Nancy Pelosi en dochter Alexandra Pelosi Beeld ZUMA Press
Nancy Pelosi en dochter Alexandra PelosiBeeld ZUMA Press

kijktip‘Pelosi in the House’

Alexandra Pelosi: ‘We ontvangen nog elke dag doodsbedreigingen’

‘Waar is Nancy?!’ Toen een dolgedraaide Trump-aanhanger in oktober binnendrong in de woning van Nancy Pelosi (82), trof hij er alleen haar echtgenoot Paul aan, en hij sloeg de 82-jarige zakenman vervolgens halfdood met een hamer. Een maand na de brutale aanval kondigde de Democratische politica aan dat ze afziet van een nieuwe termijn als voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. In ‘Pelosi in the House’, nu op Streamz, blikt dochter Alexandra (52) terug op de bewogen carrière van haar moegestreden moeder. ‘De wereld ziet een onverzettelijke politica, ik zie een frêle mama.’

Ellie Austin

Op 4 februari 2020 zit Nancy Pelosi naast vicepresident Mike Pence in het Huis van Afgevaardigden. Voor haar, aan het spreekgestoelte, staat president Donald Trump, die zichzelf in zijn derde en laatste State of the Union als gewoonlijk uitgebreid bewierookt. Een uur en achttien minuten lang doet ze haar uiterste best om haar ergernis te verbergen, maar wanneer Trump zijn toespraak beëindigt en Pence enthousiast applaudisserend opveert, kan ze zich niet langer beheersen: ze staat op, neemt haar kopie van de speech van haar bureau en scheurt die voor de ogen van het voltallige Amerikaanse Congres en veertig miljoen tv-kijkers met een uitgestreken gezicht aan stukken.

Het iconische beeld vat Nancy Pelosi’s carrière treffend samen. ‘De Amerikaanse grondwet te vuur en te zwaard verdedigen,’ antwoordde ze in een interview toen haar werd gevraagd wat ze als haar levensmissie beschouwde, maar tegelijkertijd deinst de Democratische toppolitica er niet voor terug krasse uitspraken te doen of op tijd en stond een fikse rel te veroorzaken. In haar tweede termijn als Speaker of the House – ze bekleedde de functie een eerste keer van 2007 tot 2011, onder de presidenten George W. Bush en Barack Obama – ontpopte Pelosi zich als een hardnekkige luis in de pels van de Republikeinen en van Donald Trump, die ze onverbloemd omschrijft als ‘een nachtmerrie voor de democratie in de Verenigde Staten’.

ALEXANDRA PELOSI «Mijn moeder heeft overschot van gelijk: Donald Trump ís een gevaarlijke man. Nooit eerder in de geschiedenis van de Verenigde Staten hebben we een president gehad die zo weinig respect toonde voor de wetten en instellingen, tenzij hij ze kon misbruiken om zijn persoonlijke belangen te dienen. Als rechtgeaarde democrate kan ik alleen maar bewondering hebben voor de onvermoeibare strijd van mijn moeder tegen zulke wantoestanden: ze is een fervente voorvechter van het recht op abortus en het homohuwelijk, en een rabiate tegenstander van de lakse wapenwetten in de VS. Maar als dochter maak ik me zorgen. De wereld ziet een onverzettelijke politica met een scherpe tong en onwrikbare overtuigingen, maar ik zie in de eerste plaats mijn mama: een frêle vrouw van 82 die zowel fysiek als mentaal kwetsbaar is voor de vele aanvallen die ze al jarenlang te verduren krijgt.»

– Met haar uitgesproken standpunten heeft ze zich een weinig bewonderenswaardige rol aangemeten: ze is de favoriete schietschijf van Donald Trump en zijn aanhang geworden.

PELOSI «Als ik ooit had geweten dat het zóver zou komen… (zucht) Ik ben opgegroeid in een door en door Democratisch nest, waar geen dag voorbijging zonder dat er aan de keukentafel een maatschappelijke kwestie werd aangesneden. Ik wist dus al van jongs af dat de politiek een veeleisende stiel is, en een beenharde wereld waarin je tegenstanders – en soms zelfs je medestanders – likkebaardend zitten te wachten tot ze je een mes in de rug kunnen steken. Maar toen mama me bijna veertig jaar geleden de toestemming vroeg om in de nationale politiek te gaan, heb ik zonder aarzelen ja gezegd. Omdat ik wist dat ze een verschil kon maken als parlementslid. In tegenstelling tot veel andere politici liet ze haar agenda niet bepalen door de waan van de dag: ze baseerde zich op feiten, en haar feilloze morele kompas en uitgebreide dossierkennis deden de rest.»

– Uw moeder vroeg uw toestemming om in de politiek te mogen gaan?

PELOSI «Ze heeft nooit de ambitie gehad om een rol te spelen in Washington, laat staan om het tot speaker te schoppen, het op twee na invloedrijkste ambt in de Verenigde Staten. Ze was een canvasser, die van deur tot deur ging om stemmen te ronselen voor de Democratische Partij, en dat deed ze met hetzelfde engagement dat ook haar latere politieke carrière zou kenmerken: gepassioneerd en onvermoeibaar. Tot grote wanhoop van haar kinderen, die ze steevast meenam op die ellenlange wandelingen door San Francisco om haar tas met foldertjes te dragen (lacht).

»Alles veranderde toen de lokale volksvertegenwoordiger, een oud vrouwtje, ziek werd en overleed. Op haar sterfbed had ze blijkbaar de wens uitgesproken dat mijn moeder, die toen al eind de 40 was, haar plaats zou innemen. Mama wist dat ze een unieke kans kreeg en ze stond te popelen om de uitdaging aan te gaan, maar tegelijkertijd besefte ze dat die carrièreswitch een enorme impact op haar gezin zou hebben. Ze heeft ons samengeroepen aan de keukentafel, de voor- en nadelen helder opgesomd en ons vervolgens op het hart gedrukt dat ze zich zou neerleggen bij ons besluit, wat dat ook mocht zijn. Maar niemand twijfelde ook maar een seconde: ‘Go for it, mommy!’»

VARKENSKOP

– Zou u vandaag, na alles wat er is gebeurd, opnieuw toestemming geven?

PELOSI «Dat gesprek heb ik ook gevoerd met mijn ouders, op de afdeling intensieve zorg van het ziekenhuis in San Francisco. Mijn vader was net uit zijn verdoving ontwaakt (Paul Pelosi werd na de aanval geopereerd voor een schedelbreuk, red.) en ik zei tegen mama: ‘Kijk eens waar we nu zijn. We hadden je nooit groen licht mogen geven om in de politiek te gaan.’ Papa, die amper bij bewustzijn was, zijn hoofd helemaal omzwachteld en z’n lijf vol sensoren en infusen, ging als door een wesp gestoken overeind zitten: ‘Dat mag je niet zeggen, Alexandra. Zouden we het haar opnieuw laten doen, in dit giftige politieke klimaat waarin de tegenstellingen worden opgepookt door al die leugens op de sociale media? Nee, waarschijnlijk niet. Maar kijk naar wat je moeder de voorbije decennia heeft gepresteerd: dat mag je niet zomaar wegzetten als een vergissing omdat de één of andere gek me een tik met een hamer heeft gegeven.’

»(Zucht) Enerzijds heeft hij gelijk, maar anderzijds… Hij had dóód kunnen zijn, hè. De politiek is een nobele roeping, maar ik heb er de buik vol van. Als mijn ergste vijand me morgen zou vragen of het een goed idee is om in de politiek te gaan, zou ik antwoorden: ‘Doe het niet, denk aan je familie.’ Mama zat als een geslagen hond naast zijn bed en had de hele discussie zwijgend aangehoord. ‘Het maakt niet uit wie gelijk heeft,’ zei ze ten slotte. ‘Het is genoeg geweest, ik stop ermee.’»

– Uw moeder wordt al jarenlang met de dood bedreigd door fanatieke Trump-aanhangers. Was de aanval op uw vader de spreekwoordelijke druppel?

PELOSI «De toon van het politieke debat was al veel langer verhard. De eerste zware aanval kwam er in 2009, toen de Republikeinen een reclamespotje lanceerden waarin een fotomontage van mijn moeder werd begeleid door het geluid van geweerschoten. En in de aanloop naar de voorbije presidentsverkiezingen (in november 2020, red.) was er dat campagnefilmpje van een Republikeinse kandidaat-senator uit de staat Arizona, die in westernstijl een gemaskerd oud dametje neerkogelt op straat: Crazy-faced Pelosi noemde hij haar. En dat zijn maar twee voorbeelden uit een lange reeks.»

'De documentaire gaat niet alleen over mijn moeder. Om het even welke politicus die tegen de stroom in durft te roeien, kan ten prooi vallen aan de mechanismen die mijn moeder bijna hebben gekraakt.' (Foto: 'Pelosi in the House'.) Beeld Streamz
'De documentaire gaat niet alleen over mijn moeder. Om het even welke politicus die tegen de stroom in durft te roeien, kan ten prooi vallen aan de mechanismen die mijn moeder bijna hebben gekraakt.' (Foto: 'Pelosi in the House'.)Beeld Streamz

– Al die aanvallen waren klein bier in vergelijking met wat op 6 januari 2021 gebeurde, de dag waarop uw moeder samen met de Republikeinse vicepresident Mike Pence een zitting zou leiden om de verkiezing van president Joe Biden te bekrachtigen. Het Capitool werd bestormd door een op bloed beluste menigte die eiste dat het ‘gestolen’ presidentschap zou worden terugbezorgd aan de rechtmatige eigenaar, Donald Trump.

PELOSI «Een paar weken vóór de zitting had de FBI ons al gewaarschuwd dat er sprake was van een ‘reële dreiging’ tegen onze familie. Ze hadden berichten onderschept waarin niet alleen mijn moeder, maar ook ik en mijn echtgenoot (Michiel Vos, Nederlandse journalist en VS-correspondent voor de VRT en NPO, red.) met de dood werden bedreigd. (Kwaad) En zelfs mijn kinderen! Kun je dat nu geloven? Ze zijn 15 en 16 jaar oud, wat kunnen zíj die extreemrechtse gekken ooit misdaan hebben?!»

– Hoe gaan zij om met zulke situaties?

PELOSI «Ze begrijpen niet hoe mensen zo hard en onredelijk kunnen zijn. Toen ze jonger waren, probeerden we hen zoveel mogelijk af te schermen van de bagger die mijn moeder voortdurend over zich heen kreeg, maar nu hebben ze de leeftijd bereikt waarop ze zelf kranten lezen of naar het journaal kijken. Dus ja, zij horen ook in het nieuws dat Nancy Pelosi begin januari 2021, een paar dagen vóór de bestorming van het Capitool, een afgehakte varkenskop op haar drempel heeft gevonden. En zij zien ook de filmpjes op YouTube waarin Stewart Rhodes (één van de leiders van de aanval op het Capitool, red.) luidkeels zweert dat hij ‘niet zal rusten voor die fucking Pelosi ergens aan een lantaarnpaal bengelt’.

»Hoe zou jij je voelen, als je iemand zoiets hoort zeggen over je moeder of je grootmoeder? In de dagen na de laffe aanval op mijn vader wasten heel wat Republikeinen hun handen in onschuld: ‘Met die gek hebben wij niets te maken!’ Sorry, maar dat is klinkklare onzin. Als die David DePape (de vermoedelijke dader van de aanslag, red.) op een dag besluit dat hij de Verenigde Staten een dienst bewijst door een hamer uit zijn gereedschapskist te halen, in te breken in het huis van een invloedrijke politica en haar echtgenoot een schedelbreuk te slaan, heeft hij dat dan zélf bedacht, denk je? Nee, die man is dolgedraaid na een jarenlange blootstelling aan toxische Republikeinse propaganda en extreemrechtse samenzweringstheorieën. De politieke tegenstanders van mijn moeder hebben miljoenen dollars uitgegeven aan filmpjes en pamfletten waarin zij wordt afgeschilderd als de baarlijke duivel. Dan kun je toch niet verbaasd zijn als iemand op een dag besluit het recht in eigen handen te nemen?»

– In de dagen na de aanslag goten enkele vooraanstaande Republikeinen nog meer olie op het vuur met controversiële tweets die in geen tijd viraal gingen.

PELOSI «Dat was ronduit hallucinant. Terwijl wij in het ziekenhuis van de dokters te horen kregen dat mijn papa ternauwernood aan de dood was ontsnapt en nog maandenlang zou moeten revalideren, verschenen de eerste tweets waarin de waarachtigheid van het verhaal in twijfel werd getrokken, of waarin de draak werd gestoken met mijn ouders. Republikeinse gouverneurs, senatoren, Congresleden, Donald Trump Jr., ze deden allemaal vrolijk mee. De mokerslag die ons het hardst heeft getroffen, en die nog altijd nazindert in onze familie, is de totaal van de pot gerukte tweet die Elon Musk daags na de aanval meende te moeten versturen: de enige waarheid, zei hij, was dat mijn straalbezopen vader slaags was geraakt met een mannelijke prostitué die hij had ingehuurd. (Lachje) Waar haalt die man zoiets vandaan? Moet je met zulke dingen lachen of erom huilen? Ik weet het niet meer.»

WEDERZIJDSE AFKEER

– Is dat de reden waarom u de documentaire ‘Pelosi in the House’ hebt gemaakt? Om aan het grote publiek te tonen dat uw moeder niet enkel een politieke pasionaria is, maar ook iemand van vlees en bloed?

PELOSI «Dat was mijn bedoeling, ja. Maar toen ik mijn plan uit de doeken deed aan mijn man, zette hij me snel weer met beide voeten op de grond: ‘Maak je geen illusies, Alexandra. Je zult misschien een paar mensen kunnen overtuigen, maar je zult vooral tonnen shit over je heen krijgen, misschien zelfs meer dan ooit.’»

– Toch hebt u besloten om de documentaire uit te brengen.

PELOSI «Ja, omdat ik besefte dat ‘Pelosi in the House’ niet alleen over mijn moeder gaat. Om het even welke politicus of activist die tegen de stroom in durft te roeien, waar ook ter wereld, kan ten prooi vallen aan de verderfelijke mechanismen die mijn moeder bijna hebben gekraakt.

»Op de beelden die ik in de loop der jaren heb verzameld – de meeste heb ik trouwens gewoon opgenomen met een handcamera, terwijl ik achter haar aan liep – zie je onder meer hoe mijn moeder op straat verrot wordt gescholden terwijl ze deelneemt aan een protestmars tegen de oorlog in Irak (in 2003, red.). Ze was indertijd goed bevriend met de Republikeinse president George W. Bush, wiens regering tot de invasie had besloten, maar dat weerhield haar er niet van om op straat tegen de oorlog te protesteren. Vandaag zijn mama en George nog altijd goede vrienden, ondanks de diep ideologische kloof die tussen hen in gaapt. In het huidige politieke klimaat is zoiets onmogelijk geworden. Ik bedoel maar: zou je je kunnen voorstellen dat Donald Trump een Democraat vriendschappelijk bejegent, of zelfs maar respectvol? Daarvoor is de wederzijdse afkeer tussen beide kampen te groot geworden, en dat betreur ik. Mijn documentaire is een waarschuwing én een oprechte vraag: beste mensen, is dit het soort maatschappij waar we met z’n allen naartoe willen?»

'Donald Trump is een gevaarlijke man. Nooit hebben we een president gehad die zo weinig respect toonde voor de wetten en instellingen.' (Foto: Nancy Pelosi verscheurt de State of the Union.) Beeld AFP
'Donald Trump is een gevaarlijke man. Nooit hebben we een president gehad die zo weinig respect toonde voor de wetten en instellingen.' (Foto: Nancy Pelosi verscheurt de State of the Union.)Beeld AFP

– De commissie die de aanval op het Capitool heeft onderzocht, heeft beelden uit uw documentaire als bewijsmateriaal gebruikt. Uit hun rapport blijkt dat de verantwoordelijkheid voor de rellen grotendeels bij president Trump en zijn entourage ligt. Bent u tevreden met die conclusie?

PELOSI «Het is niet aan mij om daar uitspraken over te doen. De zaak is nu in handen van het gerecht, en ik vertrouw erop dat zij zich in alle eerlijkheid en onafhankelijkheid van hun taak zullen kwijten. Maar tevreden? Nee, natuurlijk ben ik dat niet, als je ziet wat mijn familie is overkomen.

»De beelden die de commissie heeft gebruikt, zijn in mijn ogen vooral betekenisvol omdat ze tonen hoe instabiel onze maatschappij is geworden. Op het ene moment zie je een gelukkige familie – mijn ouders, mijn man en ik, onze kinderen – die op het punt staan deel te nemen aan de hoogmis van de democratie, de officiële bekrachtiging van een verkiezingsuitslag. Een paar minuten later wordt mijn moeder in allerijl ontzet door de veiligheidsdiensten, en word ik samen met mijn gezin in een geblindeerde SUV geduwd die ons dwars door de brullende menigte in veiligheid moet brengen. Het was een bijzonder traumatiserende dag. We dachten dat we het ergste toen wel hadden meegemaakt, tot die man een paar maanden geleden het huis van mijn ouders binnendrong. Ik durf me niet in te beelden wat er zou zijn gebeurd als mijn moeder wel thuis was geweest.»

– Hoe gaat het vandaag met uw ouders?

PELOSI «Ze zijn nog altijd erg onder de indruk, net als wij allemaal. Eind november hebben we met de hele familie Thanksgiving gevierd, in de versterkte burcht die het huis van mijn ouders is geworden. Daar zaten we, met z’n allen feestelijk uitgedost rond de eettafel, maar van een feeststemming was absoluut geen sprake. We waren natuurlijk dankbaar dat papa nog onder ons is – hij was toen net ontslagen uit het ziekenhuis – maar telkens als ik naar hem keek, werd ik geconfronteerd met de gruwel die ons is overkomen. Hij voelt zich elke dag een beetje beter, en daar ben ik blij om, maar met z’n geblutste hoofd ziet hij er nog steeds uit als het monster van Frankenstein.

»Mama had een priester uitgenodigd om het gebed te leiden voor de Thanksgiving-maaltijd. (Lachje) Gek, hè? Voor veel fanatieke Republikeinen is zij de vleesgeworden antichrist, maar in werkelijkheid is ze een toegewijde katholieke gelovige. Terwijl iedereen met gebogen hoofd aan het bidden was, keek ik door het raam naar buiten en zag ik hoe de beveiligingsagenten van het SWAT-team (speciale politie-eenheid in de VS, red.) van shift wisselden. ‘Moge God deze familie beschermen,’ hoorde ik de priester prevelen. Het scheelde niet veel of ik was in lachen uitgebarsten. Ja, hoor, dacht ik, bescherm ons maar. Net zoals U ons hebt beschermd op die 28ste oktober, toen mijn papa lag dood te bloeden in de badkamer.»

– Ook HBO, het productiehuis dat uw documentaire uitbrengt, heeft een beveiligingsteam ingehuurd dat uw familie de klok rond bewaakt. Is de dreiging nog altijd reëel?

PELOSI «Jammer genoeg wel. Mijn moeder heeft al maanden geleden aangekondigd dat ze geen nieuwe termijn als speaker ambieert, maar we ontvangen nog elke dag doodsbedreigingen. Fysiek is mijn vader aan de beterhand, maar de psychologische trauma’s blijven. Toen we met z’n allen rond de Thanksgiving-tafel zaten, vroeg mama of we goed hadden geslapen. Er viel een stilte. Overdag proberen we onze levens stukje bij beetje weer op de rails te krijgen, maar ’s nachts doen we nog altijd geen oog dicht.»

© The Sunday Times Magazine

‘Pelosi in the House’
Nu op Streamz

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234