'De avond van de begrafenis van mijn vader heb ik op het podium gestaan. Het voelde beter om vóórt te doen’Beeld Johan Jacobs/Humo

'Er wordt naar u geluisterd'wim helsen

‘Ik ben een grote fan van politici: ze beschikken over alles waar het mij aan ontbreekt’

Vanavond wordt ‘Er wordt naar u geluisterd’, de vijfde solovoorstelling van cabaretier Wim Helsen, uitgezonden op Eén. Voor de voorstelling legde hij zijn oor te luisteren bij uw binnenste. Hij luisterde naar uw eenzaamste gedachten, uw meest verborgen pijn en uw diepste angsten. In 2017 sprak hij met Humo over die voorstelling, de dood, Belgische politici en De Slimste Mens.

(Verschenen in Humo op 23 oktober 2017)

‘Ik krijg de hele tijd berichtjes van vrienden die me vragen of ik ook naar Nick Cave in het Sportpaleis ga vanavond, maar ik moet zelf optreden!’ We zitten in Wim Helsens artiestenloge in Schiedam, een oer-Hollands stadje waar de windmolens kalm klapwieken en de inwoners je nerveus in het Engels antwoorden wanneer je ze in het Vlaams aanspreekt. Toch is Cave niet veraf: Helsen speelt hier vanavond zijn eigen murder ballad.

In zijn nieuwe voorstelling ‘Er wordt naar u geluisterd’ geeft de cabaretier gestalte aan een uitvaartbegeleider die ondanks zijn onbeholpenheid toch weet te ontroeren met rake opmerkingen over de dood, het leven, en alles wat daartussen zit. Dat Wim Helsen (49) eerst Nederland aandoet, heeft een prozaïsche verklaring: ‘Mijn Nederlandse theaterbureau had dat gevraagd, en ik kon niet meteen een argument verzinnen waarom ik het niet zou doen.’ Begin november volgt de Belgische première, maar probeer daarvoor vooral geen tickets meer op de kop te tikken: al maandenlang hopeloos uitverkocht!

HUMO Dertien jaar geleden vroeg je je af: ‘Hoe zal ik na tien jaar cabaret zijn? Zal ik me hebben vastgeklampt aan mijn succes? Succes hebben is zoals dronken zijn: een aangename verdoving die pijn en problemen verdoezelt.’

WIM HELSEN «Amai, heb ik dat gezegd? Ik denk niet dat ik me heb vastgeklampt aan mijn succes, en ik heb ook nooit zo intergalactisch veel succes gekend dat het mij van m’n sokken blies. Ik heb altijd mijn goesting kunnen doen: een grote luxe. Na mijn vorige voorstelling (‘Spijtig spijtig spijtig’, red.) wist ik niet of ik er nog een nieuwe zou maken: ik had die zo vaak gespeeld dat het een beetje óp was. Dus heb ik me op allerlei andere dingetjes gestort, tot Bart Cannaerts me vroeg om voor hem in te vallen op Wouter Deprez’ ‘De avond van de luistervink’, een bonte avond met stand-upcomedians, muzikanten en spoken word-artiesten. Ik had toen net een aantal begrafenissen bijgewoond en dat hield me bezig: die avond was het uitgelezen moment om te proberen daar iets rond te doen. En dat was zo onnoemelijk plezant dat ik het idee kreeg er een volledige voorstelling van te maken.»

HUMO Om nog even op dat volgens jou ‘niet zo intergalactische succes’ terug te komen: nagenoeg alle voorstellingen zijn al uitverkocht.

HELSEN «Ik ben dit jaar jurylid in ‘De slimste mens ter wereld’ en volgende week gaat het derde seizoen van ‘Winteruur’ van start, maar mijn voorstellingen zijn nog steeds het belangrijkste voor mij. Iemand alleen op het podium zien staan: dat blijf ik het ontroerendst en spannendst vinden. Iedereen in de zaal voelt onbewust aan dat je dan heel kwetsbaar bent. Vandaar dat ik ook aan ‘De slimste mens’ meedoe: je moet een beetje aanwezig blijven om de zalen te laten vollopen.»

HUMO Wat had je zo getroffen tijdens die begrafenissen dat je er een voorstelling rond wilde maken?

HELSEN «Ik genoot soms enorm van de ontroering die je tijdens een begrafenis overvalt. Nadien wordt er ook vaak gelachen aan de koffietafel. Zo’n minirouwproces vind ik heel fijn. Je hebt samen iets meegemaakt, en dat brengt je dichter bij elkaar. Zo ervaar ik het toch.

»Ik heb nog met het idee gespeeld om zelf begrafenissen te gaan begeleiden. Nu steeds minder mensen een kerkelijke uitvaart krijgen, kun je je laten inhuren om – net zoals de figuur die ik speel – die diensten te leiden. Tot ik merkte dat de kleinste foutjes door de aanwezigen als heel pijnlijk kunnen worden ervaren. Toen de tante van mijn mama begraven werd, zei de pastoor bijvoorbeeld dat ze de vierde van negen kinderen was, terwijl ze eigenlijk het vijfde kind was. Niet dat alles dan naar de bouletten is, maar zoiets blijft toch hangen. Die spanning werkte inspirerend: zo’n foutje is gênant en grappig tegelijk.

»Ondertussen heb ik al veel zulke verhalen gehoord. Zo was er een dementerende vrouw wier man begraven werd. Door haar dementie had ze geen zelfcontrole meer, en zat ze in de kerk allerlei schunnigheden over hem te roepen, om even later weer te vergeten dat hij dood was – waarop iemand naar de kist wees en zij keihard begon te huilen. Of er wordt ruzie gemaakt over de as. Zo werd de urne van een overleden man aanvankelijk aan zijn vrouw gegeven, die niet de moeder was van zijn kinderen. Na wat gekibbel werd beslist dat de kinderen toch de helft van de as mochten hebben, maar omdat niemand iets bij had om die in te gieten, hebben ze het stoffelijk overschot uiteindelijk in een kleine metalen asbak met een dekseltje gedeponeerd. Oorspronkelijk zat het in een glazen pipet, maar die brak tijdens het overgieten: plots lag de as dus overal in het rond – een beetje zoals in ‘The Big Lebowski’.»

HUMO Over je eerste twee voorstellingen, ‘Heden Soup!’ en ‘Bij mij zijt ge veilig’, heeft een studente een thesis geschreven waarin ze typologieën van psychische ziektes – onder meer borderline en psychopathie – op je personages toepaste. Hoe zie jij het personage uit ‘Er wordt naar u geluisterd’?

HELSEN «Het is iemand die eigenlijk het liefst nergens verantwoordelijkheid voor neemt. Dat herken ik soms bij mezelf en bij anderen, wat bij uitbreiding misschien wel betekent dat het in iedereen zit. Dit personage is zo’n lafbek, maar dat maakt nog geen slechterik van hem: vaak zijn zulke mensen heel ontspannen en grappig. Ze staan graag met de handen in de zakken aan de zijlijn, om commentaar te geven op iedereen die de arena betreedt. Tot het hun beurt is: dan kunnen ze enkel nog klagen over het feit dat ze daar moeten staan. Het is iemand die geen uitvaart wíl leiden, en het ook niet kan.»

HUMO Eén van zijn ongepaste opmerkingen: ‘Je verdriet is niet zo speciaal als je denkt: elke dag sterven er 160.000 mensen.’ Zijn er gradaties in verdriet?

HELSEN «Daar valt niets zinnigs over te zeggen. Als je als volwassene verdriet hebt om een ogenschijnlijke banaliteit, dan hebben we de neiging om dat te gaan veroordelen: ‘Doe eens normaal!’ Op het gevaar af als Gandhi te klinken: het is belangrijk dat verdriet altijd mag bestaan, ook al werd het veroorzaakt door iets onnozels. Ik heb eens meegemaakt dat iemand was ingereden op een geparkeerde auto. Ernaast stond een vrouw te huilen. Ik dacht aanvankelijk dat ze gewond was, maar toen ik vroeg of ik kon helpen, zei ze: ‘Onze nieuwe auto! We hebben hem nog maar drie maanden!’ Mijn eerste reactie was: ‘Hoe kun je nu staan wenen om een auto?’ Maar achteraf dacht ik: ‘Blijkbaar was die auto heel belangrijk voor haar.’ En het was wellicht ook beter voor haar om te wenen dan om dat verdriet op te kroppen. Maar die opmerking van mijn personage is wel grappig in haar ongepastheid, ook al is ze volledig naast de kwestie.»


VIDEOBOODSCHAP

HUMO Vanwaar de titel ‘Er wordt naar u geluisterd’?

HELSEN «Het gaat niet per se over luisteren naar elkaar, maar over het gevoel dat er naar je geluisterd wordt tout court. Ik heb dat zinnetje ontleend aan een tekst van Arnon Grunberg uit ‘Buster Keaton lacht nooit’, één van z’n essaybundels over film. Daarin staat het zinnetje dat ik letterlijk in de voorstelling gebruik: ‘Niet de eenzaamheid die zegt: ‘Je bent alleen’, maar die andere eenzaamheid die zegt: ‘Er wordt naar u geluisterd’.’ Je kunt alleen zijn en tevreden zijn, of je kunt alleen zijn en dat als een tekort ervaren – in dat geval ben je eenzaam. Maar in het eerste geval krijgt het alleen-zijn bijna een religieus karakter: alsof er een hogere entiteit is die naar je luistert. Al weet ik niet of Arnon Grunberg dat zo heeft bedoeld. Hij is te gast in het nieuwe seizoen van ‘Winteruur’: ik zal het hem eens vragen. Misschien moet ik hem wel auteursrechten betalen (lacht).»

HUMO Op je website staat te lezen dat je voor je voorstelling je oor te luisteren legt bij ‘onze eenzaamste gedachten, meest verborgen pijn en diepste angsten’.

HELSEN «Ken je ‘The Spy’ van The Doors? (Zingt) ‘I’m a spy in the house of love / I know the dream, that you’re dreaming of / I know the word that you long to hear / I know your deepest, secret fear’. Ik vind het gewoon leuk om te zeggen: ‘Ik ken uw diepste, geheime angst’, zonder dat het daarom ook wáár is – al kan het voor jou in een bepaalde context wel waarachtig klinken. Terwijl ik dat natuurlijk niet écht weet. Al weet ik het tegelijk ook weer wel, door aan introspectie te doen.

»Je moet weten: dat is zo’n tekstje dat je een jaar vóór de première schrijft (lacht).»

'Ik weet dat sommigen op 'De slimste mens' neerkijken, maar dat was net een reden om eraan mee te doen’

HUMO Wat zou je nu schrijven, dan?

HELSEN «‘Plots wordt het leven ontroerend: stil dus, heel, heel grappig en ook magisch.’»

HUMO Die diepste angst, daarmee doel je op de angst voor de dood?

HELSEN (knikt) «Maar niet alleen op het letterlijke doodgaan. Er zijn veel verschillende vormen van doodgaan: een relatie die stopgezet wordt, een idee over jezelf dat je moet opgeven…»

HUMO De angst om dood te gaan, ken jij die?

HELSEN «Neen. Als ik dat idee serieus neem, vind ik het zelfs bevrijdend: dan heerst er rust en vrede. Niet dat ik op zelfmoord aanstuur (lacht).»

HUMO Sommige mensen weten al welke nummers er op hun begrafenis moeten gespeeld worden. Heb jij een idee van hoe je begrafenis er hoort uit te zien?

HELSEN «Ik zie een begrafenis toch vooral als iets voor de levenden: het is de bedoeling dat zíj afscheid nemen. Ik vind dat je daar niet te veel instructies over moet geven.

»Dat doet me denken aan een verhaal over een verbitterde man, die met iedereen ruzie had – met z’n buren, z’n ex-collega’s en z’n gezin. Hij was gestorven aan kanker en had vóór zijn dood nog een videoboodschap van twintig minuten opgenomen die tijdens z’n begrafenis getoond werd. Daarin heeft hij iedereen nog eens de mantel uitgeveegd. Die kwam vanuit de kist zijn gram nog halen! Iedereen is daar buitengegaan met de gedachte: ‘Blij dat we van die fucker af zijn.’»

HUMO Het omgekeerde is ook waar: vaak wordt er op begrafenissen niet kwaadgesproken over de overledene, ook al was dat misschien niet de fijnste mens – over de doden niets dan goeds.

HELSEN «Een paar maanden geleden heb ik de begrafenis bijgewoond van de vader van een vriend, een heel autoritaire man die tegelijk z’n best had gedaan om een liefdevolle vader te zijn. Op die begrafenis kwamen die twee aspecten heel duidelijk aan bod: er werd niet gescholden, maar er werd ook niet verzwegen dat hij een lastig karakter had. Hoewel ik hem zelf maar twee keer ontmoet had, kwam er daardoor wel een méns tot leven.

»Ik heb al één keer over iemand gedacht: ‘Het zou makkelijker zijn als die fucker dood was.’ Wel, twee weken later wás hij ook dood. Toen ik dat nieuws vernam, ben ik keihard geschrokken: ik dacht dat ik er de hand in had (lacht). Meteen ook de laatste keer dat ik iemand dood heb gewenst.»

ZELFMOORD

HUMO Begin dit jaar ben je zelf je vader verloren, en toen was je al met ‘Er wordt naar u geluisterd’ in Nederland aan het touren. Was het niet moeilijk om net dan met dat thema bezig te zijn?

HELSEN «Dat was eigenlijk net góéd. Hij heeft nog een try-out gezien, waar hij heel hard van genoot. Dat hielp: alsof hij z’n zegen had gegeven. Je bent natuurlijk bang dat mensen beledigd zullen zijn of vinden dat je niet met de dood mag lachen, maar dat was bij hem duidelijk niet het geval. Daardoor kreeg de voorstelling voor mij nog meer betekenis. Ik heb zelfs de avond van zijn begrafenis op het podium gestaan. Ik had dat kunnen afzeggen, maar het voelde beter om het toch te doen. Om vóórt te doen.»

HUMO Straf. Heb je die avond in een waas beleefd?

HELSEN «Nee, ik besefte het ten volle. Na de begrafenis ben ik met mijn lief naar Nederland gereden en heb ik onderweg nog zitten huilen, maar eigenlijk maakte dat het alleen maar beter. Zinvoller. Het was niet mijn beste voorstelling, en het gebeurt soms nog dat ik tijdens een voorstelling ontroerd raak, maar dat is niet erg. Het betekent dat het op dat moment heel echt is voor mij.»

HUMO Heb je zelf iets voorgedragen op zijn begrafenis?

HELSEN «Ik heb het gedicht ‘Sterfbed’ voorgelezen van Jean Pierre Rawie: dat klopte helemaal. Zelf iets schrijven ging niet.»

HUMO Zelfmoord lijkt een terugkerend thema in je werk: je personage uit de tv-reeks ‘Geen probleem’ ondernam een zelfmoordpoging, in ‘Het uur van de prutser’ pleegde je fictieve zus zelfmoord, in deze voorstelling wordt een uitvaartdienst gehouden voor iemand die zelfmoord heeft gepleegd, en je liet eerder al optekenen dat je graag vrijwilliger zou zijn bij de Zelfmoordlijn. Dat houdt jou bezig?

HELSEN «Blijkbaar wel (lacht). Niet dat ik er zelf over nadenk, maar ik veroordeel het ook niet. Toen Kurt Cobain zelfmoord gepleegd had, voelde dat voor mij aan als een opluchting: ‘Ah ja, dat kan ook nog altijd.’ Het kan een bevrijdende gedachte zijn, maar dat is nog iets anders dan er daadwerkelijk mee door te gaan. Het is ook gewoon leuk om daar met iemand over te praten: dan ga je direct naar de kern.

»Als je zelfmoord pleegt, ben je van al je problemen af, maar dan kun je net zo goed al die problemen niet serieus nemen en voortgaan met je leven. Als je de dingen loslaat die te zwaar zijn geworden, dan verdwijnen je problemen. Maar je hebt natuurlijk geen idéé wat er in het hoofd omgaat van iemand die zelfmoord pleegt. Wanneer iemand dat doet, ga je achteraf helemaal anders kijken naar die persoon. Er zit een soort van vanzelfsprekendheid in onze omgang met anderen, die dikwijls gepaard gaat met een gebrek aan aandacht. Na een zelfmoord zie je plots allerlei dingen die er voorheen ook al waren, maar die je toen niet zag.»

HUMO Zou jij je in zo’n geval schuldig voelen?

HELSEN «Geen idee. Een vriend van een vriendin heeft zelfmoord gepleegd, en ooit iemand uit mijn voetbalploeg, maar ik heb het zelf nog nooit van dichtbij meegemaakt.»

HUMO Sta je erbij stil dat er wellicht toeschouwers in de zaal zullen zitten die iemand aan zelfmoord verloren hebben?

HELSEN «Dat is al voorgevallen, en in het begin was ik daar ook heel bang voor. Tijdens m’n eerste try-out dacht ik: ‘Oeioeioei, sommige mensen zullen zich beledigd voelen’ – terwijl dat dus totaal niet mijn bedoeling is. Na m’n voorstelling in Amsterdam hebben enkele mensen speciaal op me staan wachten om me te kunnen vertellen dat ze iemand verloren hebben aan zelfmoord, en dat ze net heel hard van de voorstelling genoten hadden. Daar was ik erg blij om. Als ik het publiek een lach kan ontlokken, dan is dat goed, maar als m’n voorstelling louterend werkt, dan is dat nog beter.»


TRIESTE PRACHT

HUMO Zoals je daarnet zelf al aangaf, ben je dit jaar ook te zien als jurylid in ‘De slimste mens’, waar de lachstuipen doorgaans opgewekt worden door een ander soort humor dan in je voorstellingen. Heb je lang over het aanbod moeten nadenken?

HELSEN «Eigenlijk niet: het was niet de eerste keer dat ze me daarvoor vroegen, en mijn 14-jarige zoon wou graag dat ik eens meedeed. Vorig jaar heb ik samen met mijn kinderen naar een paar afleveringen gekeken: heel plezierig. Je kunt vanuit de zetel mee quizzen, ondertussen supporteren voor een deelnemer, en vaak valt er ook nog wat te lachen: meer heb je niet nodig voor een goed programma. Misschien is niet elke mop even geslaagd, en ik weet dat sommigen op het programma neerkijken, maar dat was net een reden om eraan mee te doen. Ik wil niet tot het soort mensen gerekend worden dat ‘De slimste mens’ te min vindt.»

HUMO Die overdreven joligheid heeft vaak het omgekeerde effect op mij: ik word er eerder chagrijnig van.

HELSEN «Ik heb dat met muziek: ik word nooit triest van trieste muziek. Neem nu ‘Berlin’ van Lou Reed: een enorm trieste prachtplaat, die op mij het effect heeft dat ik er gelukkiger van word. Maar als ik te veel vrolijke muziek hoor, ga ik me eenzaam voelen.»

HUMO Is er voor jou een groot verschil tussen het gescripte ‘De slimste mens’ en het spontane ‘Winteruur’?

HELSEN «In ‘De slimste mens’ kun je best je zin doen, hoor: de vragen zijn gescript en er worden grappen gesuggereerd, maar je mag zelf beslissen wat je daarmee aanvangt. Bovendien weet je ook nooit op voorhand wat er de avond zelf zal gebeuren. Maar het is sowieso iets compleet anders dan ‘Winteruur’: er is een publiek dat geëntertaind moet worden en je bent slechts een radertje in het geheel. Mocht dat het enige zijn wat ik deed, dan zou ik er waarschijnlijk niet gelukkig van worden, maar ik vind het weleens leuk ter afwisseling. Het is trouwens indrukwekkend om te zien met hoeveel toewijding en plezier alle medewerkers zich voor ‘De slimste mens’ inzetten. Die sfeer werkt aanstekelijk.»

'Ik kijk erg uit naar de komst van Jules Deelder in 'Winteruur': hij is, samen met Kamagurka en Jim Morrison, één van mijn jeugdhelden’

HUMO Het opzet van ‘Winteruur’ – al twee jaar lang de beste remedie tegen een winterdepressie – blijft ook dit seizoen onveranderd: een zetel, een golden retriever, en jij die je gasten uitvraagt over hun favoriete literaire teksten. Al zullen er deze keer ook politici naast je neerploffen: onder meer Meyrem Almaci, Wouter Beke en Bart De Wever komen langs.

HELSEN «En daar ben ik blij om. We hadden er de vorige seizoenen al over getwijfeld: als je politici uitnodigt, dreigt het gevaar dat ze hun politieke agenda meebrengen. Maar aan de andere kant zijn politici invloedrijke mensen die veel zien en meemaken, wat van hen dan weer de geknipte ‘Winteruur’-gasten maakt. Dat argument heeft uiteindelijk de doorslag gegeven. Ik ben echt benieuwd naar wat ze zullen meebrengen, want de keuze voor een bepaalde tekst zegt toch veel over de persoon in kwestie.»

HUMO Zou De Wever putten uit de klassieke oratoren?

 HELSEN «Of kiezen voor iets van Albrecht Rodenbach (Vlaamse 19de-eeuwse dichter, red.)? Wellicht niet (lacht). Maar dat is dus het leuke: je vraagt je dat nú al af. En mocht hij toch een tekst meenemen van één of andere klassieke auteur, dan is het nog altijd interessant om te horen wat dat precies bij hem losmaakt. Dat vind ik net het geniale aan het programma: door de tekstkeuze bepalen de gasten zelf waarover het gesprek zal gaan.

»Ik ben een grote fan van politici: ze beschikken over alles waar het mij aan ontbreekt. Zo blaken ze van energie en daadkracht, terwijl ik mezelf eerder lui vind. Ik heb Maggie De Block eens ontmoet tijdens ‘Villa Vanthilt’, waar ik met haar aan de praat geraakt ben over het vak van politicus. Ze moest nog dossiers instuderen in de auto, waarop ik zei: ‘Amai, dat komt er dan ook nog eens bij!’ Ze antwoordde dat ze dat eigenlijk nog het liefst deed. Die drive en dat concentratievermogen heb je nódig om de job van politicus te kunnen uitvoeren. Na bijna elke ontmoeting met een politicus dacht ik: ‘Ik zal op hem of haar stemmen!’ Kinderlijk naïef, eigenlijk (lacht).»

HUMO In ‘De ideale wereld’ fluisterde Sven De Leijer onlangs Wouter Beke in om de Gentse studenten tijdens een college van Carl Devos aan te spreken met ‘Yo’ – wat Beke ook effectief gedaan heeft, zij het op een houterige manier. Is dat typisch voor Vlaanderen, of zou zoiets ook in pakweg Groot-Brittannië kunnen gebeuren?

HELSEN «Een Boris Johnson lijkt mij ook wel in voor een grap, maar je moet hem wel kunnen bereiken, natuurlijk. Ook in Nederland zie je de politici niet zo vaak in allerhande tv-programma’s opduiken. België is natuurlijk een klein landje, en het levert je als politicus ook de sympathie van de kijker op. Zelfs in ‘De ideale wereld’ kun je niet afgaan: je wordt misschien wat belachelijk gemaakt, maar de grappen worden nooit vilein.»

HUMO Naar welke andere gasten kijk je uit?

HELSEN «Het was de derde keer dat we Jules Deelder en Arnon Grunberg hadden gevraagd om langs te komen, en nu hebben we ze allebei weten te strikken. Deelder, Kamagurka en Jim Morrison: dat waren mijn jeugdhelden.»

HUMO Toen ze je in ‘Culture Club’ vroegen welk gedicht je uit het hoofd kent, droeg je Deelders ‘Het heelal’ voor: ‘Hoe verder men keek / Hoe groter het leek’.

HELSEN «Een bedrieglijk eenvoudig topgedicht. Er spreekt enorm veel spel en leven uit: je weet meteen dat de schrijver aan geen enkel dogma vast hangt. Je kunt dat gedichtje op heel veel manieren verknallen als je eraan begint te prutsen. ‘Hoe verder men kijkt / Hoe groter het lijkt’: dat werkt al veel minder goed.

»In mijn hoofd waaien er vaak tekstflarden van Jules Deelder rond. Wanneer mensen veel te luid praten en ook nog eens veel te dicht bij me komen staan, komt me het zinnetje ‘Hij sprak met kracht en overtuiging, als was ik een grote menigte’ (uit ‘Hitler’, red.) aanwaaien: dat maakt de situatie op het moment zelf grappiger en leefbaarder. Ik heb hem al eens heel kort ontmoet toen ik in Rotterdam naar een voorstelling van Hans Teeuwen ging kijken, maar ik was toen zodanig geïntimideerd dat ik niet veel meer dan ‘Goeiedag’ kon uitbrengen.»

HUMO Wouter Deprez zei over zijn passage in ‘Winteruur’ dat hij aanvankelijk ‘Bezonken rood’ van Jeroen Brouwers wilde meebrengen, maar dat uiteindelijk niet gedaan heeft, omdat hij niet zeker wist of hij de tekst juist geïnterpreteerd had en ‘niet wilde overkomen als een dommerik’.

HELSEN «Echt waar? Jammer, want volgens mij kun je nauwelijks als een dommerik overkomen in ‘Winteruur’. Onlangs hebben we een aflevering opgenomen met Raf Walschaerts van Kommil Foo, die een gedicht bij had van een bevriende dichter. Toen we het samen lazen, dacht hij ná over alles wat ik hem erover vroeg, wat atypisch is voor een gesprek op tv: prachtig wanneer zoiets gebeurt. Wat Wouter dan wél had meegebracht – een stukje uit ‘Zoals de dingen gaan’, een theatertekst van Peter De Graef – was ook heel waardevol. Ik trek de tekstkeuze nooit in twijfel: het is net leuk dat iemand aan de hand van een tekst iets wil tonen over zichzelf.

»Van alle teksten die de gasten meebrengen, ken ik meer dan de helft nog niet. Kamagurka had het gedicht ‘Trappen’ van de Nederlandse dichter Armando bij, uit de bundel ‘Ter plekke’, die ik nadien ook gekocht heb. De Nederlandse schrijfster Maartje Wortel bracht van hem ‘De straat en het struikgewas’, dat ze mij na de uitzending geschonken heeft: ondertussen is het één van m’n lievelingsboeken geworden. Armando maakt gedachtesprongen die absurd of ongerijmd lijken, maar het eigenlijk niet zijn: het komt vaker overeen met hoe wij echt praten en denken dan de meeste geschreven teksten. Ik had wel al een bundeltje van hem gelezen, vol gespreksflarden die hij had opgevangen op de bus en op de tram: vond ik een geweldig idee.»

HUMO De ‘Winteruur’-kijker is ondertussen verknocht geraakt aan Boris, de golden retriever die naast je ligt te soezen. Een medewerker van het programma vertelde me dat je oorspronkelijk een ander dier wilde.

HELSEN «Een koe! Het leek me grappig om de gesprekken te laten plaatsvinden in een soort van veranda-achtige ruimte, voorzien van een aanpalende weide met een koe. Maar dat is helaas niet te doen. Boris is trouwens al elf jaar en springt alsmaar minder gezwind de zetel op: dat is dus een aflopende zaak. Marc Didden heeft ooit gezegd dat hij wel de plaats van Boris zou willen innemen: als Boris te midden van het seizoen zou komen te overlijden, dan hebben we alvast een stand-in. Al zou hij zich vast in het gesprek proberen te mengen. Maar dat mag niet, dan moet ik hem klapjes geven.»

HUMO Wie staat er tot slot nog op je verlanglijstje?

HELSEN «Afgezien van de mensen die nu al naar ‘Winteruur’ komen? Vincent Kompany, Urbanus, Jeroen Brouwers, Sophie Dutordoir, Adil El Arbi, Flip Kowlier, Veerle Baetens, Remco Campert, Anne Vegter, Leonard Nolens, Nafi Thiam, Chokri Ben Chikha, Jan Vertonghen, Moussa Dembélé en de Nederlandse prinses Máxima. Als we die allemaal tot bij ons krijgen, dan kan ik rustig uitdoven en oplossen in de lucht. Of alle dagen pintjes gaan drinken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234