televisie

'In Europa' op NP2: 'Nooit minder dan verdienstelijk'

Nooit gedacht dat een gerenommeerd auteur als Geert Mak zich zou laten betrappen op spoorlopen, alsof hij níéts opgestoken had van de seizoensfinale van ‘Thuis’, maar het tafereel leverde een mooie ouverture op voor het tweede seizoen van ‘In Europa’.

Deze jaargang, meer dan tien jaar na de vorige, zou zich buigen over de recentste decennia, die hun kenmerkende smaak opliepen toen er overzee twee torens neervielen. De bedoeling was volgens Mak nog steeds: de geschiedenis op heterdaad betrappen. Daarbij ging hij ervan uit dat die geschiedenis zich herhaalt, en dat alleen wie het verleden kent met kennis van zaken de thermometer in de Europese strop kan ploffen.

De temperatuur werd gemeten in hoofdstukken, waarvan het eerste over Jean-Paul Borderie ging: anno 2019 stond hij als wijnboer met een zorgelijke blik druiven te bepampelen, maar in 1994 had hij als piloot meegemaakt hoe er op een mooie dag met dynamiet behangen moslimfundamentalisten zijn cockpit binnenstapten. Als entree executeerden ze twee passagiers, een derde joegen ze later een kogel in het hoofd: de opname over een openstaande microfoon klonk in alle brutaliteit geen seconde verouderd.

Hoewel de terroristen eisten dat Borderie naar Parijs zou vliegen, landde hij met een list in Marseille, waar hij vanuit z’n cockpitraampje het tarmac tegemoet sprong. Op archiefbeelden zag je de val, die behalve de uitkomst alles weg had van een doodsmak. De terroristen, zo bleek, waren van plan om de Eiffeltoren in te vliegen – een plan waarmee je toen nog je tijd ver vooruit was, maar alles komt terug. Dat de kapers van die elfde september vijf jaar later zelf hadden leren vliegen, was omdat ze van Borderie hadden gehoord.

In een volgend hoofdstuk overschouw- de ene Louis Caprioli zorgelijk een menigte toeristen in Parijs. ‘Als je hier een kalasjnikov leegschiet, heb je een bloedbad,’ verwoordde hij z’n achterdocht. Zo’n stelling is vaker waar, maar bij Caprioli kon je er beroepsmisvorming in lezen: in naam van de rechtsstaat had hij jarenlang afluistertechnieken gepraktiseerd die geen daglicht verdroegen. Wie onschuldig was, kon dat maar beter bewijzen, en liefst nog een beetje hardop, zodat de meeluisterende agenten ook konden lachen. Caprioli had duidelijk een leven achter de rug waarin je het kon schudden met pietluttigheden als privacy, en ook ironie leek aan hem verloren. Toen hij betreurde dat de armslag der wet gehinderd wordt door mensenrechten, leek hij zich op geen enkel moment af te vragen of het wel geoorloofd was om een rechtsstaat zélf om zeep te helpen in je poging hem te vrijwaren.

Voor het laatste hoofdstuk ruilde de voice-over het Frans ostentatief in voor Arabisch. We waren in België, waar Fayçal Cheffou na de aanslagen in Zaventem een tijdlang aangezien werd voor ‘de man met het hoedje’. Die reputatie raakt hij niet meer kwijt, vertelde hij, en z’n moeder had weliswaar nooit aan hem noch zijn hoedendracht getwijfeld, maar de ordediensten wél: ze pakten Cheffou erna nog vier keer op zonder aanleiding. Voor de camera herkende Cheffou op straat een agent die hem ondervraagd had, wat hem deed besluiten dat hij nog altijd gevolgd werd. Of dat zo was, daar kreeg je geen uitsluitsel over: hoewel de agent luttele meters van de camera stond, kwam niemand op het idee verhaal te halen. Jammer, want als Belg die zich door ‘In Europa’ net bezorgdheid over de eigen rechtsstaat had laten aanpraten, had je maar wat graag een vertegenwoordiger van de uitvoerende macht gezien om zulke aantijgingen van een wederwoord te voorzien. Tot dan was ‘In Europa’, hoe verontrustend ook, nooit minder dan verdienstelijk geweest.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234