Joan Franka tijdens de halve finale van het Eurovisie Songfestival in 2012. Beeld ANP
Joan Franka tijdens de halve finale van het Eurovisie Songfestival in 2012.Beeld ANP

Eurovisie Songfestival

65 jaar Songfestival: dit zijn de gekste dingen die in al die tijd voorbijkwamen

Kerstklokjes, telefoontoestellen en de Poolse met het wasbord. De 65-jarige historie van het Eurovisie Songfestival kent heel wat toffe én totaal mislukte decorstukken. Songfestivalhistoricus Dave Boomkens maakt een kleine selectie.

Duitse telefoon

De Duitse zanger Margot Hielscher tijdens het songfestival in 1957. Beeld -
De Duitse zanger Margot Hielscher tijdens het songfestival in 1957.Beeld -

Volgens Dave Boomkens (fan, kenner en schrijver van onder andere het Eurovisie Songfestival/Alle jaren, alle liedjes, alle verhalen) is Margot Hielscher waarschijnlijk de eerste artiest plus decorstuk. Een zeer bescheiden decorstukje. De zangeres die in 1957 voor Duitsland uitkwam met het liedje ‘Telefon, Telefon’, pakt bij de eerste tonen van haar liedje de hoorn van een bonkig, ouderwets toestel. Margot heeft ook een heerlijke fifties vibe: lange handschoenen, geëpileerde wenkbrauwen, overdosis violen.

Nederlandse draaiorgel

De Nederlandse Songfestivalzangeres Sieneke tijdens een repetitie in Oslo,  2010. Beeld ANP
De Nederlandse Songfestivalzangeres Sieneke tijdens een repetitie in Oslo, 2010.Beeld ANP

Als het aan Boomkens ligt staan we niet te lang stil bij Sha-la-lie, Sieneke en dat draaiorgel. ‘De Nederlandse voorronde van dat jaar was misschien wel de rommeligste ooit. Die weifelende Pierre Kartner die een winnaar móést aanwijzen. Het tekende de manier waarop wij destijds met het evenement omgingen: we namen het niet serieus.’

Dat Sieneke in 2010 al in de halve finale strandde, lag volgens Boomkens niet aan het barokke, pastelkleurige gevaarte. ‘Dat draaiorgel paste in het verhaal van Sienekes team.’ Er was overigens al eerder een Nederlandse inzending met orgel: Mouth & MacNeal met ‘I See a Star’, in 1974.

Ilse Delanges minimalisme

Ilse Delange en Waylon als The Common Linnets in 2014 in Kopenhagen.  Beeld
Ilse Delange en Waylon als The Common Linnets in 2014 in Kopenhagen.

Dat je op het feest van de glitter, glamour en pure extravaganza zonder noemenswaardige rekwisieten toch ver kan komen, bewezen winnaars zoals de Portugese Salvador Sobral (‘Amar pelos dois’, 2017), de Duitse Nicole (‘Ein bisschen Frieden’,1982) en Johnny Logan (‘What’s Another Year’, 1980 en ‘Hold Me Now’, 1987). Voor Waylon en Ilse DeLange, andermaal uit Nederland, waren twee microfoons, wat witte strepen op het podium en verstilde achtergrondbeelden in 2014 genoeg voor een spectaculaire tweede plaats. Dát en de daarna nog vaak gekopieerde cirkelende camera van Hans Pannecoucke, de Vlaamse regisseur. Boomkens: ‘Ilse en Waylon zongen over druppels op de ruit, het nut van huilen en de wegmarkering waarlangs ze elkaar misschien nog konden terugvinden. Al die literaire elementen werden door Pannecoucke prachtig in beeld gebracht.’

Wassende Poolse

De ‘traditionele wassende vrouw’ tijdens de Poolse act in 2014. Beeld Still
De ‘traditionele wassende vrouw’ tijdens de Poolse act in 2014.Beeld Still

Die ene ‘traditionele’ Poolse wasvrouw die met wasbord en borstel haar cup G suggestief de camera in slingerde, leidde in 2014 tot veel gegiechel en gedoe. Jammer, vindt Boomkens. ‘Alle dingen op het podium verwezen naar de inhoud van het liedje. Dat ging over de vooroordelen over Slavische vrouwen. De melk die tijdens het optreden nét niet over haar wangen en decolleté liep, was er niet alleen om de kijker te prikkelen. Het vol in beeld brengen van de borsten was een middelvinger naar al die conservatievelingen die de vrouw het liefst in een traditionele rol zien.’ Een Engels jurylid noemde het hele zaakje ‘two boobs too far’.

Klokje van Teach-In

Uitbundige vreugde bij Teach in, na het winnen van het songfestival in 1975. Beeld ANP
Uitbundige vreugde bij Teach in, na het winnen van het songfestival in 1975.Beeld ANP

Ook het legendarische ‘Ding-A-Dong’ van het Nederlandse Teach-In (winnaar in 1975) kende een cruciaal rekwisiet: een glazen kerstklokje dat pianist Ard Weenink aan het einde van het optreden als een laatste hoge noot kapot moest slaan. Boomkens: ‘Hij sloeg het klokje alleen tijdens de repetitie per ongeluk stuk en er was geen reserve. Een Zweedse hostess is toen snel naar huis gesjeesd en heeft daar een kerstklokje van haar zolder geplukt.’

Australië op palen

De Australische Kate Miller-Heidke (midden) tijdens het songfestival van 2019. Beeld ANP
De Australische Kate Miller-Heidke (midden) tijdens het songfestival van 2019.Beeld ANP

Het imponerendste rekwisiet op het festival in Tel Aviv in 2019: de 5 meter hoge paal waarop de Australische Kate Miller-Heidke ogenschijnlijk gewichtloos rondtolde. ‘Het paste prachtig bij het lied Zero Gravity.’ De uitdaging bij alle bovenmaatse rekwisieten: hoe krijg je ze snel het podium op? ‘De crew heeft er maar een seconde of 30 voor, dat wordt dit jaar ook weer een uitdaging. Vooral in de pauze tussen Cyprus en Noorwegen. Die hebben behoorlijk wat decorstukken.’

Poppetje van Måns

De Zweedse Måns Zelmerlöw tijdens de winnende act in 2015.  Beeld EPA
De Zweedse Måns Zelmerlöw tijdens de winnende act in 2015.Beeld EPA

Eén land loopt altijd vijf passen vooruit op de rest: Zweden. ‘Of het nu om het lied, de act of rekwisieten gaat.’ Denk aan dat optreden van winnaar Måns Zelmerlöw in 2015. ‘Het decor voor zijn lied ‘Heroes’ was wat je noemt een decor 5.0. De zanger bewoog zich synchroon met een virtueel poppetje dat zijn jongere ik voorstelde. Måns adviseert zijn jongere versie: ‘Wrijf de tranen uit je ogen en dans! Ondanks de bullebakken die door je hoofd spoken.’ Aan het einde steken Måns en het poppetje allebei een vuist in de lucht en luisteren naar de vier laatste woorden. ‘Wij. Zijn. De. Helden.’ Magistraal stukje storytelling.

Joans tooi

Joan Franka tijdens een repetitie van het Eurovisie Songfestival in 2012. Beeld ANP
Joan Franka tijdens een repetitie van het Eurovisie Songfestival in 2012.Beeld ANP

In de categorie ‘eens maar nooit meer’ valt de indianentooi van de Nederlandse inzending Joan Franka, roemloos afgedropen in de halve finale van 2012. ‘Het was een knipoog naar een nooit vergeten jeugdliefde, met wie zij vroeger veel indiaantje speelde. Jammer genoeg kwam dat prachtige verhaal nauwelijks tot z’n recht. Iedereen dacht: wat doet die tooi daar op haar hoofd? Als je het verhaal niet kent, kan het – zeker nu – als cultural appropriation worden gezien: het ridiculiseren van cultureel erfgoed dat voor andere volkeren van grote betekenis is.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234