100 beste films

#72: 'Time and Tide' (Tsui Hark, 2000)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'Time and Tide' van Tsui Hark. Licht, camera, actie!

Die kinetisch aan elkaar gemonteerde salvo’s, die doorzeefde cowboys die in slowmotion van het dak tuimelen, het vertraagd neerzijgende paard: toen wij voor het eerst ‘The Wild Bunch’ van Sam Peckinpah zagen (in ‘Moviedrome’, het onvolprezen BBC-programma waarin Alex Cox iedere zaterdagnacht twee cultklassiekers van een verhelderende inleiding voorzag), dachten we: adembenemender dan dit kunnen kogelregens niet worden.

Daarna maakten we kennis met de briljant gechoreografeerde actieballetten van John Woo in ‘Hard Boiled’, ‘A Better Tomorrow II’ en ‘Face/Off’, en opnieuw dachten we: verbijsterender dan dit kan actiecinema niet worden.

En toen zagen we ‘Time and Tide’ van Tsui Hark.

Tsui Hark (en dat spreekt u uit als Tsjoi Hok) was samen met Ringo Lam en John Woo één van de grondleggers van de revolutionaire hard-boiled actiecinema uit Hong Kong: haal ‘The Blade’, ‘A Better Tomorrow 3’ of ‘Peking Opera Blues’ in huis, klik u vast in uw stoel, en zoef mee met de Hark-rollercoaster.

Onze Jean-Claude Van Damme haalde het trio naar Hollywood, maar Hark voelde zich in Amerika creatief gemuilkorfd (‘Double Team’ en ‘Knock Off’ behoren tot zijn zwakste films ooit) en vloog al na enkele jaren terug naar Hong Kong. Als een wild dier dat eindelijk uit zijn kooi wordt losgelaten, maakte Hark in 2000 een overrompelende comeback met ‘Time and Tide’ – wat ons betreft één van de beste actiefilms aller tijden.

De plot? Die is er nauwelijks. Een plot is iets waar Hark heel hard om moet lachen. Er duikt een jonge kerel op die aan de slag gaat bij zijn oom die een bodyguardbedrijf runt; hij raakt bevriend met een huurmoordenaar die in onmin leeft met zijn broodheren; een legertje zwaarbewapende killers zakt vanuit Brazilië af naar Hong Kong; er lopen af en toe twee hoogzwangere vrouwen door het beeld; de personages spreken Engels, Kantonees en Portugees door elkaar. Laat maar; it’s the action, stupid.

De aanslag op het geldtransport, de klopjacht op de als ober vermomde huurmoordenaar in het hotel, de twintig minuten durende shoot-out in de woonkazerne en de daaropvolgende climax in Kowloon Station: de vier blitzkriegs waarrond Hark zijn film heeft opgebouwd, behoren tot de meest weergaloze, inventieve, sensationele, best gechoreografeerde, geniaalste goeie-genade-hoe-is-dit-mogelijk-actiecinema die we ooit hebben gezien.

Het camerawerk is gewoonweg overdonderend: de camera zoomt in, zoomt uit, stijgt op, zweeft door de lucht, cirkelt rond, schudt en trilt, tolt en wentelt. U krijgt shots vanuit het perspectief van een ijsemmer én vanuit het gezichtspunt van een draaiende wasmachine. De cineast speelt met slowmotion, fastforward en splitscreen. En tijdens een lijf-aan-lijfduel krijgt zelfs de camera een stamp.

Maar, zo horen we u denken, is ‘Time and Tide’ dan niet één en al effectbejag? Ja natúúrlijk – maar het wérkt: het rockt als een beest in een rollercoaster, het doet je happen naar lucht, het laat je achter met opengeklapte kaken. In de meeste actiefilms zitten gemiddeld twee, maximaal drie shots waarvan je eens kunt zeggen: knap. In ‘Time and Tide’ zitten – en de Heer van de Adrenaline mag ons neerbliksemen als we overdrijven – soms víér meesterlijke shots in één seconde. Shots waarover je alleen maar kunt zeggen: heb-je-van-je-leven-wat-de-hel-was-dat!

De auto’s die tijdens de orkaan door de straat beginnen te glijden, de twee helden die tijdens een dolle achtervolging perfect simultaan over de leuning van een roltrap springen, de door de lucht wentelende patroonhouder die tijdens z’n vlucht een glas van de tafel tikt: knipper met uw ogen en u hebt het gemist. De huurmoordenaar die, terwijl hij van alle kanten onder vuur wordt genomen, van een balkon springt, zich nog net met z’n vingertoppen aan de leuning van het balkon daaronder weet vast te grijpen, een sprong waagt naar een regenpijp, met z’n voeten een raampje breekt en naar binnen glipt: het duurde één minuut om deze zin op te schrijven, in de film duurt het een fractie van een nanoseconde.

Kent u die afgezaagde truc waarbij westerse filmmakers, om u zogezegd waar voor uw geld te geven, dezelfde explosie vanuit acht verschillende camerastandpunten laten zien? Niks van dat soort gepronk bij Tsui Hark – zijn scènes flitsen sneller voorbij dan kogels. Duizend keer hebben we ‘Time and Tide’ nu al gezien, en nog steeds ontdekken we bij elke kijkbeurt nieuwe genoegens, nieuwe stunts, nieuwe moves.

Tsui Hark: knettergek genie. En ja, na anderhalf uur ‘Time and Tide’ dreigt een overdosis, maar wij gaan liever ten onder aan een overdosis Tsui Hark dan aan een overdosis van iets anders. Heil Hark!


Bekijk de trailer van 'Time and Tide':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234