die ons een onthutsend inzicht verschaft in één van de ranzigste schandalen uit de Amerikaanse politiek.

Het wonderlijke is dat de hoog oplaaiende spanning in ‘All the President’s Men’ niet voortvloeit uit achtervolgingen of shootouts, maar uit compleet actieloze dialoogscènes – alleen de scènes in de donkere parkeergarages waar journalist Bob Woodward (Robert Redford) zijn informant Deep Throat (de meesterlijke Hal Holbrook) ontmoet, zou je kunnen bestempelen als klassiek thrillermateriaal. Voor het overige zitten we vooral te kijken naar twee mannen die in hemdsmouwen steekkaarten doorploegen, telefoneren, blocnotes doorbladeren en telefoonboeken doorzwoegen alsof hun leven ervan afhangt, en feiten controleren; en opnieuw controleren; en opnieuw controleren – en tóch zit je al die tijd met samengebalde vuisten en met een luid bonzend hart op het puntje van je stoel.

‘All the President’s Men’ wordt vaak in één adem genoemd met die andere beroemde samenzweringsklassieker uit de jaren 70, ‘The Parallax View’ (eveneens van Alan J. Pakula, met Warren Beatty als een krantenjournalist die een reeks mysterieuze sterfgevallen onderzoekt), maar in díé film zitten nogal wat traditionele achtervolgingen en explosies. Niks van dat alles in ‘All the President’s Men’: de knetterendste actiescène is wellicht die waarin Woodward zijn vinger nerveus in de draaischijf van zijn telefoontoestel steekt (by the way: ‘All the President’s Men’ is, met die bakelieten telefoons, die telexmachines, en die Rolodexen een féést van vintage bureaumateriaal).

Maar geloof ons: het geraas van de schrijfmachines in de redactielokalen van de Washington Post klinkt opwindender dan eender welke shootout in eender welke actieprent. Ondanks het gebrek aan ‘klassieke’ actie slagen Alan J. Pakula en scenarist William Goldman (twee superieure vakmannen die met ‘All the President’s Men’ hun finest hour beleefden) er met verve in om een fenomenaal momentum in hun film te leggen. Woodward en Bernstein voelen dat ze iets enorms op het spoor zijn en bijten zich als bulldogs in de zaak vast – en wij zitten in hun zog, we stormen mee door de redactieruimte, we ruiken het zweet onder hun oksels, hun koffieadem, hun adrenaline en hun inktlinten, en wanneer we hun hoofdredacteur horen zeggen ‘Goed. We plaatsen het stuk.’, ballen we de vuisten en brullen we ‘Yeah!!!’

‘All The President’s Men’ is een onversneden Hollywood classic, en tóch wordt er naar ons gevoel nog te weinig bij stilgestaan hoe verschrikkelijk goed hier wordt geacteerd: Jason Robards is fantastisch als de legendarische Washington Post-hoofdredacteur Ben Bradlee, Robert Walden is onvergetelijk als ‘dirty tricks’-man Donald Segretti, en Redford en Hoffman, twee acteurs van linkse signatuur, gaan zó intens op in hun personages dat het lijkt alsof ze Nixon nóg eens ten val willen brengen.

En ook: hoe verschrikkelijk knap sommige beelden zijn. De camera die mee met Bernstein door de redactielokalen wervelt; Woodward die diep in de achtergrond geconcentreerd op z’n tikmachine tekeergaat terwijl Nixon op een televisiescherm in de voorgrond zijn nominatie voor een tweede ambtstermijn aankondigt (‘Four more years! Four more years!’): briljant. Ook meesterlijk: die lange, ononderbroken, bijna 6 minuten durende zoom op Woodward terwijl hij enkele cruciale telefoontjes pleegt (fijn weetje: op het eind van het shot hoor je hoe Redford een fout maakt. Maar de acteur bleef zó overtuigend in zijn rol zitten, dat Pakula besloot om Redfords blunder, én zijn daaropvolgende schuldbewuste glimlachje, te laten staan).

Voor de meerwaardezoekers onder u geven we ten slotte nog mee dat rond de 20ste minuut de mooiste vrouw ter wereld in beeld verschijnt. Man, wat een stoot, en wow, wat een film.


Bekijk de trailer van 'All the President's Men':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234