Ana de Armas als Marilyn Monroe in 'Blonde' Beeld TMDb
Ana de Armas als Marilyn Monroe in 'Blonde'Beeld TMDb

film★★☆☆☆

‘Blonde’ blijft stekeblind voor de Marilyn Monroe die meer was dan een seksobject

Op het ogenblik dat Ana de Armas in 'Blonde' voor het eerst in beeld verschijnt als Marilyn Monroe, zo rond de 17de minuut, bevroren we in onze zetel: want Ana ís Marilyn! Ze lijkt écht op haar!

Erik Stockman

Weliswaar níet als twee druppels water: in haar stem hoor je een zweem van een Cubaans accent - de Armas is geboren in Santa Cruz del Norte - en hopelijk zal niemand het ons kwalijk nemen wanneer wij, zo voorzichtig mogelijk op eieren lopend, opmerken dat de ranke Ana in fysiek opzicht een zekere, eh, volslankheid mist. En tóch hangt er iets van de tover van de échte Marilyn om haar heen. Haar kinderlijke onschuld, haar sprankelende guitigheid, haar onverbiddelijke charme, haar vertederende schaapachtigheid (zoals wanneer Marilyn geen flauw idee heeft hoe je een gekookt ei moet verorberen), de krans van tragiek die rond haar hangt: alle karakteristieken die we in de loop der jaren, terecht of onterecht, met Marilyn zijn gaan associëren, vinden we heel mooi terug in de vertolking van de Armas. Hier met die Oscarnominatie!

Doodjammer dan dat de film niet op de hoogte staat van de prestatie van de hoofdactrice. Het gebeurt niet vaak dat wij terugdeinzen voor een blondine - gentlemen prefer blondes, nietwaar! - maar op deze ‘Blonde’ zijn we finaal afgeknapt. Een eerste puntje van discussie is de insteek: regisseur en scenarist Andrew Dominik schildert Marilyn in ‘Blonde’ zonder veel gevoel voor nuance af als een onschuldig vogeltje dat werd losgelaten in de hel van het patriarchale Hollywood. Al in één van de eerste scènes zien we hoe Marilyn tijdens een auditie zonder boe of bah wordt verkracht door een studiobaas die luistert naar de naam ‘Meneer Z’: hmmmm, zou het kunnen gaan om Daryll F. Zanuck, de grote baas van Twentieth Century Pictures?

In de schokkendste scène grijpt de languit op een hotelbed liggende president Kennedy Marilyn bij de krullen en dwingt hij haar in een lang aangehouden misselijkmakend shot tot een pijpbeurt. Nu zou het best kunnen dat Marilyn die vernederingen in werkelijkheid diende te ondergaan, maar toch past hier een disclaimer: de betreffende scènes vloeien niet voort uit feiten, maar uit verzinsels, geruchten en verdichtsels. ‘Blonde’ is gebaseerd op een roman van Joyce Carol Oates, die de levensloop van Marilyn als basis gebruikte voor een (naar verluidt schitterend) werk van fictie. Hoe dan ook: door Marilyn af te beelden als een vlinder die werd gekrenkt, misbruikt, uitgebuit, en uiteindelijk vernietigd door het mannendom, schaart Dominik zich bij een steeds groter wordende beweging die Marilyn postuum heeft uitgeroepen tot martelares van het feminisme.

Lees ook

Een horrormoeder, Belgische wildernis en Julia en George in een ouderwetse romcom: dit speelt er nu in de cinema

‘Kijk naar wat Marilyn is overkomen!’ zo zou je de boodschap van die beweging (én van ‘Blonde’) kunnen samenvatten. ‘Kijk eens naar de beestachtigheden die ze diende te ondergaan, en dan zie je waarom het feminisme er broodnodig moest komen!’ Of zoals de schrijfster Nancy Friday het verwoordde: ‘Kijk goed naar het leven van Marilyn, meisjes. Want dit is wat er met je gebeurt als je je laat behandelen als seksobject!’ Correctamundo, juist en helemaal waar, maar toch zou de advocaat van de duivel in ons eens een vraagje in de groep willen gooien: gaat die insteek niet voorbij aan het feit dat Marilyn veel méér was dan alleen maar een martelares?

Niet vergeten: voor elke ziel die Marilyn uitroept tot martelares van het feminisme, is er wel een biograaf te vinden die haar neerzet als een ambitieuze, intelligente vrouw die perfect wist dat haar waarde lag in haar welvingen en haar rondingen. En was ze daarnaast ook niet een geweldige performer die over de unieke gave beschikte om de hele wereld te betoveren? Zet 100 Vlaamse en internationale celebs op een podium en laat hen ‘I Wanna Be Loved By You’ brengen, en we geven u op een briefje dat geen één van hen de versie van Marilyn zal kunnen evenaren - zelfs Harry Styles niet, mocht hij een blonde pruik op z'n kruin zetten. Maar voor díe kwaliteiten - haar verzwelgende naturel op het grote witte doek, haar magnetische uitstraling, ja zelfs haar onderhuids borrelende acteertalent - blijft ‘Blonde’ stekeblind.

Lees ook

‘Dahmer’ vertrouwde er niet op dat de trauma’s van de families boeiend genoeg zouden zijn en strooit dan maar brokjes horror ★★½☆☆

Door het belabberde niveau van ‘Don’t Worry Darling’ geloven wij niet langer in de acteur Harry Styles ★★☆☆☆

In ‘Blonde’ zien we hoe de begaafde Marilyn door de meeste mannen wordt gereduceerd tot seksobject, maar de vraag is: maakt Dominik, door haar in de meeste scènes uit te beelden als een willoze stoeipoes, in zekere zin niet dezelfde fout? Enfin: genoeg stof om achteraf op café een stevige boom over op te zetten. Maar weet u, over het geheel genomen is het niet eens Dominiks ietwat benepen invalshoek die ons troebleerde. Neen, het is vooral zijn filmstijl waar we op zijn afgeketst. In plaats van te opteren voor een klassiek biografisch relaas, probeert Dominik ons met zijn dromerige fotografie en zijn tranceverwekkende muziekscore mee te trekken in een licht surreële beeldenstroom.

Wat dat betreft valt ‘Blonde’ eigenlijk goed te vergelijken met ‘Spencer’, de eigenzinnige biopic die Pablo Larraín vorig jaar maakte over Lady Di. Dominik bezigde die dichterlijke stijl ook in ‘The Assassination of Jesse James By the Coward Robert Ford’ uit 2007, met prachtig resultaat, maar deze keer kleunt hij er in de meeste scènes hopeloos naast. Tijdens een abortus trakteert de cineast ons op een point of view-shot vanuit Marilyns vagina, en tijdens de pijpbeurt die ze verleent aan JFK passeren er zowaar beelden van luchtdoelraketten die zich - alsof we in een 'The Naked Gun'-achtige klucht zitten - als fallussen omhoog richten. Oké, met een beetje comic relief is niets mis, maar op het moment dat Marilyns ongeboren foetus luidop begint te praten, dachten wij toch: oké, Andrew, nu is het even genoeg geweest met je beeldspraak-van-likmevestje.

Tot slot nog één bedenking. We zouden ze niet te eten willen geven, al die schrijvers, essayisten, journalisten en filmmakers die het leven van Marilyn sinds haar overlijden op 4 augustus 1962 hebben uitgeplozen, becommentarieerd, geanalyseerd, geclaimd, geïnterpreteerd en geherinterpreteerd. Maar wie ze écht was zullen we wellicht nooit weten. We zouden haar graag een gin fizz aanbieden en een babbeltje met haar slaan, maar ja, ze ligt al 60 jaar onder de zoden. Hopelijk rust ze in vrede.

Lees ook

Televisiemaker Thomas Huyghe: ‘Woestijnvis is een genadeloze omgeving voor beginners. Als je ideeën niet goed zijn, word je keihard afgemaakt’

Deze studenten moeten kiezen tussen blokken en boterhammen: ‘Op vrijdag pendel ik snel naar huis, om toch maar iets te kunnen eten’

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234