null Beeld

100 beste films

#83: 'Carnal Knowledge' (Mike Nichols, 1971)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: 'Carnal Knowledge' van Mike NIchols. Licht, camera, actie!

‘Als je kunt kiezen... heb je dan liever dat jij van een meisje houdt, of zij van jou?’ Láp, de begingeneriek is nog niet eens fatsoenlijk aan het lopen of Jonathan (Jack Nicholson) en Sandy (Art Garfunkel) hebben al een levensbelangrijke kwestie aangesneden.

Zinnetjes als ‘Wil jij degene zijn die bemint, of degene die bemind wordt?’ jagen ons in gedachten spoorslags terug naar die goeie ouwe Café Video, waar we met de rug tegen de muur en een Duveltje in de hand naar de grieten stonden te turen en ons – net als Jonathan en Sandy – stonden af te vragen wat nu eigenlijk het beste is: een meisje met wie je kunt praten, of eentje met grote tieten? Those were the days!

Op het moment dat we ze leren kennen, zijn Sandy, een aardige jongen die graag eens een meisje zou voelen, en Jonathan, een gladde verleider wiens motto seduce and destroy zou kunnen zijn, net begonnen aan hun studententijd. Op een feestje wordt hun aandacht gevangen door Susan (de goddelijke Candice Bergen), een intrigerende studente die, in een bloedmooi shot, als een fluorescerende engel vanuit de duisternis de lichtkring komt binnenstappen. ‘Ga naar haar toe!’ maant Jonathan zijn onzekere vriend aan. ‘Er zijn manieren om met meisjes te praten, weet je. Vertel een mop. Vertel haar over je ongelukkige jeugd.’

Die laatste tip doet ons zowaar denken aan de gouden raad die seksgoeroe T.J. Mackey (Tom Cruise) in ‘Magnolia’ aan ons, mannen, gaf in zijn seminarie: vorm een tragedie. ‘If done correctly, it can be very, very effective in getting some bush.’ Om Sandy vervolgens op Susan te zien afstappen, om hem als een loser eersteklas rond haar heen te zien drentelen, en om hem weer te zien afdruipen (‘Ik heb het verknald.’): pijnlijk! Gêne! Herkenbaar! Plaatsvervangende schaamte!

Welkom in ‘Carnal Knowledge’, weer één van die nooit overtroffen, nog steeds briljant standhoudende seventiesmeesterwerken, dit keer van regisseur Mike Nichols (‘The Graduate’, ‘Who’s Afraid of Virginia Woolf?’). ‘Carnal Knowledge’ volgt de amoureuze exploten van Jonathan en Sandy over een periode van ongeveer twintig jaar – vanaf hun eerste liefjes tot het moment dat hun vaste relaties beginnen te stinken als doodskisten. En reken maar dat deze geweldige, vol messcherpe observaties en knetterende dialogen zittende satire ook anno 2014 nog garant staat voor een hoop confronterende ‘Ja, zo zijn meisjes!’-momenten: ‘Werkt ze, dan is ze moe. Is ze de hele dag thuis, dan is ze nog moeër!’ Bingo!

En wat een onbeschrijflijk genoegen, wat een immens plezier is het toch om de jonge Nicholson en de fascinerende Garfunkel (de wederhelft van Paul Simon staat op de generiek trouwens vermeld als Arthur Garfunkel) samen te zien vonken; wat een heerlijk genot is het toch om hen die spetterende wisecracks van scenarist Jules Feiffer te horen brengen. Jack die, in z’n nakie in de zetel, nog nadruipend van de douche, sigaret tussen de vingers, aan zijn lief (Ann-Margret) probeert duidelijk te maken dat samenwonen dan toch niet zo’n goed idee is: fantastisch. Art met een sigaar in de hand horen vertellen over zijn copuleergewoonten: schitterend. Jack die in één van de laatste scènes aan Art zijn Tevenparade voorstelt, cynische commentaar inbegrepen: hilarisch, en... zielig!

Want ja, hoe ouder de twee mannen worden, hoe feller de wrangheid door de humor heen begint te priemen: ‘Eerst kijk je vol vertrouwen naar de vrouwen, daarna vol bitterheid.’

Maar voor u er ons van begint te verdenken dat wij door en door vrouwonvriendelijke frustro’s zijn die alleen maar wild zijn van deze film omdat de vrouw zo lekker meedogenloos in haar hemdje wordt gezet: ook het mannelijke geslacht staat in ‘Carnal Knowledge’ flink voor paal. ‘Mannen hebben in relaties een neiging tot egoïsme’ – bingo!

‘Carnal Knowledge’ zet ons allemáál te kakken, doorziet ons allemáál. Maar de vrouwen – ‘Nu niet, ik heb net mijn haar gedaan’ – nog net iets scherper.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234