Dave Chappelle: 'The Closer' Beeld Netflix
Dave Chappelle: 'The Closer'Beeld Netflix

TELEVISIE★★½☆☆

Hilarisch zijn de ‘transfobe’ grappen van Dave Chappelle in ‘The Closer’ op Netflix niet, maar een ontslag gaat te ver

Dave Chappelle heeft het voor elkaar: hij dreigt te worden gecanceld. De superster kreeg de afgelopen week een ongelooflijke berg drek over zich heen. Wat er aan de hand is? Voor de zoveelste keer heeft Chappelle zijn pijlen (schijnbaar) gericht op de transcommunity en daarbovenop heeft hij nog gezellig wat homofobe opmerkingen zitten maken.

Dat daar mot van zou komen, had hij zelf wellicht wel verwacht. Mogelijk zelfs op gerekend, want bij Chappelle is het inmiddels een standaarddingetje geworden in zijn shows: hij richt zijn pijlen op iedereen, maar soms lijkt het erop dat hij het extra lekker vindt om al wat woke is te treiteren. Dit keer is er méér dan mot van gekomen. Veel Amerikanen roepen luidkeels dat Netflix zijn contract zou moeten verscheuren. Ze verwijten Chappelle onomwonden dat hij met zijn grappen (!) geweld tegen transgenders zou stimuleren. Pff. Te midden van al die stennis is het handig om eerst gewoon eens naar ‘The Closer’ te kijken, want zijn nieuwe special van 70 minuten is waar het om gaat.

Chappelle is een superster-comedian, en ook als je hem nog nooit eerder zag, blijkt dat meteen duidelijk uit ‘The Closer’. Chappelles act is uit de duizenden herkenbaar, hij heeft zijn eigen stempel, zoals alle grote stand-uppers. In zijn geval is dat: een brutale stoner, die de indruk wekt nét dat jointje te veel op te hebben, en besluit om alles wat hij denkt gewoon maar in het rond te spuien. En bij Chappelle zijn dat bijna zonder uitzondering heel geestige dingen.

Hij start ‘The Closer’ met grappen over corona. Hij zit er meteen bovenop. Over zijn besluit het Johnson & Johnson-vaccin te nemen (in de VS controversieel): ‘It was the most nigga-ish thing I did in a long time. I told them: give me the third best option, please.’ Over zijn gewoonte arme stakkers geld te geven op straat: ‘Geld is natuurlijk wel superbesmettelijk. I must’ve killed a thousand people.’ Ras en status, hoog en laag, rijk en arm: Chappelle geeft ze allemaal onderuit de zak. Dat is de basis van zijn comedy: hij heeft in wezen voor iedereen evenveel respect als dat hij géén respect heeft. Het levert de spanning op waardoor je in zijn specials het publiek vaak letterlijk houvast ziet zoeken halfweg een grap. Ze wéten dat Dave het bont durft te maken. Wíl maken, waarschijnlijk.

Over de gewraakte trans-passages in deze special kunnen we kort zijn: heel grappig zijn ze niet. Hij vertelt bijvoorbeeld hoe hij op een mannentoilet staat, waarna er een vrouw binnenkomt. Ze gaat naast Dave aan een urinoir staan en haalt ‘een grote dikke pik’ tevoorschijn. Dave schrikt en maakt deze platte scene af met: ‘Gelukkig zijn de kinderen nu veilig, omdat ze hier staat.’ Plat, grof, dom en kwalijk wegens de link met pedofilie: een nare serie grappen. Ontluisterend om te horen uit de mond van een man die zelf donders goed weet hoe het is om als minderheid in een hoek te worden gezet.

Alleen: de crux zit hem natuurlijk in het feit dat hij een kunstenaar is. Het is fictie, geen mens gelooft dat hij écht op dat toilet staat. Los daarvan: zelfs als putjesschepper zou hij het volste recht hebben op vrijheid van meningsuiting. Daarbij gaat het oproepen hem te cancelen ook wel ver: ook zijn steun voor J.K. Rowling (sinds een Twitterrel van drie jaar geleden een ‘vijand’ van de transcommunity) wordt erbij gesleept. Tja. Rowling en Chappelle lijken me vooral vijftigplussers die de ‘nieuwe tijden’ maar lastig kunnen erkennen. Tegelijk schenkt Rowling de helft van haar miljarden aan goede doelen. Ze heeft meer voor armoedebestrijding gedaan dan de Britse regering. Ik geloof niet dat zij een slecht mens is, en Chappelle is dat ook niet.

‘The Closer’ is een aardige special, maar naar Chappelles hoge maatstaven een middenmoter. Al zijn opmerkingen over transgenders worden nu transfoob genoemd, maar dat lijkt toch onzinnig. Hij bewijst zichzelf geen dienst met dit gedoe, maar eigenlijk vind ik enkel de hierboven beschreven ‘toiletscène’ echt onder de gordel. De rest vind ik vooral dommig, kortzichtig. Oproepen om hem te ontslaan, lijkt me te ver gaan. Bekritiseer hem waar je kunt, en als je het niet leuk vindt, kijk je niet meer, koop je geen kaartje. Dan is het aan Chappelle om daar weer op te reageren. Op een podium of in de media, en niet vanuit een positie in de vergetelheid. Dat heet: open debat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234