null Beeld

100 beste films

#99: 'Prime Cut' (Michael Ritchie, 1972)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: ’Prime Cut’ van Michael Ritchie. Licht, camera, actie!

In de slipstream van de grote seventiestoppers (‘Taxi Driver’, ‘Five Easy Pieces’, ‘The Last Picture Show’, ‘The Godfather’) verschenen er tussen 1970 en 1980 tientallen B-films die elk op hun eigen manier de stempel dragen van de rauwe jarenzeventigcinema; kleine drama’s, politiefilms, thrillers, misdaadflicks en onversneden exploitationfilms met een hoek af. Het gros van die ‘tweedehandse’ seventiesfilms is door het grote publiek intussen totaal vergeten, onherroepelijk opgeslokt door de donkere ravijnen van de geschiedenis, maar voor ons – wij die evenveel van seventiesfilms houden als van vintage leren jasjes - vormen ze nog altijd een onuitputtelijke bron van onwaarschijnlijk amusement.

‘Prime Cut’ bijvoorbeeld, een sfeervolle gangsterprent uit 1972 die zich laat omschrijven als een heerlijk entertainende duik in varkensvet, bloed en slijk. Lee Marvin (de definitie van cool, de belichaming van hardheid) speelt een zware jongen uit Chicago die in opdracht van zijn broodheren naar Kansas afzakt om zijn afvallige kompaan Mary Ann (Gene Hackman), die zich in de streek heeft opgewerkt tot een duchtig te vrezen drugslord en leider van de vleesmaffia (‘Iets voor in de arm, en iets om aan te likken’), een lesje te leren.

De eerste ontmoeting tussen Hackman en Marvin – twee absolute topacteurs - is er meteen eentje om grinnikend in te lijsten: Hackman die in een gigantische schuur aan een lange tafel met veel appetijt van een dampend bord varkensdarm zit te smikkelen, en dan Marvin die pal voor Hackman gaat staan en met die typische stalen blik van hem droogweg vaststelt: ‘You’re eating gut.’ Waarop Hackman zijn typische lachje laat horen: ‘I like 'em!’ Kijk, van dit soort kleine scènetjes, uit de tijd toen confrontaties nog echt Confrontaties waren, kunnen wij maar niet genoeg krijgen.

Nog meer elementen om te koesteren: de macabere intro, de eenzame saxofoon van de legendarische componist Lalo Schifrin, de bijna documentair in beeld gebrachte kermisscènes, de door ‘North by Northwest’ geïnspireerde achtervolging in het korenveld, en de soms verrassend poëtische dialogen: ‘Weet je wat Chicago is? Een zieke, oude zeug, hongerig naar verse room. Ooit gaan ze die stad koken voor het vet.’

Opvallend: veertig jaar vòòr ‘Rundskop’ hadden de makers van ‘Prime Cut’ al in de smiezen dat er van vleesboeren, veehouders en koehandelaren een dreigend cinemapotentieel uitgaat. De scène waarin Mary Ann en zijn trawanten in diezelfde schuur van daarnet op een soort veiling onder het motto ‘Koeievlees, vrouwenvlees, één pot nat!’ een lillende massa halfverdoofde naakte deernen staan te keuren - onder wie de piepjonge, debuterende Sissy Spacek – zegt wat dat betreft genoeg.

De regisseur van ‘Prime Cut’ is Michael Ritchie, eigenlijk een middelmatige cineast die in de seventies heel even grandioos boven zichzelf uitsteeg (ook de parels ‘The Candidate’ en ‘Smile’ zijn van zijn hand) en daarna in de anonimiteit wegzonk. En geef toe: hoeveel keer gebeurt het dat je een film te zien krijgt waarin iemand Lee Marvin te lijf gaat met een wienerworstje?


Bekijk de trailer van 'Prime Cut':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234