null Beeld VRT
Beeld VRT

televisie★★★½☆

Caroline Pauwels, zo leert ‘De vier seizoenen van Caroline Pauwels’, liet zich overal vergezellen door een lach die klinkt als kietelen

Afscheid is geen honderd meter-sprint. Het is langeafstandswerk in stukken en brokken, over bokkig terrein. Ik kan me voorstellen dat 26 september een horde was voor wie rouwt om Caroline Pauwels, de gewezen VUB-rector die afgelopen zomer stierf. De opening van het academiejaar, voor het eerst zónder de vrouw die de universiteit zo bezield heeft: er past miezerregen bij, en een luide stilte.

Jeroen Maris

Niet toevallig op die dag presenteerde Canvas ‘De vier seizoenen van Caroline Pauwels’, een documentaire van Isabel Junius waarin de rector een jaar lang gevolgd wordt. Ze vangt aan in de zomer van 2021, onder het kokette waterzonnetje van Oostende, maar dan al heeft een diagnose een voile gehangen over die vier seizoenen: in de loop van de documentaire komt kanker almaar luider meepraten, tot op 5 augustus van dit jaar de dood z’n point final tuft. Dat maakt van ‘De vier seizoenen van Caroline Pauwels’ meteen een requiem - al staat er aan de VUB allicht nog steeds een milde tuchtstraf op het bezigen van zo’n uit het katholieke woordenboek ontvoerde term.

Lees ook

De documentaire die het laatste jaar van Caroline Pauwels volgt: ‘Ze bleef nieuwe plannen maken’

De kinderen van Caroline Pauwels: ‘Over haar kanker zei ze: ‘Ja, ik heb problemen, maar ik heb ook nog veel méér’’

Caroline Pauwels, zo leert deze documentaire, liet zich overal vergezellen door een jong gebleven giechel - een lach die klinkt als kietelen. Die giechel hoorde bij haar geluk, en dat geluk had zelden een verre reis achter de rug voor het haar bereikte: Pauwels vond het voor haar voeten, in haar leven van alledag. In Oostende, waar ze in 2021 Theater Aan Zee cureerde, aarzelde ze niet om voor de camera een kleine ode aan de Noordzee bij elkaar te dichten - ver weg van het ironische dédain waar die plas water vaak mee bejegend werd. Het zal wel dat de zee bovenal koude soep is, zoals Kamagurka ooit beweerde, maar koude soep kan ook gazpacho zijn.

Mogelijk zijn dat soort volgehouden nieuwsgierigheid en verwondering-van-eigen-kweek besmettelijk: toen de camera als een loep over een paddenstoel in Pauwels’ tuin ging hangen, verheugde ik me als vanzelf in de aanblik van die mooie manchetknoop van de natuur. En vroeg ik me af: waarom weet ik niets over paddenstoelen, behalve dat ze, tot je zes bent, onderdak bieden aan kabouters?

Lees ook

‘Dahmer’ op Netflix kon een veel betere serie zijn, als de makers de platgetreden true crime-paden hadden durven te ontwijken ★★½☆☆

Het uitstekende ‘De kaping van de Pompei’ is in het nieuwe tv-seizoen ten onrechte weggedrumd door de grotere namen ★★★★☆

Pauwels wandelt in ‘De vier seizoenen’ langs haar thema’s. Taal, diversiteit, vrijheid: ze formuleert haar gekende ideeën met de zelfzekere zwier van iemand die nagedacht heeft. Het zijn de stokpaardjes die ze al jaren als een elegante amazone bereed, maar de kracht van deze documentaire zit ’m dan ook niet in het revelerende ervan, wel in het stille, subtiele portret an sich. Het is geen rouwprentje, wel een ansichtkaart.

‘Het nadeel van koesteren is dat je niks weggooit,’ hoor je die stem met het prachtige kraakje erin zeggen. En even verderop: ‘De grote lenteschoonmaak is mij vreemd.’ Laat aan alle universiteiten de wet van Pauwels gedoceerd worden: wat mooi is moet beademd worden, niet verwoest.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234