Lieve Flour in 'Wij, vrouwen' Beeld VRT
Lieve Flour in 'Wij, vrouwen'Beeld VRT

televisie★★★★☆

De getuigenissen in ‘Wij, vrouwen’ staan helaas bol van ‘anekdotes’ als ‘vrouwen die verkracht worden, hebben het zelf gezocht’

Tom Raes

Je bent jong en je wilt wat, maar valt dat even tegen: je jeugdjaren situeren zich in de vroege jaren zestig, en jij dus ook. Wie daarin jong is, heeft nu eenmaal niets te willen, en dan vooral als je bij wijze van lotsbeschikking ook nog eens tot de vrouwelijke kunne behoort. Elders, heb je gehoord, is de seksuele revolutie al begonnen, maar jij bent in Vlaanderen geboren: voorlichting is vooralsnog een kwestie van paters en nonnen, lui die er meer van lijken te weten maar hun lesmateriaal in het beste geval ook maar van horen zeggen hebben, en je die hoogstens een boekje mee naar huis geven, of op school een onduidelijk onderricht voorzien over de sleutelrol van dunne nachtkledij tussen de echtelijke sponden. Wie vragen heeft bij die onduidelijke vestimentaire vereisten aan het huwelijk, wordt op de gang geparkeerd als aansteller. Volgens je grootmoeder is seks, een woord dat ze evenwel nooit in de mond neemt, een kwestie van je ogen toedoen en bidden dat het snel voorbij is. Je ouders halen hun schouders op en zeggen dat ze er zelf ook niets van kennen. Wat ironie is, leer je later pas.

Over een kleine tien jaar, als de Beatles al gesplit zijn en Jimi Hendrix dood, zal schooltelevisie antwoorden trachten te verschaffen, iets met ‘bloed uit de geslachtsspleet’, en zoals de betere horror in zwart-wit. Maar wie zoals jij nu al de lendenen hoort gieren, is daar niet mee geholpen. Straks zal er naar verluidt een pil zijn die ongewenste zwangerschappen kan tegengaan, maar niet voor jou. Als jij bij de dokter komt, zal hij je er fijntjes op wijzen dat je die niet nodig hebt, want je bent immers niet getrouwd. Eens je zijn kabinet buiten bent, zal hij je vader inlichten, die erop zal toezien dat je je zulks geen tweede keer in het hoofd haalt. Op een avond, het is al donker, wandel je alleen naar huis en word je langs achteren aangevallen door een man. Aan het advies van de nonnen, dat je in zo’n situatie best onbeweeglijk op je buik blijft liggen, heb je niet veel. Je wordt verkracht. Bij thuiskomst wil je je moeder in vertrouwen nemen. ‘Vrouwen die verkracht worden, hebben het zelf gezocht’, herinnert die je eraan.

Stuk voor stuk anekdotes uit de eerste aflevering van ‘Wij, vrouwen’, een documentairereeks in de stijl en geest van de ‘Kinderen van…’-serie, op haar beurt al een goede gewoonte van Canvas die je altijd kunt inroepen als tegenargument mocht je je ooit, God verhoede, onder intellectuelen bevinden die elkaar per opbod trachten te overklassen in het aantal televisietoestellen die ze niet hebben thuis. ‘Baas over eigen lijf’, de eerste aflevering, behelsde goeddeels de mondelinge overlevering van een reeks vrouwen geboren in de jaren veertig en vijftig. Enkelen hadden destijds deel uitgemaakt van de Dolle Mina’s, hadden Miss België-verkiezingen geïnfiltreerd en de gangbare verhoudingen omgedraaid door op hun beurt eens mannen na te fluiten op straat, maar anderen waren gewoon jonge vrouwen geweest in hetzelfde tijdsgewricht, en hadden daar achteraf gezien ook één en ander over te vertellen. Het Rijk der Vrouw was nu eenmaal nog een vazalstaat in die tijd.

Lees ook

Verrukt, verbijsterd, verwonderd: Humo’s Streaming-Top 100!

En nog. Bijna had ik ‘Wij, vrouwen’ hierboven een historische documentairereeks genoemd, alsof die hele ontvoogdingsstrijd onderhand wel in kannen en kruiken is, maar in de laatste tien minuten van de zo al lijvige eerste aflevering werd alsnog de deur opengegooid naar het heden, naar de documentairefilm ‘Femme de la rue’ en de MeToo-beweging. De aflevering had het ook wel zonder die coda kunnen stellen, schat ik, want om op eigen kracht de parallellen te ontwaren tussen zestig jaar geleden en vandaag hoefde je niet zodanig op de hoogte te zijn van de de geschiedenis van het feminisme dat je pakweg ook wist dat ‘Wij, vrouwen’ een verwijzing is naar Simonne de Beauvoir, maar zo is het altijd maar net met een reeks als ‘Wij, vrouwen’: altijd te laat, altijd net op tijd.

Wie toch halsstarrig de tekenen aan de wand wil negeren, kon na afloop nog altijd de merkwaardige neiging voelen om liever te zijn voor z’n moeder. Slecht kan dat niet zijn.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234