null Beeld

100 beste films

#64: 'The Go-Between' (Joseph Losey, 1971)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'The Go-Between' van Joseph Losey. Licht, camera, actie!

Erik Stockman

We hebben haar, of hem, allemaal gekend: die Ene op wie u ooit dodelijk verliefd was, maar die u niet kon krijgen. De zielsgeliefde die u ontglipte, en die sindsdien altijd aanwezig is in de onderstroom van uw gedachten; the one that got away.

En geheiligd zijn de films die die smart in u herkennen. ‘In the Mood for Love’, ‘2046’, ‘The Remains of the Day’: zielsverscheurende films zijn het, maar doordat ze laten zien dat u lang niet de enige bent die daarbuiten rondloopt met een nooit op te vullen, niet te behandelen holte in uw borstkas, bieden ze ook een mespuntje troost.

Ook ‘The Go-Between’ is zo’n film. Alle drama, alle tragiek die van ‘The Go-Between’ zo’n verpletterend kijkstuk maakt, ligt al besloten in die onvergetelijke titelmuziek van de grote componist Michel Legrand.

We staan aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog en bevinden ons op een oer-Britse plek: een gigantisch kasteel waar enorme kroonluchters aan de plafonds hangen, waar het zilveren bestek altijd op tafel ligt uitgestald, en waar de bewoners maar één ding te doen lijken te hebben: being boring. ’s Avonds lichten alle kasteelramen oranjerood op in het donker – lichtbakens van stijfdeftige klasse.

Hier houdt Lady Trimingham (de ravissante Julie Christie) zich op, een dame met een dromerige glimlach, altijd perfect uitgedost, een toonbeeld van onberispelijkheid. Zij vindt haar zielsgeliefde in Ted Burgess (Alan Bates, hij die brulde in ‘The Shout’, de nummer 93 in onze Top 100), de huurder van de nabijgelegen boerderij.

Het probleem is dat Burgess uit een totaal andere wereld komt: hij spreekt met een vuistdik accent, woont in een bescheiden stulpje en durft weleens schaarsgekleed in de vijver te plonzen. Kortom: hij is een man van de ‘lagere klasse’. En zo begint het verhaal van een onmogelijke liefde; de liefde tussen een dame en een boer.

Het ontroerende is dat we naar hun gedoemde vrijerij kijken door de ogen van Leo (Dominic Guard), een twaalfjarige jongen die tien dagen in het kasteel mag logeren. Ook Leo is van bescheiden komaf: ‘Laat je kleren maar op de vloer vallen wanneer je je uitkleedt,’ zo krijgt hij te horen, ‘De knechten rapen ze wel op. Daar dienen ze voor.’ Ah, de Britse etiquette!

Op een bepaald moment vraagt Burgess aan Leo of hij een brief aan Lady Trimingham wil bezorgen; en zo wordt Leo de go-between, de tot absolute geheimhouding gezworen liefdeskoerier die in amper tien dagen tijd een heel belangrijke les over Liefde & Pijn zal leren.

De fijnbesnaarde regie is van Joseph Losey, een briljante Amerikaanse cineast die in de jaren 50 (toen in de VS een kruistocht tegen het communisme werd gevoerd) weigerde te getuigen voor het House Committee on Un-American Activities, op de zwarte lijst werd gezet en in ballingschap ging in Engeland. Daar draaide hij in de jaren 60 en 70 een reeks indrukwekkende classics: ‘The Damned’, ‘The Servant’, ‘Modesty Blaise’, ‘Figures in a Landscape’.

In het op een script van Harold Pinter gebaseerde ‘The Go-Between’ spreidt Losey een verrukkelijk meesterschap tentoon: niemand heeft ooit mooier met licht en schaduw gespeeld; niemand heeft het Britse platteland ooit mooier in beeld gebracht. Maar Losey en Pinter gebruiken die bucolische setting vooral om ons te laten zien hoe vernietigend dat elitaire Engelse klassengedoe kan zijn – voor de liefde, maar ook voor de eigen persoonlijkheid. En kijk eens naar de mimiek van die lords en die ladies wanneer ze tijdens een feest in een schuur even samen moeten zitten met de gewone mensen: de afschuw valt letterlijk van hun gezichten af te lezen.

Maar ‘The Go-Between’ is bovenal een hartverscheurende tragedie die in de diep ontroerende slotscènes aantoont dat de herinnering aan die Ene niet zo gemakkelijk door de tijd kan worden weggevaagd als we soms denken.

Wanneer straks de dag ten einde loopt en de avondzon allerlei vreemde schaduwen in uw kamertje werpt, en wanneer u in het appartement onder u een baby hoort huilen, en wanneer zelfs die duif op uw vensterbank een beetje aangeslagen lijkt – wel, kijk dan naar ‘The Go-Between’. En laat de duif meekijken.

Bekijk de trailer van 'The Go-Between':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234