null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Film★★½☆☆

De pil die ‘The Matrix Resurrections’ in ons keelgat wurmt, smaakt wel héél erg bitter

Erik Stockman

‘What is ‘real’? How do you define ‘real’?’ Breinprikkelende vragen die door Morpheus (Laurence Fishburne) werden gesteld in ‘The Matrix’, het door de Wachowski’s in 1999 geschreven en geregisseerde dystopische meesterwerk dat de bakens van het actiegenre verlegde en dat de wereld als in een uitdagende wake-upcall liet kennismaken met de concepten van de alternatieve werkelijkheid, de menselijke legbatterij en de bevrijdende rode pil. Vandaag stellen we lichtelijk andere vragen. Wat is ‘The Matrix Resurrections’? Hoe definieer je deze merkwaardige sequel die niet echt een sequel is, maar ook geen reboot, geen prequel of re-imagination, en die tóch al die dingen tegelijk is?

Misschien is het beter om helemaal niets te spoilen en u de vierde ‘Matrix’-film zélf te laten ontdekken, om u zélf in de vers gegraven konijnenpijp te laten duiken. Alleen dit: als er een genre zou bestaan dat het midden houdt tussen een actiefilm, een nostalgietrip, een postmoderne deconstructie, een onwerkelijk déjà vu, een provocerende mindfuck, een uitgesproken zelfparodie, een intellectueel metacommentaar en een botte satire, wel, dan behoort ‘The Matrix Resurrections’ tot dat genre.

Ter verduidelijking lichten we kort enkele taferelen uit de tweeënhalf uur durende beeldenstroom waarin Lana Wachowski (Lilly Wachowski zag het deze keer niet zitten om naast haar zus in de regiestoel plaats te nemen) ons onderdompelt. In wat op het eerste gezicht een letterlijke herneming lijkt te zijn van de legendarische openingsscène uit ‘The Matrix’ zien we hoe de in haar vertrouwde zwartleren outfit stekende Trinity in dat verloederde hotel opnieuw onder schot wordt genomen door enkele agenten, terwijl de op straat staande Agent Smith in krék dezelfde dialogen de commissaris toespreekt: ‘No, lieutenant, your men are already dead.’ Maar wacht. Trinity wordt bij nader inzien níét vertolkt door Carrie-Anne Moss, ook Agent Smith lijkt een verjongingskuur te hebben ondergaan. En wie zijn die vreemde figuren die de actie in het hotel door een trillend virtueel raam gadeslaan?

Ietwat later, in een scène die bol staat van de metahumor, zien we hoe Neo (Keanu Reeves), nu in de gedaante van een briljante game-ontwerper die jaren geleden het Matrix-spel blijkt te hebben ontworpen, tijdens een meeting van zijn baas te horen krijgt dat Warner Brothers heeft beslist dat er een vervolg moet komen op de eerste ‘Matrix’-trilogie. What the fuck? En de film bevat nog veel méér grapjes, knipoogjes, referenties en dialoogscènes waarin de personages (er verschijnt ook een verjongde versie van Morpheus) op een schalks samenzweerderig toontje commentaar staan te leveren op hun eigen film: ‘Dit is oude programmeercode, maar het ziet er anders uit.’

Nu, er zijn beslist toeschouwers die het zelfbewuste spel dat Lana hier met haar eigen ‘Matrix’-mythologie zit te spelen gedurfd, inventief en geestig zullen vinden (‘We hoeven niet meer door telefoonhokjes te rennen!’), maar persoonlijk voelden wij ons bij het ondergaan van al die gekunstelde en nodeloos ingewikkelde metatoestanden een beetje als Alice die halverwege in de konijnenpijp blijft steken.

Natuurlijk heeft ‘The Matrix Resurrections’, op puur visueel vlak dan, z’n momenten. Bugs, één van die nieuwe figuren, die zich te midden van een knetterende vonkenregen langs een lichtbord naar beneden laat glijden; de bots die zich tijdens de grote achtervolging op het eind als bommen op Neo en Trinity werpen: wow! De machtige omkering van de rollen die op het eind plaatsvindt, kan zelfs worden gezien als een ontroerende metafoor voor de geslachtsverandering die Lana enkele jaren geleden heeft ondergaan, toen de vrouw in haar het eindelijk echt overnam van het mannenlijf waarin ze ten onrechte werd geboren. Maar die schaarse hoogtepunten nemen niet weg dat wij al na een halfuur begonnen te beseffen dat de rode pil die Lana hier in ons keelgat zit te wurmen deze keer wel héél erg bitter smaakt - hadden we de blauwe pil maar genomen!

Ja, het is even slikken wanneer één van de films waar je in 2021 het hardst naar uitkeek, niet alleen totaal niet de film blijkt te zijn waar je op had gehoopt, maar ook nog eens een film blijkt te zijn waarvan je achteraf vurig wenst dat ze hem nooit hadden gemaakt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234