Bart Tommelein in 'Pano' Beeld VRT
Bart Tommelein in 'Pano'Beeld VRT

Televisie★★★½☆

Bart Tommelein leek tijdens 'Pano' steeds vuriger te verlangen naar de tijd dat hij gewoon veilig in zijn monsterpak zat

Bedrogen, voorgelogen, bij de neus genomen, om de tuin geleid en opgelicht: het leek alsof de aflevering van ‘Pano’ over het debacle rond de zonnepanelen gemaakt was met een synoniemenwoordenboek bij de hand. De dader was wel altijd dezelfde: de Vlaamse overheid.

Toen het Grondwettelijk Hof enkele weken geleden de compensatieregeling rond de terugdraaiende tellers naar de vuilbak verwees, zagen ruim een half miljoen Vlaamse gezinnen met zonnepanelen de opbrengst van hun investering smelten als sneeuw op het dak na het einde van een winterprik. Mensen als An of Jens, die 4.000 tot 40.000 euro hadden neergelegd in de veronderstelling dat ze nog vijftien jaar niets zouden hoeven te betalen voor hun elektriciteit, zullen voortaan toch weer een verschil moeten bijpassen. ‘Pano’ onderzocht hoe die gewraakte regeling tot stand is gekomen en keerde daarvoor terug naar 2018, toen Bart Tommelein Vlaams minister van Energie was. Omdat de groenestroomcertificaten van zijn voorgangers voor een financiële ramp hadden gezorgd en de terugdraaiende tellers een te grote last legden op het algemene elektriciteitsnet, konden zonnepanelen niet meer zo rendabel zijn als voorheen. Om te vermijden dat de markt in elkaar zou storten, beloofden Tommelein en de regering dat mensen die voor 2021 panelen legden zeker nog vijftien jaar het voordeel van de terugdraaiende teller zouden krijgen.

Zowel hij als zijn opvolgers voerden daarna driftig campagne om mensen te overtuigen van het blijvende nut en financiële voordeel van zonnepanelen, ook al wisten ze diep vanbinnen dat er een zwaard van Damocles boven de investeringen van de gewone Vlaamse gezinnen hing. Nu dat ook effectief is neergekomen, voelden die gezinnen zich bedrogen, als had een malafide marktkramer hun een revolutionair product aan de hand gedaan dat bij thuiskomst niet bleek te werken. Tommelein zelf vond het niet echt zijn verantwoordelijkheid: het deed hem ‘heel veel pijn’ dat de regeling was afgeschoten maar hij ‘had alles gedaan wat ik kon’; de vraag of hij ontslag zou nemen als hij vandaag nog minister van Energie was geweest, wimpelde hij simpeltjes af als ‘hypothetisch’. Lydia Peeters, die Tommelein eind 2018 opvolgde, vond evenmin dat het dossier aan haar ‘kleefde’ want zij was slechts vijf maanden minister geweest. En huidig minister Zuhal Demir wou naar de toekomst kijken en een oplossing zoeken, die ondertussen deels is gevonden door een zak met 500 miljoen euro richting het probleem te gooien.

‘Waar de logica stopt, begint België’, zei een installateur van zonnepanelen die ondertussen van klanten kwade mails kreeg met de vraag om de dingen op hun dak weer weg te halen. Dat zijn uitspraak niet ver bezijden de waarheid was, bleek toen ‘Pano’ richting federaal minister van Energie Marie-Christine Marghem trok. Zij had op 9 december 2019 klacht ingediend tegen de Vlaamse compensatieregeling en een dik jaar later ook gelijk gekregen. Maar, zo merkte reporter Luc Pauwels op: in de vraag van de ministerraad aan Marghem om klacht in te dienen stond ook een oproep om met haar Vlaamse tegenhanger samen te zitten en het probleem te bespreken. ‘Had ze dat ooit gedaan?’ Marghem viel eerst zichtbaar uit de lucht en zei dan stellig van wel: ze zou ‘Pano’ zelfs, ‘als we die vinden’, de bewijzen bezorgen. ‘Enkele dagen later stuurde de minister documenten en e-mails die allemaal dateerden van voor 9 december’, noteerde de commentaarstem droogjes, over wat toch de meest flagrante poging tot misleiding was sinds die keer dat Michel Pollentier naar de dopingcontrole trok met een condoom vol urine.

Maar zelfs als Marghem en Demir met elkaar hadden gesproken en een akkoord hadden bereikt, had dat geen zoden aan de dijk gezet. Niet alleen de federale regering diende een klacht in tegen de regeling met de terugdraaiende teller, nog vijf andere instanties deden dat ook, en één daarvan - de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt VREG - kreeg eveneens het Hof aan haar kant. Tommelein, die tijdens de uitzending steeds vuriger leek te verlangen naar de tijd dat hij nog veilig in het monsterpak van ‘The Masked Singer’ zat, noemde de kwestie daarom ‘het dossier van het grote gelijk’. Volgens hem hadden de federale regering en de VREG wel hun bezwaren laten weten maar er nooit bij gezegd wat de uitweg zou kunnen zijn. Dat is een terechte opmerking, al is het misschien net de taak van politici om die uitweg dan te zoeken, in plaats van aan ‘wishful thinking’ te doen op de kap van de mensen.

Die mensen waren in ‘Pano’ teleurgesteld, boos, klein en machteloos. Ze hadden gelijk.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234