Lies in 'Als je eens wist' Beeld VRT
Lies in 'Als je eens wist'Beeld VRT

televisie★★★★☆

‘Als je eens wist’: soms is het beter om toch eens achter andermans gevel te gluren

Dat ‘Als je eens wist’, de nieuwe, driedelige documentaire van Hilde Van Mieghem over partnergeweld, als een mokerslag voelt, is waar. Toch voelt het ongepast om het zo op te schrijven. Want de échte mokerslagen zijn natuurlijk de klappen die de drie getuigen uit de eerste aflevering - en met hen: nog zovele duizenden anderen - hebben gekregen. De handen die hun keel beurs knepen. Het steenslagspoor van verbale terreur. Het seksueel misbruik. De moord, in één geval.

Net als in de eerste reeks van ‘Als je eens wist’ - over kindermishandeling - presenteert Van Mieghem het sombere sober. De getuigen getuigen, de duiders duiden. En dat is goed, want zo slokte het pikdonker van de verhalen van Lies, Christel en Serge je helemaal op. Re-enactment van de gruwel is niet nodig, weet Van Mieghem: net in de feitelijke opsomming, in de eenvoudige woorden van die mensen die je als kijker troostend in de armen wilde sluiten, kreeg het uitzinnige onrecht z’n dieprode kleur. Vaak waren het trouwens de onooglijke details die het venijnigst tackelden. De pointes van Christel, bijvoorbeeld: nadat haar vader in het ouderlijk huis met een jachtgeweer had geschoten, hing haar moeder de balletschoentjes van de kleine Christel aan de muur, om de kogelgaten te maskeren. Er hoefde geen beeld bij, want je zag het zo: die dansschoentjes, ooit bewoond door voetjes die nog groeien moesten, dan gebruikt als een gordijn van onschuld om schuld te camoufleren.

De keuze voor net die drie getuigen zorgde ervoor dat telkens een delicaat facet van de complexe problematiek wat zonlicht ving. Bij Lies was dat het niet gehoord worden, bij Serge de vaak onder het tapijt gekeerde vaststelling dat ook mannen slachtoffer zijn van partnergeweld en, jawel, ook verkracht kunnen worden, en bij Christel de treurige carrousel van zich herhalende patronen. Ze was opgegroeid met een vader die haar moeder mishandelde en uiteindelijk voor haar ogen vermoordde, en belandde nu zélf in soortgelijke toxische relaties. Geweld komt altijd weer met besmettingsgevaar.

Tussendoor kaderden de experts een en ander, en wezen ze op de onderschatting van het probleem. Daarbij benoemden ze de lacunes in het wetboek en de gebreken in de zorg en bij politie en justitie, maar ook de onachtzaamheid van de maatschappij - van u en ik. Het is onbeleefd om achter de gevel te gluren van een pand dat niet het jouwe is, maar het kan ook levens redden.

Over gevels gesproken: wat verhullen ze toch veel. Wat is er toch veel dat we niet van elkaar weten, veel dat stil gedragen wordt, veel dat op anderhalve meter van ons ettert en ziekt. Wat zijn er toch veel jonge levens waarin na de winter de lente zoek blijkt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234