'Stuur gerust naaktfoto’s naar een ander terwijl je partner voor de kinderen zit te zorgen, maar ik vind dat wel onkuis' Beeld Saskia Vanderstichele
'Stuur gerust naaktfoto’s naar een ander terwijl je partner voor de kinderen zit te zorgen, maar ik vind dat wel onkuis'Beeld Saskia Vanderstichele

De 7 HoofdzondenAnnemie Struyf

‘Ik weiger mijn huwelijk als mislukt te beschouwen: hoeveel koppels blijven nog veertig jaar bij elkaar?’

In haar nieuwe reeks zet Annemie Struyf (59) haar oude gewoontes voort. In haar ongedwongen stijl, gekenmerkt door kreetjes van oprechte verwondering, reist ze Vlamingen achterna die hun geluk zoeken buiten onze grenzen, net zoals ze dat deed in ‘La vie en rose’ en ‘Eviva España’. Ze is wel van windrichting veranderd: ze trekt niet meer naar het zuiden, maar naar het bitterkoude Hoge Noorden. En dat is niet de enige verandering in haar leven: ze heeft ook een nieuw lief. Daar moesten wel 7 Hoofdzonden van komen.

TRAAGHEID

HUMO Eerst naar ‘Het Hoge Noorden’, een plek waar de natuur het tempo bepaalt: traag tot zéér traag.

ANNEMIE STRUYF «Noorwegen heeft me gecharmeerd. Om veertien uur gaan de boeken er toe. Ze hechten er veel belang aan de balans tussen werk en gezin: een vrouw krijgt een volledig jaar bevallingsverlof, een kersverse vader mag drie maanden thuisblijven. Terwijl wij hier ons leven schikken naar ons werk. Mijn reportages houden me altijd een spiegel voor. Deze keer heb ik vaak gedacht: aan welke rotvaart leven we hier! Dát is de zonde, niet de traagheid.»

HUMO Ik zie jou nog geen vaart minderen.

STRUYF «Ik heb altijd heel hard gehold, en dat doe ik nog steeds. Ik heb vanochtend mijn dochter Hope naar het ziekenhuis gebracht voor een kleine ingreep. Zodra wij hier klaar zijn, ga ik weer naar haar toe. Ik neem mijn laptop mee, zodat ik mijn mails kan checken in het ziekenhuis en er eventueel nog een digitale vergadering bij kan proppen. Zo leef ik vaak. In Noorwegen zou dat nooit lukken: als je ’s ochtends opstaat en er ligt drie meter sneeuw, of er is zoveel mist dat de veerboot niet uitvaart, dan kan je dagplanning de vuilbak in. De robuuste natuur stelt er de grenzen. Wij dachten dat we goed voorbereid waren: we hadden dikke kleren bij die koude tot wel min 40 konden doorstaan. Maar op weg naar onze eerste locatie reden we ons al vast in de metersdikke sneeuw. Schapenboer Adriaan moest ons komen redden met zijn tractor. Even die nietigheid ervaren is heilzaam.»

HUMO Telkens stel je je interviewees dezelfde vraag: ‘Heb je hier altijd al van gedroomd?’

STRUYF «Die vraag lijkt te gaan over hun verhuizing naar het buitenland, maar wat ik eigenlijk vraag, is: leef je het leven dat je wilt leiden? Bij mij groeit het besef dag na dag dat je toch echt maar één keer leeft. Het is een huizenhoog cliché: je krijgt maar één kans. Natuurlijk komt er van alles tussen waar je geen vat op hebt – het noodlot, ziekte – maar er is altijd speelruimte.

»Rondom mij zie ik veel mensen zich wentelen in een slachtofferrol. Ze zien overal redenen om zich bekaaid te voelen: hun jeugd, hun cultuur, hun huidskleur… Natuurlijk zijn er in elk mensenleven momenten waarop je uitgeteld op de grond ligt, maar in het slachtofferschap valt geen heil te rapen.»

HUMO Je echtscheiding heeft je even knock-out geslagen.

STRUYF «Ik was gevloerd. Een lange, stabiele relatie van veertig jaar in elkaar zien storten, is niet niks. Wanhopig vroeg ik aan een vriendin die iets gelijkaardigs had meegemaakt, hoe lang ik nodig zou hebben om uit die put te klauteren. Want ik weet ook wel dat elk verlies een rouwperiode vraagt. Die overslaan is geen optie: dan speelt het later weer op. ‘Vijf jaar,’ zei ze. Ik was in shock. Vijf jaar ploeteren in verdriet en kwaadheid? Dat was ik echt niet van plan. Die tijd heb ik niet meer: de jaren die me resten, zijn telbaar geworden. Ik heb mezelf een jaar gegeven.»

HUMO Met zo’n deadline leg je jezelf een enorme druk op.

STRUYF «Ik ken mensen die na twintig jaar nog altijd kwaad zijn op hun ex en in elk gesprek met hun kinderen foeteren op hem. Zo wil ik niet leven. De eerste dagen lag ik uitgeteld in bed. Natúúrlijk wilde ik liever onder mijn donsdeken blijven liggen en de koffie laten aanrukken, maar na drie dagen voelde ik mijn spieren al verdwijnen en heb ik mezelf tot de orde geroepen: ik moest eruit. En na dat jaar was ik er klaar mee. Ik geloof in de kracht van de geest.»

HUMO Daar moet je geest wel sterk voor zijn.

STRUYF «Na elke winter komt de lente. Dat leerde ik al in mijn kindertijd, toen we in Duitsland woonden – mijn vader was beroepsmilitair. Elk jaar verhuisden we naar een andere plek en elke zomer huilden we tranen met tuiten omdat we onze vriendjes moesten achterlaten. Maar na twee weken hadden we er altijd nieuwe. Dat heeft me veel flexibiliteit bijgebracht. Op den duur wist ik: het komt altijd goed.

»Wellicht heeft het ook te maken met de reportages die ik heb gemaakt. Als je ziet hoe bikkelhard het leven is in Afghanistan en Afrika, wat zou ik dan klagen? Dat stoort me ook aan de hele coronacrisis: als ik mensen hoor zeggen dat dit een oorlogssituatie is, dan breekt mijn klomp. Driehonderd jongens die worden ontvoerd door Boko Haram: dát is een oorlogssituatie.»

HUMO Jij hebt helemaal geen last van de maatregelen?

STRUYF «Nee. Ook dat is een beslissing: ik ga niet aan die klaagmuur staan. Hope is 17 en zit in het laatste jaar middelbaar. Voor haar vallen alle leuke dingen weg – vriendinnen, Chrysostomos, het volleybal – net op het moment dat de wereld hoort open te gaan. Maar toch probeer ik haar te vertellen hoe relatief dat is, en dat er na deze crisis opnieuw een hele wereld opengaat.

»De eerste lockdown was hier best gezellig: Hope en mijn jongste zoon wonen sowieso nog thuis, maar ook mijn oudste zoon en zijn vriendin waren hier onverwachts ingetrokken. Ze waren op de motor van Alaska naar Patagonië aan het trekken toen corona hun wereldreis abrupt afbrak en ze nog net op de laatste vlucht uit Peru konden springen. Het voorbije jaar heb ik vaak gedacht: wat is het een zegen om een groot gezin te hebben.»

‘O, wat hebben we allemaal de waarheid in pacht en wat willen we elkaar toch graag de mond snoeren. Mijn vriendenkring zit vol gutmenschen, maar ook daar is het eigen gelijk sterk aanwezig.’ Beeld Saskia Vanderstichele
‘O, wat hebben we allemaal de waarheid in pacht en wat willen we elkaar toch graag de mond snoeren. Mijn vriendenkring zit vol gutmenschen, maar ook daar is het eigen gelijk sterk aanwezig.’Beeld Saskia Vanderstichele

GULZIGHEID

HUMO Was kiezen voor een gezin met vijf kinderen én een tv-carrière een vorm van gulzigheid?

STRUYF «Dat denk ik wel. Een toffe carrière, een handvol kinderen, veel reizen, een nieuwe liefde: ik wil het allemaal. Ik bijt graag in het sappige leven.»

HUMO In het verleden kreeg je weleens de vraag of je je een afwezige moeder vond.

STRUYF «Ik heb die vraag vaak gekregen, terwijl ze aan mannen nooit werd gesteld. Nu vind ik het zo’n gemene vraag, maar vroeger durfde ik dat niet te zeggen. Dan ging ik mezelf toch altijd verantwoorden en uitleggen hoe we thuis de zorg voor de kinderen goed hadden verdeeld tussen moeder en vader, die vaker thuis was. Ik ben gestopt met me te verdedigen. Ik vind die vraag zelfs niet meer gepermitteerd. Zo zijn er nog wel meer vragen die ik niet meer wil krijgen.»

HUMO Stel er eens eentje.

STRUYF «Hoe kijk je naar je ouder wordende lichaam? Ik word volgend jaar 60 en dat is blijkbaar een issue. Sinds mijn 40ste krijg ik al de vraag of ik plastische chirurgie zou overwegen. Eigenlijk is dat een onbeleefde vraag. Ook omdat ze niet aan mannen wordt gesteld: een man van 59 is in de fleur van zijn leven. Mannen van mijn leeftijd die alleen komen te staan, willen liefst nog een vrouw van twintig of dertig jaar jonger. Ik ken een man van 45 die op Tinder de maximumleeftijd heeft ingesteld op 30: dat is de vijver waarin hij wil vissen. Zouden we aan zo’n man niet eens vragen of hij geen plastische chirurgie overweegt?»

HUMO Mogen vrouwen ook vissen in de vijver van jongere mannen?

STRUYF «Op enkele uitzonderingen na niet, nee. Toen na mijn scheiding de mannen weer aan mijn deur kwamen krabben, was ik verbaasd dat ze minstens 65 waren – toen tien jaar ouder dan ik. Dat was toch wel even een realitycheck. Ik was bang meegesleurd te worden in een leeftijdsgroep waartoe ik mezelf nog helemaal niet rekende.»

HUMO Jij had ook een bepaalde vijver in gedachten.

STRUYF «Een man van 65 vond ik te oud. Op die avances wilde ik niet ingaan. Nu, intussen nader ik zelf de 60 en vind ik 65 al een pak minder oud klinken dan toen (lacht).

»Het is uitgedraaid op het mooist denkbare scenario: mijn nieuwe lief verscheen op mijn pad, zonder dat ik naar hem had lopen zoeken. Hij was al lang aanwezig in de periferie van mijn vriendenkring. Het was nooit bij me opgekomen dat hij het zou kunnen worden, tot het opeens toch tussen ons begon te vonken. Godzijdank is hij een leeftijdsgenoot. Aan kleine dingen voel ik dat we uit hetzelfde tijdsgewricht komen: onze emoties over het pensioen van Martine Tanghe, bijvoorbeeld. Of als ik vertel hoe ik vroeger in Leuven vaak stond te wachten aan een telefoonhokje, dan kijken mijn kinderen alsof ik uit de prehistorie kom, maar hij begrijpt me.»

HUMO ‘Timmeren aan de liefde’ lijkt je een gepaste alternatieve titel voor ‘Het Hoge Noorden’.

STRUYF «Omdat de natuur er onverbiddelijk is, zet ze de zaken op scherp. In zo’n omgeving kun je je niet verstoppen. Zit er iets scheef in je relatie, dan komt dat bovendrijven als een ijsschots.»

HUMO Hoeveel timmerwerk mag een relatie vergen?

STRUYF «Het vergt constant timmeren, daar ben ik wel achter. Als je een relatie als een evidentie gaat beschouwen, dan loopt het fout. Achteraf denk ik dat dat met ons is gebeurd: we waren op den duur zo zeker van elkaar. Ik denk dat het tussen ons, om het met die stomme uitdrukking te zeggen, óp was. Maar ik weiger mijn huwelijk als mislukt te zien. Hoeveel koppels blijven nog veertig jaar bij elkaar? Nu ik er met een paar jaar afstand op kan terugkijken, voel ik alleen maar mildheid.»

HUMO ‘Ik had nooit gedacht dat dit me nog zou overkomen,’ zei je over je nieuwe lief.

STRUYF «Dat ik het niet meer had verwacht, was eerder zelfbescherming. Ik ken veel vrouwen van mijn leeftijd die graag nog een nieuwe relatie willen, maar voor wie het niet lukt. Zelfs Rika Ponnet zegt dat ze aan die leeftijdsgroep van vrouwen niet begint in haar relatiebureau. Als je dan zelf in die categorie zit, met ook nog eens vijf kinderen, dan wil je realistisch blijven.

»In mijn nieuwe boek ‘Durf dromen’ heb ik mijn verhaal vervlochten, over hoe ik me opeens weer als een puber verliefd voelde. Het valt me op hoe die dunne verhaallijn veel reacties losweekt bij vrouwen van mijn leeftijd. Ze krijgen weer hoop. Kennelijk heerst er een stilzwijgend akkoord dat bij vrouwen vanaf een bepaald moment het vet van de soep is. Zelfs vriendinnen zeggen dat: ‘Geef nu toe, de glans is er op onze leeftijd af.’ (Klopt verontwaardigd op tafel) Dat vind ik zó erg. Door dat te zeggen, zet je jezelf klaar voor teleurstelling en blijf je alleen. Ik ben er het levende bewijs van: het vet is níét van de soep. Je bent nooit te oud om verliefd te worden.»

'Ontwikkelingshulp is ook economie: ik heb met eigen ogen gezien hoe ook daar in de potten gegraaid wordt' Beeld Saskia Vanderstichele
'Ontwikkelingshulp is ook economie: ik heb met eigen ogen gezien hoe ook daar in de potten gegraaid wordt'Beeld Saskia Vanderstichele

HOOGMOED

HUMO Was het makkelijk jezelf bloot te geven aan een nieuwe man?

STRUYF «Ik ontken niet dat ik niet meer het lichaam heb van toen ik 30 was en in topvorm, maar het zou ondankbaar zijn om nu te gaan wijzen op de verschilpunten met twintig jaar geleden. Dit lichaam heeft me gedragen tot hier. Mijn lief is zot van mijn lichaam. Ik zie ook aan zijn lichaam dat hij 60 is, maar het kan me geen barst schelen dat we niet jonger zijn. Op mijn uiterlijk en mijn stem heb ik in de loop van de jaren veel commentaar gekregen.»

HUMO Kwetste die kritiek je?

STRUYF «Een tijdlang heeft me dat heel erg gekwetst, maar dat liet ik niet merken. Ik had nooit de intentie om in de tv-wereld terecht te komen. Opeens, op mijn 40ste, stond ik er toch, tussen allemaal mensen met het juiste stemtimbre en de bijpassende looks. Ik heb me nooit één van hen gevoeld, maar ik heb met de jaren wel ontdekt dat het allerbelangrijkste – opgepast: een cliché – authenticiteit is. Dat heb ik: ik ben geen actrice. Het enige wat ik heb, is mezelf.»

HUMO Je hebt nooit iets aan je stem willen veranderen?

STRUYF «Jawel! Stemgebruik is een vaardigheid, een talent. Mijn vriend heeft een mooie, radiofone stem, zonder er iets voor te doen. Net zoals de ene meer moeite heeft om een nieuwe taal op te pikken, moet ik meer moeite doen om mijn stem mooi te gebruiken. Je wilt niet weten hoeveel uren logopedie ik heb gevolgd. Als ik nu een voice-over inspreek, dan kan ik het echt goed – let er maar eens op in ‘Het Hoge Noorden’. Dan ben ik geconcentreerd en kan ik mijn stem laten zakken. Maar in een gesprek vergeet ik dat en ga ik zo weer de hoogte in.»

HUMO Is het hoogmoed om op je 40ste nog voor een schermcarrière te kiezen?

STRUYF «Ik vond het boeiend toen ik de kans kreeg een nieuw vak te leren. Ik zat aanvankelijk in de onderzoekswereld aan de universiteit – ik heb nog aan een doctoraat gewerkt – maar het frustreerde me dat niemand zat te wachten op de rapporten waar ik zo hard aan werkte. Toen vroeg Guy Mortier me een reeks te maken voor Humo rond mijn boek over kinderen en palliatieve zorg. Opeens puilde mijn brievenbus uit van de lezersbrieven. Het gevoel dat mensen je lezen, is geweldig. Ik zeg niet dat ik niet hoogmoedig ben, maar ik weet niet of het een teken van hoogmoed is als je wilt dat je werk gezien en geapprecieerd wordt.

»Ook al voelde ik me niet thuis in het tv-wereldje, zodra mijn reportages op het scherm kwamen, werden ze gesmaakt. Ik was niet het afgelikte plaatje. Ik was een gewone vrouw, die gewone vragen stelde, zonder eerst langs de styliste te passeren.»

HUMO Voor ‘In Godsnaam’ liet je je ongeschminkt uit bed halen bij de bedelmonniken. Zou je dat nu nog doen?

STRUYF «Nee. Die ijdelheid heb ik wel. Ik ga niet meer uit een tent kruipen met een camera voor mijn neus. Voor ‘In Godsnaam’ gingen we ook langs bij een shaking goeroe. En ik maar meedoen en shaken: het zweet stroomde over mijn lijf. Toen kon me dat niet schelen – alles voor de reportage – maar die tijd is gepasseerd. Ik wil mijn leeftijd mooi dragen. Ik heb nu een kleedje aan. (Staat recht) Korter dan dit zal ik niet meer gaan. Een vrouw van 59 met een minirok is niet stijlvol.»

HUMO ‘Ik zie ook wel de voordelen van ouder worden. Ik ben nooit een schoonheid geweest, dus ik hoef niks hoog te houden. Een babe moet dat wel.’ Een quote van tien jaar geleden.

STRUYF «Dat heb ik al vaak gedacht. Mijn meter, de jongste zus van mijn moeder, was een ongelofelijke beauté. Ze is nu, op haar 75ste, nog altijd bloedmooi. Ik herinner me nog heel goed hoe we samen in de auto zaten: ik was net 13 geworden en we gingen kleren kopen voor mijn verjaardag. Ik keek haar aan en wist: zo mooi als zij word ik nooit. ‘Annemieke,’ zei ze, ‘mooi zijn is geen cadeau. Ik was veel liever een beetje gewoner geweest.’ Veel uitleg gaf ze er niet bij – iets over hoe het de verkeerde mensen aantrekt en mensen het moeilijk vinden om achter de façade te kijken – maar het is me altijd bijgebleven. Schoonheid is verblindend.»

HUMO En vergankelijk.

STRUYF «Dat is zo. Je jeugd en schoonheid moet je afgeven. Dat doet het leven met je om je geest sterker te maken – zo zie ik het. Mentaal voel ik me nog altijd 38, maar ik ben het niet. Dat is oké. Elke keer als ik naar mijn lichaam kijk – dat doe ik elke ochtend, als ik na het douchen in mijn blootje voor de grote spiegel sta – denk ik: ik mag er zijn. Zelfs al was het vroeger allemaal wat strakker en slanker.»

‘Ik vraag mijn interviewees altijd: leef je het leven dat je wilt leiden? Bij mij groeit het besef dat je toch echt maar één keer leeft. Je krijgt maar één kans.’ (Foto: in het ‘Het Hoge Noorden’.) Beeld VRT
‘Ik vraag mijn interviewees altijd: leef je het leven dat je wilt leiden? Bij mij groeit het besef dat je toch echt maar één keer leeft. Je krijgt maar één kans.’ (Foto: in het ‘Het Hoge Noorden’.)Beeld VRT

AFGUNST

STRUYF «Ik ben opgegroeid in het post-hippietijdperk. Het was toen mode om van die hele losse kleedjes te dragen. Met mijn vriendinnen ging ik kleren kopen in de afdeling van de zwangerschapskledij. Nu kijk ik naar mijn dochters, met hun strakke broeken en topjes. Dat had ik ook wel gewild.

»Niet dat ik jaloers ben op de jeugd. Ik heb die jeugdigheid ook gehad. Wat me wel stoort, is dat we over twintigers, dertigers of veertigers praten, maar alles boven de 60 bestempelen we opeens als één amorfe massa. Journalisten hebben er een handje van weg om elke vrouw van boven de 60 een oma te noemen. Dat klinkt kennelijk leuk in een kop. Deze bijvoorbeeld (wijst op een kop in de krant): ‘Nultolerantie, ook voor oma’. Of: ‘Kan oma overleven met haar pensioen?’ Dan zetten ze er meestal nog een foto bij van een heel oude vrouw. Dat is zo onrespectvol.»

HUMO Benijden anderen jou? Uitgebreid door Frankrijk, Spanje en Noorwegen mogen reizen?

STRUYF «Dat voel ik wel, ja. Maar de reacties die ik krijg, zijn toch eerder positief: ‘Dat wil ik ook.’ Zoals de mensen van mijn leeftijd die me, nadat ze mijn boek hebben gelezen, zeggen dat ze ook nog verlangen naar een nieuwe liefde.»

HUMO Zou je nieuwe lief mogen flirten met een andere vrouw?

STRUYF «Als je zoiets kostbaars als de liefde hebt gevonden, dan ga je daar niet mee knoeien. We hebben het er eigenlijk nog niet over gehad, maar ik ga ervan uit dat mijn lief er ook zo over denkt. We hebben elk ons leven, ons verleden, onze kinderen, onze passies én elkaar. Nóg meer willen en gaan rondscharrelen? Dat zou pas van gulzigheid getuigen.»

‘Een lange, stabiele relatie in elkaar zien storten, is niet niks. Ik was gevloerd. Maar ik weiger mijn huwelijk als mislukt te beschouwen: hoeveel koppels blijven nog veertig jaar bij elkaar?’ Beeld Saskia Vanderstichele
‘Een lange, stabiele relatie in elkaar zien storten, is niet niks. Ik was gevloerd. Maar ik weiger mijn huwelijk als mislukt te beschouwen: hoeveel koppels blijven nog veertig jaar bij elkaar?’Beeld Saskia Vanderstichele

ONKUISHEID

HUMO Vooral ook van onkuisheid.

STRUYF «Onkuisheid betekent voor elke generatie iets anders. Voor mijn vader betekende het: geen seks voor het huwelijk. Natuurlijk luisterden we daar niet naar en voelden we ons grote rebellen. Met wat ik nu heb in mijn leven, vind ik onkuisheid het gerommel in de marge, waarover ik het net had. Iedereen moet doen wat hij wil. Stuur gerust naaktfoto’s naar een ander terwijl je partner voor de kinderen zit te zorgen, maar ik vind dat wel onkuis.

»Soms hoor je koppels zeggen: alles wat met wederzijdse toestemming gebeurt, moet kunnen. Dat klopt niet. Mijn lief en ik leven niet in een bubbel. Wat wij doen, heeft een impact op onze kinderen, onze omgeving. Met wederzijdse toestemming elkaar verneuken, blijft verneuken. Open relaties en vrije liefde: het klinkt schoon en ronkend, maar het werkt niet. Ik zag onlangs de documentaire over Leonard Cohen en zijn Marianne op het Griekse eiland Hydra. Het was de tijd van ‘iedereen doet het met iedereen’, maar wat een brokkenparcours lieten ze achter!»

HUMO Heb jij al brokken gemaakt waarvan je wilde vluchten?

STRUYF (denkt na) «Natuurlijk zou ik dingen anders doen als ik de kans had. Maar je neemt beslissingen met de informatie die je op dat moment hebt. Neem nu de adoptie van Hope: ik ben zo blij dat we dat gedaan hebben. Hope is een zalig kind en haar adoptie is een zegen gebleken. Maar nu zou ik het niet meer durven: ik weet nu hoe cruciaal de eerste honderd dagen in een kinderleven zijn – Hope was anderhalf toen ze bij ons kwam – en wat de risico’s van een adoptie zijn.

»Ik zou ook nooit meer pedagogie gaan studeren. Die richting had ik alleen gekozen omdat we toen in Borgerhout woonden, ik per se op kot wilde – thuis hield mijn vader ons erg kort – en je pedagogie alleen in Leuven kon studeren. Nu zou ik kiezen voor een richting die me echt interesseert, al ben ik ergens ook dankbaar dat ik pas op mijn 38ste in de journalistiek ben beland. Het is een harde wereld om als jongere je plek in te bemachtigen, dat zie ik bij mijn dochter Johanna

GRAMSCHAP

HUMO Voor jou was het ook niet makkelijk: je fungeerde vaak als schietschijf.

STRUYF «Niet vaker dan een ander, denk ik. Ik zag de docureeks over Hillary Clinton op Canvas. Wat ze met haar gedaan hebben, was een zuivere karaktermoord. En waarom? Omdat ze een sterke, progressieve, feministische vrouw is. Met zo’n profiel lok je heftige reacties uit.»

HUMO Herken je je in haar?

STRUYF «Misschien wel, ja. Sluimerend voel je toch dat je als vrouw wat harder wordt aangepakt. Met elke aflevering steeg mijn respect voor haar.»

HUMO Je stapte uit de jury van ‘De slimste mens’ omdat je de seksistische moppen beu was: ‘Ik besefte op een bepaald moment dat ik lachte met die moppen over mij, omdat ik geen seut wilde zijn.’

STRUYF «Toen ik daar schaapachtig zat te lachen met moppen die eigenlijk heel beledigend waren, dacht ik opeens: moet ik daar nu 50 voor zijn geworden? De gevoeligheid rond seksisme, racisme en andere ismes is gestegen. Een goeie zaak, absoluut, al slaat de slinger soms wat door. Ik heb nu zelfs te doen met witte, heteroseksuele mannen van middelbare leeftijd. Opeens moeten zij zwijgen. Door mensen de mond te snoeren op basis van ras, leeftijd of geslacht, maakt de woke-generatie dezelfde fouten die ze anderen aanwrijft. Alles is zo gepolariseerd nu. Iedereen zit in een kamp: je bent woke, antivax, Republican… Soms snak ik naar het midden, waar er tenminste nog gepraat kan worden.

»Er is niks mis met strijd leveren – dat doe ik zelf ook – maar met mildheid verkrijg je zoveel meer dan met polarisering. Toen ik mijn punt had gemaakt over de jury van ‘De slimste mens’ wilden sommigen me tot boegbeeld van de #MeToo-beweging verheffen. Daar had ik geen zin in. Ik wilde niet gaan klagen over wat ik zoal had meegemaakt in de tv-wereld. Ik had daar ook mijn aandeel in.»

HUMO Omdat je had gezwegen?

STRUYF «Bijvoorbeeld. Ik maak mijn punt liever in mijn reportages. Ik ben al heel lang actief rond genitale verminking bij vrouwen. Ik heb er een boek over geschreven en twee reportages over gemaakt. Zeven jaar geleden won ik daarmee een prijs op een internationaal documentairefestival. Toen ik die in ontvangst nam, kreeg ik veel kritiek vanuit het publiek. Ze vonden het niet aan mij, als witte vrouw, om dat thema aan te kaarten: ‘Wat een koloniale, paternalistische houding neem jij aan?’ Destijds begreep ik dat niet. Ik had me net vastgebeten in het thema op vraag van Afrikaanse vrouwen, die zelf geen platform hadden. Ik had zes jaar research gedaan voor ik eindelijk de juiste contacten had om de reportages te maken, zo groot was het taboe. Maar opeens werd ik weggezet als een koloniaal. Dat heeft me enorm ontgoocheld.

»Achteraf zei Assita Kanko me: ‘Op het ogenblik dat ik besneden werd en aan het krijsen was van de pijn, had ik niks liever gewild dan dat iemand me was komen helpen. Het had me niet uitgemaakt of die wit of zwart, man of vrouw was.’ Dat was zalf op de wonde, maar de teleurstelling is gebleven. Het maakt dat ik me erger aan het huidige debat. O, wat hebben we allemaal de waarheid in pacht. En o, wat willen we elkaar toch graag de mond snoeren. Ook in mijn vriendenkring maak ik me daar weleens boos over. Het zijn allemaal geëngageerde gutmenschen, maar ook daar is het eigen gelijk sterk aanwezig. Natuurlijk bezondig ik me er ook aan, maar ik probeer er toch voor te zorgen dat het blote onrecht niet ondergesneeuwd raakt. In het gehakketak verliezen we het grote plaatje uit het oog.»

HUMO Dreig je je idealisme kwijt te spelen?

STRUYF «Misschien. Maar ik wapen me tegen bitterheid door me nog altijd in te zetten voor ons vluchthuis in Kenia, waar meisjes terechtkunnen als ze dreigen te worden besneden. Vorig jaar waren ze met driehonderd. Dat troost me. Zo heb ik altijd wel een schuilplaats gevonden, als ik het moeilijk kreeg in mijn professionele leven. De kritiek gleed zo van me af, als ik ’s avonds thuis kwam bij mijn kinderen.»

HEBZUCHT

HUMO Stort jij voor goede doelen?

STRUYF «Ik heb mijn project in Kenia via het engagement rond mijn adoptiedochter: j’ai donné. Ik heb mijn steentje bijgedragen. Ik heb in de wereld van de ontwikkelingsprojecten veel misbruik gezien en dat heeft mijn vertrouwen een knauw gegeven. Bepaalde organisaties zijn, gewoon al door hun naam, onaantastbaar, maar ook de ontwikkelingshulp is een economie: ik heb met eigen ogen gezien hoe ook daar in de potten wordt gegraaid. Bij een paar grote organisaties ben ik zelfs misstanden gaan aankaarten, maar ik werd wandelen gestuurd. Ook de pers is daar schuldig aan. Ze redeneren: ‘Mensen gaan niks meer geven als we dit naar buiten brengen’, en houden het stil.»

HUMO Jullie hadden het thuis niet breed. Je was dolblij toen je als kind eindelijk een jeansbroek kreeg.

STRUYF «Ik weet nog dat ik die jeans soms uit de kleerkast haalde, gewoon om ze te bewonderen. Mijn ouders waren een heel sterk koppel, maar allebei getekend door de oorlog. Dat begin ik nu pas te snappen. Mijn vader had zwaar honger geleden, mijn moeder was getraumatiseerd door de V-bommen op Antwerpen. Na de oorlog was soberheid de norm en dat hebben ze op hun kinderen overgedragen. Voedselverspilling vond mijn vader uit den boze. Nog altijd hou ik alle restjes bij.

»Ik heb het gevoel dat ik met heel weinig zou kunnen rondkomen. Toen ik drie jaar geleden verhuisde, had ik net het boek van opruimgoeroe Marie Kondo gelezen. Dat was een revelatie. Ik pakte alles vast wat ik bezat: wil ik dit houden? Ik heb zoveel weggedaan. Ik heb een groot vuur gemaakt en al mijn oude brieven en foto’s verbrand. Zelfs mijn dagboeken heb ik erin gegooid.»

HUMO Dat is meer een kaalslag dan opruimen.

STRUYF «En toch heb ik nog nergens spijt van gehad. Ik wil me nooit meer verliezen in verzamelen.»

HUMO Je wordt ook altijd ongemakkelijk als je elektronische apparaten cadeau krijgt.

STRUYF «Het enige apparaat waar ik fan van ben, is de soupmaker. Nu denk je misschien: voor soep heb je toch geen apparaat nodig? Maar geloof me: ik maak elke dag verse soep, en met zo’n soupmaker is het nog makkelijker. Je gooit er je ingrediënten in, duwt op het knopje, en twintig minuten later heb je de lekkerste, meest smeuïge soep. Ik heb hem al aan iedereen cadeau gedaan. Bij Vanden Borre zetten ze hem al klaar als ze me zien binnenkomen.

»Laatst had ik er weer eentje besteld online. Bij het afrekenen stelde de website me de vraag of ik er, aan een voordelige prijs, ook een waterkoker bij wilde. Natuurlijk liet ik me verleiden, maar meteen daarna had ik spijt. Ik heb mijn hele winkelmandje geannuleerd. Het voelde heerlijk. Als ik nu terugdenk aan die geannuleerde waterkoker, voel ik de endorfines weer vrijkomen.»

HUMO Dan sluiten we snel af met je eigen vraag: waar droomde jij van als kind?

STRUYF «In Duitsland keken we altijd naar ‘Bezaubernde Jeannie’. Pas veel later ontdekte ik dat het geen Duitse, maar een Amerikaanse reeks was: ‘I Dream of Jeannie’, met Larry Hagman, de latere JR. Het draaide rond een vrouwelijke djinn met een blonde paardenstaart en een roze pofbroek. Vouwde ze haar armen over elkaar en knipperde ze met haar ogen, dan kromp ze tot de grootte van een fles en kon ze overal naartoe. Daar droomde ik van: met mijn ogen knipperen en ergens anders zijn. Eigenlijk is mijn leven daar toch mooi op uitgedraaid.»

‘Het Hoge Noorden’, om 20.35 op Eén

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234