'Ja, maar eerst een diploma'Adriaan Van den Hoof

'Ik moet soms vechten tegen de somberheid, maar humor is een goed pilletje tegen verdriet'

Hier, een bescheiden opiniestuk: een wereld waarin een humorloos virus, een schroeiende droogte en een bespottelijke hang naar sérieux woekeren, is een wereld die meer Kakkewieten nodig heeft. Dat balorige theatergezelschap is al een poos wijlen, ik weet het wel, maar de geest ervan leeft voort. In 'Switch' bijvoorbeeld, de breed lachende zomerquiz die Adriaan Van den Hoof (47, en forever Kakkewiet) straks weer voorzit op Eén, alsook in 'Ja, maar eerst een diploma', zijn fijnzinnige theatershow die deze week op diezelfde zender wakker gekust wordt. En dat allemaal met úw belastinggeld!

ADRIAAN VAN DEN HOOF «Ik heb eens gezegd dat 'Switch' presenteren de mooiste vakantiejob ooit is, en daar is niks van gelogen. Ik kijk er elk jaar enorm naar uit, dus ben ik ook blij dat de quiz dit jaar drie weken langer zal lopen - daar moet ik het wegvallen van de grote sportevenementen dankbaar voor zijn.»

HUMO Ben jij de grote troef van 'Switch'?

VAN DEN HOOF «Neen, dat zijn de kandidaten: hoe verbaler en spitser die zijn, hoe minder ik moet doen, en hoe meer ik gewoon kan meedeinen op het ritme van het programma. Ze zijn bij Panenka, het productiehuis, erg bedreven in het vinden van de juiste mensen.

»Toen Tom Lenaerts en Bart Cannaerts me destijds overtuigden om mee te doen, was mijn voorwaarde dat er niets gescript zou worden. Ik krijg alleen de quizvragen op voorhand, voor de rest komt alles op het moment zelf.»

HUMO Dat is best bijzonder. Veel tv-kijkers onderschatten hoeveel er gescript wordt.

VAN DEN HOOF «Klopt. Een programma als 'Mag ik u kussen?' bijvoorbeeld, waarin ik ook weleens opdook, was héérlijk, maar alles was wel minutieus voorbereid. Je moest vooral je beste acteertalent gebruiken om te spelen dat je verrast was door de intrede van pakweg Véronique De Kock.

»Van Bart Peeters heb ik geleerd dat het goed is om af en toe 'Fuck het format!' te roepen, en iets te doen dat vrolijk indruist tegen de wetten van je eigen programma. Vorig jaar was er bijvoorbeeld een hele ronde waarin ik moest praten in de P-taal (geheimtaal waarbij voor elke lettergreep die met een klinker begint een p wordt geplaatst, red.), maar dat kan ik helemaal niet. En dus heb ik die ronde laten presenteren door onze redacteur Vincent Valckx. Ik vind het fijn dat er dan niet plots een quiznazi opduikt die zegt: 'Jongens, dit mag helemaal niet!' Dan zou ik misschien wel lichtjes agressief worden - van alle nazi's zijn quiznazi's de ergsten (lacht)

HUMO 'Switch' teert op een gemoedelijke sfeer. De kijker krijgt de indruk dat er vriendschappen zouden kunnen ontstaan in die studio.

VAN DEN HOOF «Da's inderdaad het sfeertje dat we beogen. Ik apprecieer het ook dat de redactie vaak kandidaten selecteert van wie ze zéker weet dat ik hen meteen zal mogen. Een tekenaar, of iemand die in z'n vrije tijd de halve wereld nabouwt in Lego: de ploeg kent me goed genoeg om te weten dat ik zulke mensen snel in mijn hart sluit.

»Nu, dit jaar zal het noodgedwongen allemaal iets minder amicaal zijn. Er waart, zo hoorde ik, een virus rond, en dus zullen de kandidaten op grotere afstand van elkaar staan, en worden er wanden in plexiglas tussen hen gemonteerd. En het wisselen van plaats, toch de essentie van onze quiz, zal iets omstandiger gebeuren.»

HUMO Zal er publiek aanwezig zijn?

VAN DEN HOOF «Dat hangt af van de beslissing van de Veiligheidsraad, maar het productiehuis is alvast een ingenieuze regeling aan het uitwerken waarbij mensen in kleine clusters bij elkaar kunnen zitten. Mensen die ook in het werkelijke leven onder één dak wonen, uiteraard.»

GESPIERDE LIJVEN

HUMO Uit oude interviews leerde ik dat je volstrekt niets hebt met sport. Hoe komt dat?

VAN DEN HOOF «Eén van mijn allerbeste vrienden is Wim Hellemans - hij schrijft mee aan mijn theatervoorstellingen. Wel, die weet alles van sport, maar echt álles. Ik ben gefascineerd door de bevlogenheid waarmee hij over een voetbalmatchke kan vertellen, en door de analytische, bijna mathematische manier waarop hij sportprestaties beoordeelt. Bij mij is dat compleet afwezig. Vraag me niet wat de uitslag was van de recentste KV Mechelen - Anderlecht.»

HUMO 2-0, prachtige doelpunten van Geoffry Hairemans en Aster Vranckx.

VAN DEN HOOF «Ik doe m'n best om het langer dan een minuut te onthouden. Maar dus: ik ben nu wel naar 'The Last Dance' aan het kijken, de Netflixserie over Michael Jordan. En ik heb 'Ballers' gezien, de HBO-reeks over American football. En dan ben ik helemaal méé, hoor. Niet omdat ik plots bovenmatig geïnteresseerd raak in dunks en touchdowns, wel omdat het verhalen zijn die over het volle leven gaan. En dat boeit me natuurlijk wel.»

HUMO Betekent die blinde sportvlek ook dat je zelf niet competitief bent?

VAN DEN HOOF «Inderdaad. Ik fiets wel graag, maar ik ben niet het type dat op het einde dan het sprintje wil winnen.

»Onlangs zat ik in de tuin bij Pieter Embrechts en Guga Baúl. Tijdens de lockdown zijn ze aan het fietsen geslagen, en ze nodigden me uit om eens mee te rijden. Dat zie je van hier, dacht ik. Pieter en Guga hebben práchtlichamen in bruikleen gekregen van God, hè - gespierde kunstwerken zijn het. Als zij nonchalant in niets meer dan een shortje door de tuin wandelen, kruip ik het liefst onder de dichtstbijzijnde graszode. En als je met hen op café gaat, krijg je automatisch een superkracht: je wordt onzichtbaar. Alle vrouwen worden knettergek, en ondertussen kan ik op mijn gemak hun drankjes opslobberen en de kassa leegroven. Enfin: ik zag het niet echt zitten om met die boys te gaan fietsen. Maar kijk, ze hebben me ervan overtuigd dat het niet de bedoeling is om elkaar dood te rijden. 'Gewoon wat fietsen, Ad, en onderweg wat leuteren.' En dat zie ik wél helemaal zitten.

»Competitiedrang zit simpelweg niet in mij. In 'The Last Dance' zag ik hoe Michael Jordan ook naast het basketbalveld begeesterd is door winnen. Hij kan zelfs geen partijtje kaart spelen voor het plezier.

»Pas op: ik neem m'n werk wel heel ernstig. Of het nu gaat om presenteren, acteren, dj'en of op een theaterpodium grappen vertellen: ik vind dat ik het aan mezelf én het publiek verplicht ben om naar perfectie te streven. Als ik 'Switch' presenteer, wil ik de best mogelijke presentator zijn. Maar dat zie ik niet als competitie: het is gewoon je passie een beetje ernstig nemen. Daarbuiten ben ik geen winnaar, en hoef ik ook geen winnaar te zijn.»

HUMO Ik word wat kregelig van mensen die van álles een wedstrijd willen maken.

VAN DEN HOOF «Wel, ik sluit me graag aan bij jouw ploegje. Je ziet het ook meteen aan mensen, hè. In 'Switch' haal ik ze er al na een paar minuten uit, de kandidaten die beroepsquizzers zijn, en de kandidaten die gewoon door hun zus ingeschreven zijn. Toen we twee seizoenen geleden een reeks met kinderen maakten, was de sfeer aanvankelijk heel speels en plezierig. Maar al in de derde aflevering zag je deelnemertjes die het spel zeer ernstig namen, en kwaad werden als ze verloren. Het moet toch echt een gen zijn.»

Ik probeer het weleens, me op één ding richten, maar ik ben nog steeds die ket die geen 5 minuten op z'n stoel kon blijven zitten.

MICK KIET

HUMO Humor stut je werk en je leven. Weet jij uit het hoofd wanneer je voor het laatst langer dan een halve minuut oprecht en luidop om iets hebt moeten lachen?

VAN DEN HOOF «O ja, daar moet ik zelfs niet over nadenken: met 'De Itegemse Cronakroniek', de comeback van 'Het Leugenpaleis' op Radio 1. En dan vooral met aflevering twaalf - je kunt ze herbeluisteren op de website van Radio 1 - waarin de Bart Peeters-versie van Cas Goossens uitlegt waarom hij de grondlegger is van Tomorrowland. Ik heb het intussen al enkele keren herbeluisterd, en elke keer weer moet ik er nog net iets harder om lachen.»

HUMO Je zat indertijd zelf in 'Het Peulengaleis', de tv-versie van 'Het Leugenpaleis' die, toch iets waar we corona dankbaar voor moeten zijn, onlangs opnieuw werd uitgezonden op Canvas.

VAN DEN HOOF «Ik had het er nog over met de Embrechtsen: Tine en Pieter. Er zitten dingen in waarvan ik niet meer wist dat we ze ooit gemaakt hadden. Ik kan naar 'de mannen van de Gamma' zitten kijken, mezelf zien spelen, maar oprecht niet weten wat er gaat komen. En wat ook zo mooi is: 'Het Peulengaleis' blijft briljant. Dat is niet evident, hoor: waardig ouder worden zit er vaak niet in voor tv-programma's.»

HUMO Bart Peeters en Hugo Matthysen kijken op dezelfde manier als jij naar het mild-absurde theater dat het menselijk bestaan is. Zijn ze nog steeds je ijkpunten?

VAN DEN HOOF «Absoluut. Hét cruciale toeval in m'n leven situeert zich in m'n studententijd: aan Studio Herman Teirlinck leerde ik mensen als Tine en Pieter kennen, en Dimitri Leue. Dat waren puzzelstukken die zich plots op de juiste plaats schikten: we deelden de lichte verbazing waarmee we naar het geratel van de wereld keken, en het verlangen om die wereld af en toe lichtjes te ontregelen met baldadige humor. We richtten De Kakkewieten op, en die brachten ons bij Bart Peeters en Hugo Matthysen - toen al mijn helden. En nu, zoveel jaar later, vind ik dat nog altijd wonderlijk. Als we de jaarlijkse intrede van de Sint in Antwerpen voorbereiden, en ik zit in een lezing van het script met Bart en Hugo, word ik onmiddellijk weer een dweperig kindje.

»Een paar weken geleden is een goeie vriend van me gestorven, Tom Hautekiet, een fantastische graficus. En vooral: een fantastische mens. Eén dag later zijn we met alle vrienden samengekomen in Park Den Brandt in Antwerpen. We gingen in een gigantische cirkel staan, en de hele namiddag vertelden we elkaar verhalen over de Kiet. Dat was hartverwarmend, en louterend: het deed op een bizarre manier deugd. En toen ik mijn ogen liet glijden over iedereen in die cirkel, en die mooie, getalenteerde, lichtjes gekke mensen hoorde vertellen, voelde ik me trots omdat ik daartussen mocht staan.

»Er werd in die kring, te midden van al dat opgetaste verdriet, heel veel gelachen. Voor mij was het de eerste keer dat ik zó scherp en helder besefte dat het wel wat geweest is, die afgelopen 25 jaar. Dat ik mijn pollekes toch mag kussen omdat net die mensen mijn pad hebben gekruist, en ik nu kan terugkijken op een kwarteeuw van onbekommerd onnozel doen, en er doorgaans nog voor betaald worden ook.»

HUMO Relativeer je daarmee je talent niet te sterk? Het klinkt haast alsof je cv een briefje vol toevalligheden is.

VAN DEN HOOF (overtuigd) «Maar dat is het toch ook! Zonder De Kakkewieten, het gezelschap waarin we ons indertijd verenigden, was het allemaal niet gebeurd.»

HUMO ...maar had je vast wel op een andere manier je plaats gevonden.

VAN DEN HOOF (twijfelend) «Mja, mja... Je onderschat het toch een beetje, denk ik. Ik ben echt ópgetild door de mensen die ik onderweg tegenkwam. En die nederigheid is zeker geen pose. Het is in dit vak heel verleidelijk om je lekker vadsig ergens neer te leggen, en zelfgenoegzaam te denken: nu heb ik het allemaal wel gepresteerd. Dat wil ik absoluut niet. Ik wil nieuwsgierig blijven. The Rolling Stones hebben onlangs een nieuwe single uitgebracht, en ik hoorde iemand daar meewarig over doen: 'Waarom toch? Is dat nog nodig?' (Opgewonden) Maar heb je dat nummer al eens beluisterd? Dat is kei-keigoed! En hoe móói is dat, dat Mick Jagger nog steeds zit te prutsen, in de vurige hoop dat er uit dat gepruts een mooie single voortkomt? Doet hij dat voor de erkenning, voor het geld, voor de vrouwen? Neen, want dat heeft hij allemaal met hopen. Hij doet het omdat hij het graag doet. En omdat hij zijn passie ernstig neemt. En voilà: dat is de manier waarop ik in het leven wil staan.»

HUMO 'Ja, maar eerst een diploma', je recentste voorstelling, wordt donderdag uitgezonden op Eén. Ik vind het begin zo ontroerend.

VAN DEN HOOF «Wanneer ik vertel wat mijn vader (gewezen Klara-jazzcat Marc Van den Hoof, red.) me altijd voorhield?»

HUMO Ja. 'Doe wat je wilt...'

VAN DEN HOOF «'...maar zorg wel dat je er goed in wordt.' Ik ben zelf een vader, en dus besef ik hoe gedurfd - het 'kies jij maar'-deel - én hoe wijs - het 'maar doe het goed'-stukje - dat was. (Denkt na) Je krijgt kinderen, en je ziet die kinderen bewonderend naar je kijken: papa weet hoe de dingen werken. Terwijl papa natuurlijk in het geheel níét weet hoe de dingen werken. En als ik dan kijk naar het vertrouwen dat ik kreeg van mijn ouders, samen met dat kleine stukje strengheid, dan denk ik: goed gedaan, zeg. Fuck, wat hebben mijn vader en moeder dat goed aangepakt met mij.

»Dora van der Groen, van wie ik les kreeg op de toneelschool, herhaalde die boodschap van mijn ouders in zekere zin nog eens. 'Alles kan, mits goed gedaan,' zei ze. En toen, als student, beschouwde ik dat als één van de vele hermetische uitspraken van Dora - ze was een beetje een ongrijpbaar orakel. Maar met het ouder worden begrijp ik steeds beter wat ze daarmee bedoelde. Je bent in je leven tot niets verplicht: je mag het inrichten zoals jij dat wilt, en je hoeft je door niets of niemand te laten leiden. Maar: wat je kiest, dat hoor je goed te doen. Hoe kneuterig het ook mag klinken: ik hou van mensen die hun best doen. Als je passie met nederigheid combineert, en als je je ook nog eens aan de wereld toont zoals je écht bent, dan vind ik het niet moeilijk om van je te houden.»

HUMO En: als je humor niet als een vervelende bijkomstigheid beschouwt.

VAN DEN HOOF «Absoluut. Als ik naar mijn ouders kijk, naar mijn vrienden uit Lier, naar die prachtige mensen in die kring in het Park Den Brandt, dan zie ik één constante: de drang om op gezette tijden wat lucht in de zwaarte blazen. Humor. Kúnnen lachen. (Denkt na) Eigenlijk is het heel eenvoudig: zonder al dat lachen zou ik het leven niet aankunnen. Want dat is intrinsiek zwaar, moeilijk en donker. Daar moet iets tégen kunnen leunen, en voor mij is dat: humor.»

PRETENTIEUS

HUMO In 'Ja, maar eerst een diploma' neem je de sympathieke barbecueër Dries Van Langenhove op de korrel.

VAN DEN HOOF «Ja, maar de televisieversie moest wat ingekort worden, en de VRT heeft ervoor gekozen om fragmenten met een politieke lading te laten vallen. Wat ik begrijp: de neutraliteit van de openbare omroep, hè. Maar in een theatershow vind ik het wel belangrijk om af en toe de grappen aan de kant te schuiven, en gewoon te zeggen: 'Kijk, ik vind dít.' Je hoeft als komiek geen geslachtsloos wezen te zijn. Het middelste baanvak is niet interessant. Je mag alleen niet met het geheven wijsvingertje staan preken, en het mag niet dreinerig worden.»

HUMO Hoe dan ook: Vlaanderen denkt, draagt en stemt rechts. Daar hoort ook een zekere argwaan tegenover cultuursubsidies bij. Ben jij lid van de potverterende culturele elite, Adriaan?

VAN DEN HOOF «Neen. Ik doe alles zelf - ik werk zonder enige vorm van subsidie. Tenzij onrechtstreeks: als een cultureel centrum mijn zaalshow boekt, word ik natuurlijk betaald met geld dat van subsidies komt. Maar ik ben dus mijn eigen baas, en dat vind ik prettig.»

HUMO Houd je, door dat zo te benadrukken, niet het beeld in stand dat subsidies iets zijn waarvoor je je moet excuseren? Ergens onderweg lijken we ze kwijtgeraakt, de gedachte dat het mooi is om met z'n allen bij te dragen aan iets wat kwetsbaar is.

VAN DEN HOOF «Inderdaad. Elke keer weer wordt de kaasschaaf bovengehaald. En altijd weer is budgettaire krapte het argument. Niemand durft ooit toe te geven dat er nog iets diepers speelt: een afkeer voor cultuur, een soort van onbestemde nijdigheid op mensen die hun creativiteit niet willen laten polijsten. En dan krijg je dus een paar onnozelaars die, met dedain in de ogen, een hele sector kortwieken.

»Weet je, ooit heb ik misschien wel gedacht dat kunst de wereld kan redden. Ik schaam me daar helemaal niet voor: dat geloof is goeie brandstof als je aan een carrière in de culturele sector begint. Maar gaandeweg ben ik daar dus allemaal wat prozaïscher in geworden. Neen, kunst zal de wereld niet redden. Maar nu dreigen we in het andere uiterste te vervallen: kunst wordt meer en meer gezien als iets waarmee die wereld lastiggevallen wordt, als een storend element. (Schudt het hoofd) Sorry, maar dat is gevaarlijke onzin. 'Ja, maar eerst een diploma' heb ik meer dan honderd keer gespeeld, zo'n negentig procent van de voorstellingen was uitverkocht, en elke keer eindigde de avond met een mooi, gemeend applaus. Daarmee heb ik de wereld niet gered, neen, maar ik mag toch wel zeggen dat ik iets waardevols heb gedaan? (Op dreef) Maar neen, kunstenaars worden voortdurend in het defensief gedreven: ze zijn pretentieus en hebberig, want ze vinden het maar logisch dat ze financiële steun krijgen voor hun gedachten. Terwijl dat helemaal niet klopt: er zit niets pretentieus aan wat ik op een podium doe. Divertissement, daar ging het in de tijd van Molière al om: mensen verstrooiing bieden, een kleine, tijdelijke ontsnappingsroute uit de werkelijkheid. Hoe kan dat in hemelsnaam iets verdachts zijn?»

HUMO Buiten grijnst intussen de coronacrisis.

VAN DEN HOOF «Het is duidelijk: de entertainmentsector zal de laatste zijn die weer mag opstarten. Daar maak ik me geen illusies over. Maar ik wil het hier niet voorstellen alsof cultuur het enige slachtoffer is van deze tijden. Je moet geen visionair zijn om nu al te weten wie straks de pineut is: de kwetsbare mens. Een heel grote groep zal het straks, als het virus onder controle is, pas echt moeilijk krijgen - financieel én mentaal. En ik vind benefiet een knullig woord, maar we zouden binnen de culturele sector toch eens moeten nadenken over hoe we iets kunnen doen voor al die mensen die straks weerloos zijn.»

Je krijgt kinderen, en je ziet die kinderen bewonderend naar je kijken: papa weet hoe de dingen werken. Terwijl papa natuurlijk in het geheel níét weet hoe de dingen werken.

DEURENKOMEDIE

HUMO Je wordt dit jaar 48. Niet dat ik je onnodige melancholie wil aanpraten, maar ik kan me voorstellen dat dat een leeftijd is waarop er al wat deurtjes onherroepelijk dicht zijn. Je kunt geen honderd andere levens meer leiden.

VAN DEN HOOF «Helemaal juist. En er zijn ook nog de deurtjes waar ik van hoop dat ze misschien tóch nog eens opengaan, al was het maar door een toevallig zuchtje wind. Ik zou bijvoorbeeld graag nog eens in een televisieserie spelen - een echt, ernstig personage. En ik zit al lang te kauwen op een documentaire over streetart. Ik hoop dat die er ooit komt.

»In mijn dagelijks leven probeer ik om een zekere jeugdigheid te bewaren, al let ik er wel op dat die niet pathetisch wordt. Ik ga bijvoorbeeld niet krampachtig beweren dat ik helemaal mee ben met de jonge hiphopscene in Nederland die nu zo populair is. Want eerlijk: ik snap er niets van. Of internationaal: Drake, Post Malone... Neen, ik begrijp het niet, en dat is niet erg. Maar tegelijk weiger ik om afgestompt te raken. Ik hoop dat ik nooit op het punt kom waarop ik denk: voilà, ik ken alles dat me blij maakt, alles dat me ontroert, alles dat ik nódig heb in dit leven.»

HUMO Ik associeer je heel erg met snelheid - met humor, met snedigheid, met veel kanten tegelijk uitschieten. Maar zit er ook iets traags in je?

VAN DEN HOOF «Weet je, ik ben jaloers op mijn vader. Mijn moeder zei het onlangs nog: 'Die lockdown zit papa zo goed. Geen druk, geen sociale verplichtingen - gewoon binnenblijven, muziek luisteren en boeken lezen.' Ik probeer het zelf ook weleens, me op één ding richten, en iets van rust en bezinning zoeken. Helaas: die ket die in de middelbare school geen 5 minuten op z'n stoel kon blijven zitten, die leeft nog altijd. En het heeft iets moois, die onrust en gulzigheid, maar ik verlang er soms wel naar om eens rustig te gaan zitten en alles te overschouwen, zonder dat die oncontroleerbare dadendrang in me opwelt.»

HUMO Heb jij spijt van dingen? Ik vraag het omdat spijt wel een nieuw taboe lijkt: ik hoor mensen almaar vaker zeggen dat ze gelukkig zijn met de verkeerde keuzes die ze maakten, met de dingen die niet liepen zoals verhoopt - want die hebben hen gemaakt tot wie ze nu zijn. Terwijl ik denk: wat is er mis met het simpelweg betreuren van de ongelukkige afslagen in je leven?

VAN DEN HOOF «O ja: ik zit vaak te denken aan periodes in mijn leven waarnaar ik zou willen terugkeren, om het deze keer wél goed te doen. Maar ik wapen me wel tegen de grote weemoed: ik tel in mijn leven minstens evenveel beslissingen die op het moment zelf heel riskant waren, maar prachtig uitgedraaid zijn. (Denkt na) Weet je, ik ben een piekeraar - melancholie is me niet vreemd. Ik zit nu weer in zo'n periode waarin ik 's nachts vaak wakker lig, en iets vervelends in me voel knagen. Ik moet daartegen vechten: het is niet het soort somberheid dat makkelijk verdampt. Maar de volgende ochtend sta ik wel weer op, en gelóóf ik in wat voor me ligt. Humor en nieuwsgierigheid: het zijn waanzinnig goed werkende pilletjes tegen verdriet. Ze zouden dat moeten subsidiëren (lacht).»

‘Ja, maar eerst een diploma’ op Eén, donderdag 4 juni, 22.05

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234