FILM★★★★☆

Blue Jasmine (★★★★☆)

Een grootse Allen, een magistrale Blanchett.

Woody Allen, 77, zal wellicht nooit het voldragen meesterwerk maken waarvan hij al zijn hele leven lang droomt, maar in de ultieme eindafrekening zal blijken dat hij er toch enkele keren akelig dicht is bijgekomen: ‘Zelig’, ‘The Purple Rose of Cairo’, ‘Crimes and Misdemeanors’, ‘Another Woman’, ‘Match Point’. En ook ‘Blue Jasmine’, het portret van een vrouw die zich niet op de rand, maar in de vortex van een zenuwinzinking bevindt, behoort tot zijn schitterendste werk – en wees gerust, Allens drieënveertigste prent is lang niet zo deprimerend als de sombere pitch laat vermoeden.

Nog niet zolang geleden ging Jasmine (Cate Blanchett) door het leven als een in weelde badende rijkeluisprinses die in de meest chique buurt van Manhattan zwolg in de bijous, de champagne, de Chanel-jasjes en de pilateslessen, maar sinds haar echtgenoot, een Bernie Madoff-achtige bandiet (Alec Baldwin), in de boeien werd geslagen heeft ze nauwelijks nog wat te kauwen. Wanneer ze noodgedwongen – maar nog steeds in Chanel – intrekt in de eerder bescheiden flat van haar zus Ginger (Sally Hawkins) in San Francisco, bevindt Jasmine zich evenwel in een meelijwekkende staat van ontkenning: ‘Hoe ben je erin geslaagd om in businessclass naar San Francisco te vliegen als je geen rooie duit bezit?’ Het geaffecteerde antwoord: ‘Geen idee, ik heb het gewoon gedaan.’ De drank en de pillen houden haar paniekaanvallen voorlopig binnen de perken – tot ergernis van haar zus blíjft ze zich gedragen als een neerbuigend kreng – maar zo nu en dan komt de bittere realiteit als een torpedo binnenbeuken en bréékt ze. Op die momenten staat Jasmine op straat met een verwrongen gezicht tegen zichzelf te brabbelen: scènes die zó pijnlijk, zó triest en zó verschrikkelijk herkenbaar zijn dat het wel lijkt alsof Allen met een versgeslepen mes in een open wonde staat te kerven (die kerel die op de trein van Gent naar Brussel tegen niemand in het bijzonder zit te prevelen? Uw dienaar).

Wanhoop is een verschrikkelijk iets, maar Blanchett, in één van haar beste vertolkingen ooit, maakt er een adembenemend schouwspel van: Jasmine finaal tegen de vlakte zien kletteren, levert even spectaculaire cinema op als de verwoesting van New York in ‘Cloverfield’ (Oscar! Oscar! Oscar!). Allen, die er in het verleden soms de vervelende gewoonte op nahield om zijn hoofdacteurs te kneden tot afgietsels van hemzelf, moet op de set trouwens hebben aangevoeld dat zijn vedette in the zone zat: hij schroeft het aantal oneliners fors terug, bedwingt zijn aandrang om zelfs van de meest tragische situaties een grap te maken en laat Blanchett rustig met zijn film aan de haal gaan. ‘Blue Jasmine’ is dan ook een prachtig voorbeeld van een film waarin regisseur en actrice elkaar instinctief vinden en elkaar op een bijna magische manier naar een hoger niveau stuwen; op een bepaald moment – en hoeveel keer kun je dát zeggen – vergaten wij zelfs dat we naar een film van Woody Allen zaten te kijken.

En niet alleen Blanchett scheert hoge toppen: Baldwin wordt beter met de jaren, Hawkins schittert als de zus die haar eigen desillusies tracht te verbijten, Andrew Dice Clay ontroert als Gingers verbitterde ex. En wie beducht is voor een uitputtend Ingmar Bergman-achtig psychologisch drama dat stijf staat van de loden ernst, zoals Woody ze vroeger weleens placht te maken, kunnen we hier en nu geruststellen: lichtheid en ernst vloeien prachtig in mekaar over, cynisme en mededogen maken elkaar heel mooi het hof. ‘Je kunt maar een beperkt aantal trauma's hebben vooraleer je luid gillend de straat oprent,’ hoorden we Jasmine ergens zeggen. Zelfs de knapperigste popcornkorrels knikken instemmend.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234