Beeld uit 'Andor'. Beeld Disney
Beeld uit 'Andor'.Beeld Disney

televisie★★★★½

Éindelijk is er met ‘Andor’ een serie die de allure heeft van de allerbeste ‘Star Wars’-bioscoopfilms

Erik Stockman

Eerst een stukje pijnlijke ‘Star Wars’-geschiedenis. In 1984, nadat ‘Episode VI - Return of the Jedi’ de saga van Luke Skywalker (voorlopig) had afgesloten, vond George Lucas het nodig om een spin-off van zijn geesteskind uit te brengen: ‘Caravan of Courage’, een door John Korty geregisseerde televisiefilm die in diverse landen ook in de bioscoopzalen werd geprojecteerd. Het resultaat was misschien niet zo ridicuul als de beruchte ‘Star Wars Holiday Special’ uit 1978, maar toch: de ‘Star Wars’-fan die in die tijd de bioscoop binnenstapte (of de film op een later tijdstip zag op een vergeelde videocassette, zoals uw dienaar) kreeg een bittere, bittere pil te verwerken. In de plaats van een nieuw weergaloos ruimte-avontuur met gierende TIE-Starfighters, ijskoud carboniet en Shakesperiaanse lichtsabelduels, kreeg je een verschrikkelijk slecht vertolkte kinderfilm te zien over twee fucking dreumessen die op de maan Endor vriendschap sluiten met de fucking Ewoks, die ellendige rondwaggelende pluisbeesten uit ‘Return of the Jedi’.

Díe bittere nasmaak, beste vrienden en vriendinnen, is exact wat wij overhielden aan ‘The Mandalorian’ (★★★☆☆), ‘The Book of Boba Fett’ (★☆☆☆☆) en ‘Obi-Wan Kenobi’ (★★½☆☆). Zoals Lucas (die er zich altijd over heeft beklaagd dat ‘Episode V - The Empire Strikes Back’ veel te veel duistere grimmigheid bevatte) in 1984 het ‘Star Wars’-universum weer kindvriendelijker probeerde te maken, zo heeft de backlash rond ‘Episode VIII - The Last Jedi’ en ‘Episode IX - The Rise of Skywalker’ (beide uitgespuwd door een deel van de fans, maar níet door ons) Disney ertoe aangezet om ‘Star Wars’ weer leuk, toegankelijk, pretentieloos en cute te maken. Vandaar: Baby Yoda. Opa Fett. Kleine Leia. De Tusken Raiders en de Rancor, allemaal herleid tot lieve, aaibare, Ewok-achtige Disney-sidekicks. Op het moment (in Chapter 6 uit ‘The Book of Boba Fett’) dat de digitaal verjongde Luke en Baby Yoda de Force gebruikten om een zwerm kikkers in de lucht te laten zweven, was de Disneyficatie van ‘Star Wars’ wat ons betreft een voldongen feit - tot nu.

Over ‘Andor’ valt heel veel goeds te vertellen, maar dé belangrijkste conclusie die we na het eerste seizoen kunnen trekken is dat de showrunner, de van de Jason Bourne-franchise gekende Tony Gilroy, de verkleutering van het Star Wars Expanded Universe een halt heeft toegeroepen. Toegegeven: voor diegenen onder u die intussen al helemaal gewend waren geraakt aan het makkelijk verteerbare koedie-koediegehalte van Baby Yoda en Opa Fett, vormden het sérieux, de gravitas, de trage opbouw en het initiële gebrek aan kinetische actie in ‘Andor’ wellicht een beproeving. Het is waar dat de serie pas in de zesde episode - de overval op het Keizerlijke garnizoen op de planeet Aldhani - écht in hyperdrive ging, maar zelf vonden we het gewoonweg fantástisch om eindelijk eens een ‘Star Wars’-serie te zien die ons ruim de tijd geeft om de personages te leren kennen.

Als daar zijn: Luthen (de als immer geweldige Stellan Skarsgård), de ogenschijnlijk innemende maar in realiteit meedogenloze rebellenleider die er niet voor terugdeinst om sleutelfiguren in zijn verzetsorganisatie op te offeren. Dedra Meero (Denise Gough), de ambitieuze Keizerlijke officier die begint te vermoeden dat er een link bestaat tussen het verzet en de wapensystemen die her en der in het heelal worden gestolen. Syril Karn (Kyle Soller), de op de jonge Kyle Maclachlan lijkende fanatieke scherpslijper die na zijn degradatie in een depressie verzeilt maar wiens obsessie met Andor alleen maar erger wordt. En Andor (de enigmatische Diego Luna) zelf natuurlijk, de geslepen dief die - net zoals Han Solo indertijd! - aarzelt om zich voor het verzet te engageren omdat hij donders goed weet dat een leven in dit universum niet veel waard is.

Zoals de recensent van Slant heel slim opmerkte: doordat we de totstandkoming van het Keizerrijk (in het begin van ‘Andor’ meer een logge bureaucratische machine dan een nazi-achtige dictatuur) en van het verzet (meer een losse verzameling van verschillende fracties dan een hecht rebellenleger) te zien krijgen vanuit verschillende perspectieven, lijkt ‘Andor’ soms op ‘The Wire’ in het heelal. Er waren minpuntjes. Andor die in de tiende episode de onder stroom staande tunqstoïde-vloeren in de strafkolonie uitschakelt door het veroorzaken van een eenvoudige leidingbreuk? Darth Vader zou minachtend zeggen: ‘All too easy’. (Terzijde: wat zijn toch die geheimzinnige stalen onderdelen die de gevangenen in de strafkolonie in elkaar moeten steken? Volgens ons geeft de post-credits-scène na de seizoensfinale het antwoord!) Nog ‘n euveltje: telkens er werd ingezoomd op de ‘Wie brengt ons naar school?’-discussies aan de ontbijttafel ten huize Mot Mothma (Genevieve O’Reilly), verloor de serie voelbaar aan kracht.

Maar op andere momenten zoog ‘Andor’ ons tot onze grote verrassing mee in de meest ijzingwekkende duisternis: en dan denken wij natuurlijk in eerste instantie aan Andors vriendinnetje Bix (Adria Arjona) die, in wat één van de schokkendste ‘Star Wars’-scènes ooit moet zijn, door de sinistere Dr. Gorst (klinkt wellicht niet toevallig als de naam van een nazi-dokter!) wordt gemarteld met de geluidsopnamen van de doodskreten van kinderen. Waarmee onomstotelijk is bewezen dat ‘Star Wars’ op z’n aangrijpendst is wanneer de franchise de donkerte opzoekt (zie ook: ‘The Empire Strikes Back’). En in ‘Andor’ gebeuren wel nog méér dingen waarvan we nooit hadden gedacht dat we het nog eens zouden meemaken: zo krijgen de TIE-Starfighters - in episode 5 vliegt er eentje zó laag over dat de luchtverplaatsing je bijna uit je stoeltje blaast - zowaar hun dreiging terug.

Nog meer pluspunten? De bovengemiddeld knappe dialogen: ‘Ik geloof ergens in, en toch ben ik onrustig. Jij gelooft nergens in, en je slaapt als een roos.’ De coole details: Andor die in episode 6 plankgas geeft, waardoor zijn maats in het ruim van het schip plots naar achteren tuimelen. Het gevangenentransport dat tijdens de landing op Narkina 5 scherp naar links zwenkt, waardoor de cipier op het gangpad even z’n evenwicht verliest. Noem ons overdreven enthousiast, maar het zijn dit soort geestige pietluttigheden die het algehele niveau van de serie omhoog stuwen. Nog zo’n mooi kleinigheidje? In het begin van de seizoensfinale lijkt het wel alsof het droefgeestige, door Nicholas Britell gecomponeerde main theme zowaar wordt uitgevoerd door een brassband die in de straten van New Orleans voor een doodskist uitloopt: dertig keer opnieuw naar geluisterd! En natuurlijk biedt ‘Andor’ ook heerlijk ouderwetse, pure, spannende sciencefictionfun, zoals wanneer het ruimteschip van Luthen wordt onderschept door de trekstraal van een Keizerlijke Arrestor-kruiser.

De glorieuze slotsom? (Met aanzwellende en trillende stem:) Eindelijk, éindelijk, ÉINDELIJK is er uit het Star Wars Expanded Universe een serie voortgevloeid die de allure heeft van de allerbeste ‘Star Wars’-bioscoopfilms. Yep, er zit nog leven in a galaxy far, far away.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234