null Beeld VPRO
Beeld VPRO

televisietv-tip

Afscheid van ‘Zondag met Lubach’: humor, ophef en virale hashtags

Arjen Lubach zwaait vanavond af met zijn satirische nieuwsprogramma ‘Zondag met Lubach’. Grappig, spraakmakend en met het ‘Lubach-effect’: ‘U hebt de Trump Towers, wij hebben Lee Towers.’

Humor

Een goed verhaal moet eerst grappig zijn, is de overtuiging van de makers van ‘Zondag met Lubach’ (ZML). ‘Wij maken geen journalistiek, maar wij zijn parasitaire comedians,’ stelde Lubach eerder in ‘Een podcast over Media’. Lubach haalt – vooral in de eerste seizoenen, maar later ook nog – talloze bekende Nederlanders in zijn programma, zoals Eva Jinek, Arie Boomsma, Emile Roemer en Jeroen Pauw die als drugskoerier optreedt.

Er zijn vaste rubrieken zoals techexpert Salamander Klöpping – een pratende handpop – als parodie op Alexander Klöpping en Lubach plakt, knipt, verbouwt en maakt filmpjes die de wereld overgaan, zoals de Amerikaanse wapenziekte NRA (Nonsensical Rifle Addiction), maar ook het weinig kritische interview van Eva Jinek met Hillary Clinton. Altijd speelt Lubach met taal. Bekendste voorbeeld: in het bekende Trump-filmpje: ‘U heeft de Trump Towers, wij hebben Lee Towers’. Over het Lubach-effect gesproken: een jaar na dat filmpje werden twee torens in Rotterdam vernoemd naar Lee Towers.

Onthullingen

‘Ga even staan als je nog nóóit van TTIP hebt gehoord.’ Een paar honderd man – ja, precoronatijdperk, toen kon dat nog – staat op. Arjen Lubach grapt tegen een eenzame, zittende man: ‘Als u blijft zitten, mag u het komen uitleggen.’ Liever niet, want het blijkt ingewikkelde kost. Lubach geeft een kort hoorcollege: TTIP is het handelsverdrag van Europa met de VS. Tegenstanders vrezen dat alleen grote bedrijven zullen profiteren van het openstellen van de handel. Ook is er de vrees dat er straks allerlei producten op de Europese markt komen die nu niet zijn toegestaan – maar wel in de VS – zoals vlees met hormonen. De uitzending leidt tot een politiek debat en groot verzet. Sinds 2016 liggen de onderhandelingen stil.

Het is één van zijn meest spraakmakende uitzendingen. Eerlijk is eerlijk, niet alles wat Lubach onder de aandacht brengt, zoals de misstanden in slachthuizen, belangenverstrengeling in de zorg of malafide Chinese webshops, is nieuw, maar door zijn satirische filmpjes bereikt hij een miljoenenpubliek en komt het onderwerp alsnog op de politieke agenda.

Lubach-effect:

Items van Lubach, ze zorgen voor opschudding en zelfs vragen in het Nederlandse parlement. Over TTIP, de slachthuizen en het coronatestbeleid, maar ook tot aanscherping van gokreclame. Het komt zelfs tot een volksstemming. Na een kritisch filmpje over de Sleepwet (kort gezegd: het aftappen van burgers op grote schaal) halen vijf studenten binnen een week 300.000 handtekeningen binnen, genoeg voor een raadgevend referendum.

Over het Lubach-effect kan de ex-baas van Rumag meepraten. Het bedrijf, bekend van grappige quotes met puntjes tussen de woorden, zou plagiaat plegen. Ook zou er geld worden verdiend aan een coronakledinglijn, terwijl de opbrengst aan het Rode Kruis was beloofd. De oprichter verzekert dat er nooit winst is gemaakt over de rug van goede doelen, maar stapt wel op na alle kritiek. Ook Geert Wilders loopt een imagodeuk op. Door een uitzending in 2017, waarin Lubach de verkiezingsbelofte van de PVV fileert (‘het is een grote vage droomvlucht’), verliest de partij veel stemmen aan zwevende kiezers.

Muziek

Als hij niet met televisie bezig is, schrijft Lubach of maakt hij muziek: als producer en, een tijdlang ook als dj van The Galaxy, een danceduo dat wereldwijd optreedt. In 2001 haalt hij samen met Janine Abbring de hitlijsten met de single ‘Jelle’, een parodie op de hit ‘Stan’ van Eminem. Logisch dus dat muziek ook in ‘Zondag met Lubach’ een grote rol speelt. De makers slagen erin te blijven scoren met originele melodieën en teksten. Enkele voorbeelden: het ‘Masturbatielied’ (tegen MeToo), de Canon-rap met Fresku, het coronalied ‘Ik **** je op afstand’ met zangeres Merol en recent ‘Ga niet naar Nieuwsuur’. Op de melodie van Jay-Z en Alicia Keys’ ‘Empire State of Mind’ levert Lubach kritiek op lijsttrekkers Farid Azarkan en Geert Wilders, die allebei op het laatste moment afzegden voor de ondervragingen door Mariëlle Tweebeeke en Jeroen Wollaars.

De mobiele applicatie Kamergotchi van het VPRO-programma Zondag met Lubach. Beeld ANP
De mobiele applicatie Kamergotchi van het VPRO-programma Zondag met Lubach.Beeld ANP

Hashtags:

#kamergotchi: Half Nederland heeft opeens een huisdier. Via een app kun je, vlak voor de verkiezingen in 2017, voor een lijsttrekker zorgen. Dat lijkt makkelijker dan gedacht, maar de virtuele varianten van Baudet, Asscher, Buma en Rutte blijken veeleisend, hebben constant honger en leggen snel het loodje.

#hoedan: Lubach wil weten hoe Wilders zijn verkiezingsbeloftes als ‘Nederland wordt weer van de Nederlanders’ en ‘alle moskeeën sluiten’ gaat realiseren, maar vindt geen antwoord. Twitteraars nemen zijn hashtag over en bestoken de PVV-voorman met vragen. Wilders blokkeert hen op social media.

#byebyeFacebook: Na een privacyschandaal bij Facebook in 2018 – privégegevens van 30 miljoen gebruikers lekken uit – zegt Lubach met veel bombarie zijn account op. Aanvankelijk lijken 14.000 mensen hem te volgen, maar na onderzoek van deze krant blijkt de impact minder groot: zo’n 2.000 man keert Facebook de rug toe.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234