100 beste films

De 100 beste films: #100: '10' (Blake Edwards, 1979)

Humo's filmjournalist Erik Stockman presenteert: de 100 beste films aller tijden! Of liever: een hoogstpersoonlijke, dwarse hitparade van films die, althans volgens (es), de blikkerende tand des tijds hebben doorstaan. Een onconventioneel rariteitenkabinet waarvan de deuren telkens op woensdag, vrijdag en zondag wijdopen zwaaien. Vandaag: ’10’ van Blake Edwards. Licht, camera, actie!

‘Wablíéf, '10'?! Dat verschaalde, op de oude BRT zo vaak vertoonde seventieskomedietje van Blake Edwards in de top honderd van beste films aller tijden?!’

Jawel meneer – en niet alleen omdat we na al die jaren nog steeds wild zijn van de prachtige derrière van Bo Derek. De top honderd die wij vandaag op The Wild Site op gang trappen - elke woensdag, vrijdag en zondag geven we een nieuwe titel prijs – is dan ook een hoogst onconventioneel rariteitenkabinet. Verwacht géén historisch correct, door professoren, kunstenaars, critici en geschiedkundigen goedgekeurd overzicht van de meest vernieuwende, de meest invloedrijke, of de belangrijkste films uit de geschiedenis van de zevende kunst: mijlpalen als ‘Tokyo Story’, ‘La Passion de Jeanne d’Arc’, ‘Sunrise’, ‘Pantserkruiser Potemkin’ of ‘Citizen Kane’ bijvoorbeeld zult u – allicht tot verbijstering van de filmpuristen onder u - nergens in onze hitparade zien verschijnen.

Welke films serveren we dan wel? Simpel gesteld: onze honderd lievelingsfilms. En wanneer wij denken aan onze lievelingsfilms, dan is het nu eenmaal zo dat wij eerder aan ‘Risky Business’ denken dan aan ‘Citizen Kane’ (bekijk het zo: het derde pianoconcerto van Rachmaninov krijgt ons altijd muisstil, maar als puntje bij paaltje komt, worden we nóg meer ontroerd door ‘L’Amour est bleu’ van Vicky Leandros). ‘Risky Business’ heeft de top honderd overigens net niet gehaald, maar we raden ‘m u wél van harte aan.

Bij de samenstelling van onze persoonlijke hitparade – en we hebben bijna alle films voor de gelegenheid opnieuw bekeken – hielden we eigenlijk slechts één stelregel in het achterhoofd: het mocht geen nostalgietrip worden. ‘The Island at the Top of the World’, die magische Disneyprent die ons in onze vlegeljaren zo fel wist te betoveren, staat er bijvoorbeeld niet in vanwege nét iets te gedateerd. Onze honderd favorieten hebben één voor één - als onverwoestbare liefdes - de blikkerende hoektanden des tijds doorstaan; al moeten we meteen toegeven dat sommige er meer gehavend zijn uitgekomen dan andere.

Nu zijn we er ons terdege van bewust dat sommige titels aanleiding zullen geven tot heftig fronsen: vooral de aanwezigheid van (nr.94), (nr.91) en (nr.54) wordt geheid onthaald op luid hoongelach. Tja: wie er eerlijk voor uitkomt dat hij zielsveel houdt van een bepaald meisje, stelt zichzelf altijd een beetje bloot aan spot. Maar schamen doen we ons nergens voor: deze hitparade komt – we zweren het op de ogen van Bambi – recht uit het hart; en de recensies die u er telkens gratis bij krijgt mag u beschouwen als geschreven liefdesverklaringen.

En nu: en avant! Vergeet 'De Tijdloze', vergeet de 'Ultratop 50', vergeet het beroemde Oudejaarsavondaftelritueel op Times Square, vergeet de spannende kloktorenscène uit ‘Back to the Future’ (‘Nog acht minuten, Marty!’), vergeet de ‘3, 2, 1, blast off!’ van de NASA – en laat de enige échte final countdown een aanvang nemen! O ja: alle titels zijn beschikbaar op dvd en/of Blu-ray, behalve nummertje 86: die bestaat voorlopig alleen op VHS. En neen, wij lenen onze cassette echt aan níémand uit.

‘10’, dus, een schitterend portret van een veertiger die - zoals zo veel mannelijke hoofdpersonages van Blake Edwards, en zoals zo veel mannen in het algemeen – de pijnlijke symptomen vertoont van een motherfucker van een midlifecrisis. Wanneer George Webber (Dudley Moore), een beroemde componist die door zijn beste vriend (Robert Webber) wordt omschreven als ‘buitengewoon slim, oergeestig, heel royaal, aardig en geniaal, maar verder niks bijzonders’, niet door zijn telescoop naar de seksfeestjes bij de buren staat te gluren, loopt hij als een dwaas Jennny (Bo Derek) achterna, een blonde schoonheid – een 11 op een schaal van 1 tot 10 - die op het punt staat in het huwelijk te treden met een even blonde hunk (Sam Jones).

De strapatsen van George zijn om te gieren: die heerlijke lange sequens waarin onze held na een hoogst onprettig tandartsbezoek (‘Zeg al mijn patiënten af. Ik ga de hele middag aan Meneer Webber moeten werken’) naar huis terugkeert, een mix van whisky en pijnstillers naar binnen klokt (geen aan te raden combinatie), en via de telefoon een reisje naar Mexico probeert te boeken terwijl de drank bij beken uit zijn opgezwollen mond druipt, vormt in feite één lang komisch meesterstuk – let op de flik die het niet kan laten om ook eens een blik door de telescoop te werpen. En let ook eens op de geniale komische motoriek van Dudley Moore – hoe hij, eens gearriveerd in dat verschrikkelijke Mexicaanse beach resort, dronken van vermoeidheid tegen de deurstijl trapt.

Maar er is nog iets anders aan de hand met ‘10’. In onze prille jeugdjaren vonden wij George alleen maar grappig, maar nu we zelf weten hoe het is om voor visioenen van onbereikbare blondines te vallen, en nu we zelf stilaan de wanhoop nabij zijn omdat we die bierbuik maar niet krijgen weggewerkt, zien we ook de wrangheid, de weemoed, en de waarachtigheid. ‘Ik voel me verraden,’ zo horen we George op een bepaald moment zeggen, ‘Ze zeggen dat het leven begint bij 40. Ik ben nu 42, en ik weet dat het straal gelogen is.’ En wanneer hij achter zijn piano zit en een liedje zingt, voel je hoe de weemoed als blauwe nevel de kamer vult: ‘Als iemand ernaar vraagt, dan kun je zeggen dat we als vrienden uit elkaar zijn gegaan.’

Regisseur Blake Edwards – net als Dudley Moore al een tijdje dood - was in zijn tijd niet vies van een flinke portie platte humor (‘Telkens als Mrs. Kissell een wind laat, slaan we de hond’), maar tegelijk was er niemand anders die betere, speelsere, en juistere films maakte over mannelijke midlifecrisissen (en het bijhorende ‘Nu of nooit!’-gevoel) dan hij - ook Judd Apatow niet, wiens komedies heel erg schatplichtig zijn aan Edwards.

Maar hoewel ‘10’ hoofdzakelijk rond een zielige wanhopige man draait, toont Edwards ook een zeer grote empathie voor de Vrouw. In één van de mooiste scènes in het Mexicaanse beach resort zoekt de net door George afgewezen Mary (Dee Wallace) troost bij een sympathieke Amerikaanse barman (prachtig vertolkt door de zwaar miskende acteur Brian Dennehy). ‘Zeg eens,’ zegt ze, ‘is het eerlijk dat een man er gedistingeerder gaat uitzien naarmate hij ouder wordt, terwijl vrouwen er alleen maar oud uitzien?’ Het antwoord van de barman: ‘Daar is niks eerlijks aan.’ Zo mooi, zo eenvoudig, en zo juist kunnen dialogen soms klinken.

Al bij al laat ‘10’ zich dus niet alleen bekijken als een fantastische komedie, maar ook als een drama waar belangrijke levenslessen vallen uit te trekken: bijvoorbeeld dat elke man het vroeg of laat nodig heeft om de sleur van de vaste relatie te doorbreken, om Mexicaanse trompetten in z’n leven te horen, en om op blonde visioenen te jagen. Misgun ons dat, en we worden diep ongelukkig. Maar wees gerust - we komen altijd naar jullie terug.

Bekijk de trailer van '10':


En bekijk in onderstaand filmpje, vanaf minuut 2, waarom de verkoop van Ravels 'Bolero' in 1979 plots de hoogte inschoot:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234