null Beeld © VRT
Beeld © VRT

televisie★★★★☆

Het uitstekende ‘De kaping van de Pompei’ is in het nieuwe tv-seizoen ten onrechte weggedrumd door de grotere namen

Als een goede documentaire een documentaire is die een voor de kijker schier onbekend verhaal opdist en dat op zo’n manier uit de doeken doet dat je achteraf een beetje beschaamd bent dat je er zo weinig van af wist, dan is ‘De kaping van de Pompei’ - onlangs te zien op Canvas en nu in te halen via VRTMAX - een héél goede documentaire.

Stefaan Werbrouck

Piraterij is een misdrijf. De afgelopen decennia was het zinnetje voornamelijk van toepassing op jongens en meisjes die in hun slaapkamer illegaal films en tv-series kopieerden of van het internet haalden, maar een paar jaar lang sloeg het ook echt op zeeschuimers die de internationale wateren onveilig maakten. Nadat het Afrikaanse land Somalië door een burgeroorlog in crisis en anarchie was weggezonken, trok een deel van de verarmde bevolking de zee op, om er vanop gammele bootjes de schepen die passeerden op de druk bevaren route voor de kust te enteren en de bemanning te gijzelen in ruil voor losgeld. Het hoogtepunt van die golf van moderne piraterij lag rond de jaren 2010 en het was ook in die periode, op 18 april 2009, dat de Belgische steenstorter Pompei, eigendom van baggerbedrijf Jan De Nul, aangevallen werd. Ruim tien jaar later zal het verhaal van de Pompei bij de meeste mensen zo weinig belletjes doen rinkelen dat het wellicht niet eens in aanmerking komt voor een vraag in ‘De Allerslimste Mens ter Wereld’. Maar ‘De kaping van de Pompei’ bewijst niet alleen dat het hier een van de vreemdste episodes uit de recente geschiedenis betreft, de documentaire doet dat ook nog eens met zelden geziene combinatie van visuele flair en diepgang.

Grosso modo valt ‘De kaping van de Pompeï’ - drie afleveringen van ongeveer vijftig minuten - uiteen in twee delen. De eerste helft reconstrueert de kaping en vooral de ellenlange onderhandelingen tussen het baggerbedrijf en de piraten om de bemanning vrij te krijgen. Dat is op zich al een documentaire waar je hartslag van verhoogt, met getuigenissen van onder meer de arme Pompei-kapitein Hendrik Toxopeus - goeie naam voor een kapitein, dat wel -, de Nederlandse gijzelingsexpert Henk die in contact stond met de kapers, de bazen van De Nul en anonieme militairen die klaar stonden om het schip aan te vallen. De onderhandelingen namen ruim zeventig dagen in beslag, en aan de hand van de telefoongesprekken tussen Henk en zijn vaste gesprekspartner Abdi laten de makers zien hoe de eerste som die de kapers eisten - zes miljoen dollar - en het eerste tegenbod van De Nul - 625.000 dollar - tergend langzaam naar elkaar toegroeiden. Ondertussen bouwden ‘special forces’ in een sporthal in België de Pompei tot in detail na, zodat ze bij een eventuele inval blindelings zouden weten waar ze heen moesten.

Nadat het losgeld betaald was en de bemanning vrij kwam, begon een zo mogelijk nog opmerkelijker hoofdstuk, waar de tweede helft aan opgehangen wordt. Omdat de piraterij zo wijdverspreid was en Somalië zich in een toestand van wetteloosheid bevond, zijn slechts weinig kapers die in die jaren mensen hebben gegijzeld ook effectief gestraft. Maar België slaagde er wonderbaarlijk genoeg in om het meesterbrein achter de aanval op de Pompei, Mohamed Abdi Hassan, alias Afweyne, achter tralies te krijgen. Niet per toeval, maar omdat enkele koppige lieden van de wet ook jaren na de kaping buiten hun uren met de zaak bezig bleven en handig gebruikt maakten van de ene kans die ze in de schoot geworpen kregen. Het zou zonde zijn om hier te verklappen hoe Afweyne precies in hun web is beland, maar de ontknoping levert wel een van de mooiste beelden uit de documentaire op: twee vrouwen en een man - een procureur, een onderzoeksrechter en een rechercheur - die aan een tafel zitten met een kop koffie voor zich en gniffelend herinneringen ophalen aan wat ze gedaan hebben, terwijl ze zichtbaar nog steeds nauwelijks kunnen geloven dat het hen gelukt is. Hun verhaal is een Hollywoodfilm waard, hun bescheidenheid en het decor zijn aandoenlijk Belgisch.

Hetzelfde geldt ook voor ‘De kaping van de Pompei’ in zijn geheel: de reeks is de afgelopen weken op Canvas wat onder de radar gebleven, weggedrumd bij het begin van het nieuwe tv-seizoen door de grotere namen of de meer opvallende concepten, maar in een rechtvaardiger wereld was dat omgekeerd geweest.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234