null Beeld BNNVARA
Beeld BNNVARA

tv-tip'Reference Man'

De docu die bewijst dat de man de maat der dingen is: ‘Er is ongelijkheid in het verkeer, op kantoor en bij de dokter’

Vrijwel alles rondom ons is ontworpen, getest en bedacht voor ‘Reference Man’: een witte man, zo’n 1,80 meter lang en 70 kilo zwaar. Die standaardman vormt de meetlat waartegen van alles wordt afgemeten, van medicatie tot auto’s. In vier afleveringen onderzoekt journaliste Sophie Frankenmolen waar Reference Man zich zoal schuilhoudt en wat de verstrekkende gevolgen zijn voor al wie níét aan de standaard voldoet.

Hanne Van Tendeloo

HUMO Ik had al gehoord over hoe de veiligheid van auto’s op mannenlichamen wordt afgestemd…

SOPHIE FRANKENMOLEN «… waardoor vrouwen 47 procent meer kans hebben op een ernstig letsel bij een ongeval.»

HUMO En dat de thermostaat op kantoor op de lichaamstemperatuur van mannen is afgesteld, waardoor ik vaak met bevroren vingers zit te tikken. Maar het gaat veel verder dan dat, hè?

FRANKENMOLEN «Véél verder. Er zijn ook heel wat voorbeelden waar Reference Man eerder een concept of een culturele norm is. Dan gaat het niet alleen over zijn man zijn, maar ook over zijn kleur: wit is de norm.»

HUMO Kun je daar een voorbeeld van geven?

FRANKENMOLEN «Hier in Nederland moesten alle studenten vorig jaar hun tentamens online maken. Daarvoor moesten ze een programma downloaden dat via de camera van je computer nagaat of je je ogen wel op het scherm houdt – of je niet spiekt, dus. Nu sprak ik met een zwarte studente bij wie het programma haar niet altijd toegang verschafte tot haar tentamen, omdat het haar gezicht simpelweg niet herkende. Hoe komt dat? Gezichtsherkenningssoftware werkt met algoritmes die vooral getraind worden met witte gezichten. Daar zit geen kwade wil achter: witte mensen hebben doorgaans en historisch meer toegang tot internet, waardoor de trainingsdata minder informatie bevat over niet-witte gezichten. Zo wordt de ongelijkheid in onze samenleving gecopy-pastet naar het heden en de toekomst, waarin algoritmes in toenemende mate ons leven bepalen, van douanecontroles tot hypotheekaanvragen.»

HUMO Ook in de geneeskunde zit ongelijkheid.

FRANKENMOLEN «Het uitgangspunt in de geneeskunde was heel lang dat mannen- en vrouwenlichamen hetzelfde zijn. Nu weten we dat dat niet klopt, maar dat betekent niet dat alle kennis, medicatie of onderzoek daar inmiddels op zijn afgestemd.»

HUMO Het systeem verandert moeizaam. Kunnen we zelf iets doen?

FRANKENMOLEN «Het is niet mijn bedoeling dat je nu naar je apotheker rent om te vragen of de dosering van je medicatie wel op je lichaam is afgestemd. ‘Reference Man’ gaat niet over slechte intenties of malafide genieën, maar we moeten wél beseffen dat er een norm is die we vaak niet opmerken, ikzelf incluis.»

Reference Man (BNNVARA)
NPO 2, maandag 10 januari, 22.15

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234