null Beeld BBC
Beeld BBC

Televisie★★★☆☆

De gevaarlijkste les die de docu ‘QAnon: The Cult of Conspiracy’ ons leert: Q heeft een wereldwijde verzet in gang gezet

Bart Van Der Straeten

Op 31 oktober 2017 postte ene ‘Q Clearance Patriot Anonymous’ een eerste bericht op de Amerikaanse chatsite 4chan. Drie jaar lang liet deze schimmige figuur bijna dagelijks opruiende berichten op de wereld los. Miljoenen volgers liketen en deelden zijn wilde samenzweringstheorieën. Ze waren vatbaar voor zijn boodschap: dat ze hun ‘great country’ terug moesten nemen uit de handen van de ‘kwade tirannen’ die hen al eeuwen – volgens één geïnterviewde zelfs ‘millennialang’– manipuleerden. Wat er echt aan de hand was, werd door de elite, in QAnon-kringen ‘cabal’ genoemd, zorgvuldig verzwegen: de Joden, de politieke machthebbers, de traditionele media, allemaal spelen ze onder één hoedje om ongestoord hun pedofiele lusten te kunnen botvieren. Want dat is wat ze doen, volgens QAnons populaire theorie: ze kweken kinderen in geheime ondergrondse tunnelstelsels, ze halen hen van de straat, om ze zo buiten het oog van de wereld in hun pedofiele netwerk te kunnen misbruiken. En de traditionele media? Die zitten mee in het schuitje, want zij durven niet te berichten over deze ‘Waarheid’. Eén aanhanger is bijvoorbeeld 100% zeker dat Barack Obama kinderen misbruikt. Dezelfde man is er hartsgrondig van overtuigd dat Michelle Obama een man is. ‘Dat valt zo vast te stellen: je kunt de grootte van de adamsappel meten, de breedte van de schouders. Maar de fake news-media doen dat niet!’

En hij valt niet op andere gedachten te brengen. Zelfs niet door Benjamin Zand, de Britse documentairemaker die op bezoek ging bij QAnon-aanhangers voor BBC Channel Four. In ‘QAnon: The Cult of Conspiracy’ laat hij goed zien hoe verwoestend de QAnon-theorieën zijn: ze verdelen gezinnen, gemeenschappen, het hele land. Kwetsbare, godvruchtige lieden vinden houvast in de giftige, op geen enkel constateerbaar feit gebaseerde leer. Het geeft hen het idee iets goeds te doen, de strijd tegen het kwaad, die in evangelisch Amerika sowieso Bijbelse proporties aanneemt, mee te voeren met eigen handen. Dat daar geregeld geweld aan te pas komt? Nou ja, collateral damage, zeg maar. De cabal heeft hen zo lang onderdrukt!

Wie meer wil weten over de achtergrond en de oorsprong van QAnon en zijn samenzweringstheorieën, komt in Zands docu niet erg aan zijn trekken; die kan beter terecht bij de uitstekende, zeer diepgravende BBC Podcast The Coming Storm. Dat QAnon’ers er van de pot gerukte ideeën op nahouden, die potentieel gevaarlijk zijn, hadden we ook zonder Zand al wel door. Toch hebben we uit zijn documentaire twee dingen geleerd. Dat de QAnon-kudde door een paar slimme, maar zich van de domme houdende big bosses handig gebruikt wordt om er politieke macht mee te verwerven of veel geld mee te verdienen, zoals de republikeinse kingmaker en Trumpvriend Roger Stone. Een tweede les: hoewel QAnon al anderhalf jaar niet meer van zich laat horen, heeft hij iets in gang gezet dat zich als een lopend vuurtje over de wereld verspreidt. Zo is er ook in het VK een groeiende groep mensen die zich verzet, onder leiding van oud-verpleegster Kate Shemirami. De fervente antivaxxer – eerder in de aflevering verbaasde een andere aanhangster zich er al over dat Zand niet magnetisch was geworden na zijn twee coronaprikken – deinst er niet voor terug te refereren aan de nazi’s, die na Nürnberg verpleegsters en medisch personeel opknoopten.

Na deze documentaire besef je maar al te goed dat deze mensen zulke dingen ernstig genoeg nemen om bezorgd te moeten zijn. Intussen is het aan een tandeloze, tegen zijn grenzen aan botsende westerse democratie om een antwoord te verzinnen op de verzuchting van zovelen: ‘Geef ons iets om in te geloven’, zong Johan Verminnen ooit. Het zou het lijflied kunnen zijn van de miljoenen mensen die zich machteloos voelen.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234