‘Geld sparen is antimaat- schappelijk. Wij sparen emoties.’

'The Sky is the Limit'Jan Kriekels en Kirsten Janssens

‘In ‘The Sky Is the Limit’ lijkt het alsof ik niks anders doe dan over seks praten. Mijn ouders waren in shock!’

‘Geld sparen is antimaat- schappelijk. Wij sparen emoties.’Beeld Johan Jacobs

(Verschenen in Humo op 28 februari 2014)

Op een maandagochtend hang ik ondersteboven aan een danspaal in een joert – een traditionele etnische tent – aangemoedigd door Jaga-topman Jan Kriekels en zijn vriendin Kirsten Janssens. Terwijl AC/DC luid door de boxen knalt, zwier ik me op hoogst onelegante wijze de lucht in. In een hoek zitten Maurice Engelen en zijn vriendin geamuseerd toe te kijken – ook zij hebben vandaag een kaartje voor het Kriekelsuniversum.

Dat was ongeveer hoe onze ontmoeting eindigde. Het interview begon drie uur eerder, met Kirsten die breed grijnzend – ‘Tadáá!’ – haar opwachting maakte met een Dame Edna-zonnebril op, terwijl Jan uitlegde hoe hij de dag voordien door de vierjarige Helena gesommeerd werd een paarse pruik op te zetten en met zijn lief op K3 te dansen. Het zijn de naweeën van een typische zondagmiddag ten huize Kriekels-Janssens: hoe zotter, hoe liever.

Jan Kriekels, de ondernemer-innovator voor wie het woord excentriekeling lijkt te zijn uitgevonden, is al jaren een fenomeen in Limburg. Opgesloten in een kooi om het teveel aan regels en wetten aan te klagen, leukt de CEO van de Diepenbeekse verwarmingsproducent Jaga en spinoff Greenforce bijeenkomsten op van lokale Vokaplastrons.

Door ‘The Sky Is the Limit’ – en, laten we wel wezen: vooral dankzij zijn zelf ontworpen zwembad in de vorm van een vagina – heeft Kriekels zich definitief neergezet als, nou ja, cultfiguur. Vindt dat allemaal geweldig: zijn vriendin Kirsten Janssens, die u zich misschien nog herinnert als winnares van ‘Big Brother’. Maar dat is ondertussen alweer acht jaar geleden. Waardoor de vraag zich opdringt:

HUMO Hoe verlegen zitten jullie om aandacht? Jan zat vorig jaar ook al in ‘Topstarter’ en in 2007 liet hij zich nog uitgebreid filmen voor de docusoap ‘Baksteen in de maag’.

JAN KRIEKELS (55) «Wij hebben geen aandacht nodig. Peter (Boeckx, red.) is naar mij toe gekomen: hij wilde een programma maken over mensen aan de top van de maatschappij. Voor mij was dat de ideale manier om mijn ‘Innovate or Die’filosofie te verkondigen. Ik had al 25 landen afgereisd, maar ik was gefrustreerd omdat mijn boodschap niet genoeg aansloeg.»

KIRSTEN JANSSENS (31) «Ik wilde eerst niet aan ‘The Sky Is the Limit’ meedoen – het ging om Jan en zijn bedrijf. Maar na een paar dagen zat de filmploeg al in onze dressing. Ik zei nog: ‘Jullie gaan er toch geen ‘Hollywoodvrouwen’ van maken, hè?’

»‘Big Brother’ heb ik gedaan omdat ik 60.000 euro schulden had. Op mijn eenentwintigste had ik een kledingwinkel overgenomen in Maastricht, van een kerel met wie ik al twee jaar zonder problemen samenwerkte. Na de overname bleek hij mij te hebben opgelicht: plots moest ik niet alleen een pand huren, maar ook nog schulden afbetalen, in totaal zo’n 4.000 euro per maand. Bovendien had ik pas een zoontje van zes maanden oud.

»Toen ik las dat je met ‘Big Brother’ 100.000 euro kon winnen, heb ik geen seconde getwijfeld. Ik heb het geld gepakt, mijn schulden afbetaald en de rest op een rekening voor mijn kinderen gezet.»

HUMO Heb je de oplichter aangegeven?

JANSSENS «Wat kon ik doen? Míjn handtekening stond op het contract. Trouwens: de man in kwestie heeft intussen een beroerte gehad en is alles kwijt. Zo zie je maar: het goede overwint, altijd.»

KRIEKELS «Kirsten rekent op the circle of life, dat is haar manier van vechten. Ik ben veel heviger. Als je zoiets zou laten betijen in een grote onderneming, word je opgegeten.»

HUMO Zijn jullie tevreden over ‘The Sky Is the Limit’?

KRIEKELS «Van ‘Innovate or Die’ heb ik tot nu toe nog niet veel gezien. Peter heeft er toch een beetje een glamourprogramma van gemaakt: er wordt gefocust op het exuberante, op de clichés van rijke mensen. Nu ja, ik heb daar geen problemen mee: de inhoud komt in de volgende afleveringen.»

JANSSENS «Ik heb hem daar toch over aangesproken. Ze hebben bijvoorbeeld alle seksueel getinte uitspraken van mij in de verf gezet. De momenten dat ik bezig ben met de kinderen of de natuur: die zitten er niet in. Maar de nanny uiteraard wel. (Gepikeerd) Jan en ik zijn vier jaar samen, wij hebben welgeteld dríé maanden een nanny gehad. Wij doen hier alles zelf. Ik heb niet eens een poetsvrouw. We hebben een tijdje iemand gehad, maar dat werkte niet, dus doen we het weer zelf. Maar in het programma lijkt het alsof ik niks anders doe dan over seks praten. Mijn ouders waren in shock. Zij hadden misschien liever een ingetogener dochter gehad zoals Olga (de Russische vriendin van Harry Schurmans, de kunsthandelaar die ook in ‘The Sky Is the Limit’ wordt opgevoerd, red.), maar ze weten dat die zotheid er toch niet uitgaat, dat zien ze ook bij mijn kinderen (lacht)

KRIEKELS «Mijn ouders vinden het programma fantastisch. Mijn pa is 85, hij heeft een vrouw die vijfentwintig jaar jonger is – het zit in de familie. En ons ma heeft zeven kinderen gemaakt, die durf ik niet alleen kirsten in een café los te laten! (lacht) Kirsten heeft dat ook. Zij stamt af van gipsy’s.»

HUMO Echt?

JANSSENS «Mijn oma is een dolle mina.»

KRIEKELS «Theatraal volk. Zingen, show maken. Kirsten heeft zigeunerbloed.»

JANSSENS «Misschien niet echt, maar ik moet toch voortdurend kunnen veranderen.»

KRIEKELS «Ik innoveer ook elke dag. Misschien zelfs wat te veel.»

JANSSENS «Wij zijn daar nogal fel in, ja.»

HUMO Is het niet vermoeiend om te zijn wie jullie zijn?

KRIEKELS «Nee, dat brengt net rust. Bij mij loopt gewoon alles door elkaar: de kinderen komen op het bedrijf en ik hou thuis vergaderingen. In onze joert hebben al Russen aan de paal gehangen. (Wijst door het glazen plafond omhoog, recht de slaapkamer in) Er staat ook een paal boven jou. En onder de glazen vloer waar we nu zitten, moeten straks vissen zwemmen. Ik wil een soort verzonken Atlantis maken, een kunstwerk.»

JANSSENS «Met lichtgevende kwallen in, dat zou hier goed geven!»

HUMO Het lijkt alsof het leven voor jullie één groot feest is.

JANSSENS «Twee keer per maand breng ik de kinderen naar mijn ouders en nodig ik mijn vriendinnen thuis uit. Dan gaan de flessen champagne open en staan we te zingen en te dansen in de joert. Maar afgelopen weekend ben ik met Helena, mijn dochter, en Estée, Jans dochter, gewoon naar de film geweest. Jan had de twee jongens en een vriendje – die moesten natuurlijk weer iets speciaals doen.»

KRIEKELS «Wij zijn ook naar de film geweest, maar achteraf zijn we door de bossen gaan knallen. ’t Was vijf graden, maar ik had het dak van de auto opengedaan. Het was fantastisch: volle maan, kastelen in de buurt. Ik heb gezegd: ‘Mannen, de mama’s zien ons niet, allemaal rechtstaan! ’ En dan heb ik gas gegeven, langs kleine baantjes gescheurd. Geschreeuwd dat ze hebben! (Grijnst) Jongens willen dat, rechtstaan in een auto en roepen: ‘Wij hebben gewonnen!’»

HUMO Zitten jullie kinderen op een methodeschool?

KRIEKELS «Nee, ze gaan gewoon naar de katholieke school in het dorp.»

JANSSENS «Hun creatieve opvoeding krijgen ze thuis. Helena volgt tekenles en zit op ballet, Michaël gaat naar de drumles en doet karting, Jans zoontje Calvin speelt gitaar. Ze dansen ook allemaal aan de paal, ik geef ze regelmatig les.»

KRIEKELS «School, dat is orde, netheid, discipline, kennis verwerven, braaf zijn. Zoals de meeste Vlamingen ’s morgens om zes uur opstaan, in de auto kruipen om in de file te gaan staan en netjes hun belastingen en boetes betalen. Als hun pensioentje maar veilig is. Zo leven wij niet.»

HUMO Sparen is niet aan jullie besteed?

JANSSENS «Toch niet aan mij, nee.»

KRIEKELS «Wij sparen emoties. Geld sparen is anti-maatschappeljk: je onttrekt fondsen aan de gemeenschap die je misschien nooit meer teruggeeft. Dat is niet correct. Ik heb altijd teruggegeven. Ik heb de planeet gezien met mijn rugzak, twee keer zelfs. De mensen die het minste hadden, hebben mij het meeste gegeven. Wij zijn bang om iets te geven, bang dat we niets terugkrijgen. Typisch Vlaams. Wij moeten dringend van onze hoogmoed af!»

HUMO Zegt het gezin dat zich in de Diepenbeekse velden verschanst in een villa achter een metershoge witte omheining en een houten gevangenispoort.

KRIEKELS «Ik woon hier al vijfendertig jaar. Dit was ooit een vervallen, lemen boerderij die ik in mijn eentje heb gerenoveerd. Met mijn eerste vriendin heb ik hier geleefd als een hippie, ergens in huis staat nog een rafelige sofa uit die tijd. Daarna is er een veranda bij gekomen, de bootstijl, de vijver... Wat je ziet, is vijfendertig jaar evolutie. »Mensen zien ons huis en denken dat het er in één keer is gekomen. Dat ik op een boot in de Bahama’s zit en maar één telefoontje hoef te doen: ‘Zet die villa daar maar neer.’ Iedereen lijkt ook te denken dat ik mijn geld op een oneerlijke manier heb verdiend: ‘Zo rijk, dat kan niet.’ Die omheining dient net om dat soort denken buiten te houden. De gevangenisdeur staat ook andersom: de gevangenis is buiten, niet hier.»

‘Als ons bedrijf het slecht doet, dan is dat een teken dat de wereld het niet goed doet’ Beeld Johan Jacobs
‘Als ons bedrijf het slecht doet, dan is dat een teken dat de wereld het niet goed doet’Beeld Johan Jacobs

Stammenoorlog

HUMO Waar kom je eigenlijk vandaan, Jan?

KRIEKELS «Ik ben in Diepenbeek opgegroeid, mijn familie woont er nog altijd. Wij zijn een vrij jonge stam, die bijna is uitgeroeid. Mijn grootvader heeft gevochten in de Eerste én de Tweede Wereldoorlog, de laatste keer hadden ze zijn bekken en zijn rug aan flarden geschoten. Toch heeft hij vijf kinderen kunnen maken – die pas op zijn sterfbed zagen dat hun vader geen achterste meer had.»

HUMO Jullie waren thuis met zeven kinderen. Was jij de oudste?

KRIEKELS «Ik heb nog één zus, Caroline, die ouder is. Wij hebben een erg vrije opvoeding gehad: vóór mijn achttiende hebben mijn ouders nooit naar mijn rapport gevraagd. Het was mijn leven, ik mocht doen wat ik wilde. Bij Kirsten is het anders gelopen.»

JANSSENS «Ik ben groot geworden in internaten. Ik woon al alleen sinds mijn veertiende.»

HUMO Hoe komt dat?

JANSSENS «Mijn moeder moest me niet. Als ik op haar schoot kroop, duwde ze me weg. ‘Ik kan niet met dat kind om,’ zei ze tegen mijn tante.

»Het heeft gewoon nooit geklikt tussen mij en mijn moeder. Ik heb nog twee zussen: met hen kon mijn moeder het wel vinden. (Haalt haar schouders op) Misschien leek ik te veel op mijn vader, die helemaal uit beeld was. Maar goed: op mijn veertiende heeft hij via de rechter de voogdij over mij gekregen. Vanaf toen kon ik begeleid zelfstandig gaan wonen.»

HUMO Waar was je moeder op dat moment?

JANSSENS «Weet ik niet. Ergens, met mijn zussen.»

KRIEKELS «Je kan dat hebben: competitie tussen moeder en dochter.»

HUMO Dat is toch wel heel extreem: je bent gewoon verstoten.

JANSSENS «Toen ik een eind in de twintig was, ben ik gecrasht. Ik vroeg me voortdurend af wat ik verkeerd had gedaan, wat er mis was met mij. Ik heb toen veel geweend.»

HUMO Hoe is het contact met je moeder nu?

JANSSENS «Onbestaande. Toen Helena vier jaar geleden werd geboren, ben ik nog één keer langs geweest. Maar ik zag onmiddellijk de haat in haar ogen. Ik ben nooit meer teruggegaan. De mensen die ik nu mijn ouders noem, dat zijn mijn vader en mijn stiefmoeder. Zij zijn al vijfentwintig jaar samen.»

KRIEKELS «Het was alsof je niet gelukkig mócht zijn. Ik ben daarentegen in luxe opgevoed. Niet materieel, maar emotioneel.»

HUMO Jaga is in 1962 opgericht door je vader Jan en je oom Gaston. Was jij als oudste zoon voorbestemd om in het bedrijf van je vader terecht te komen?

KRIEKELS «Mijn vader zei altijd: ‘Kinderen moeten werken!’ Te veel school, daar was hij tegen. Als twaalfjarige moest ik in de zomer twee maanden met hem mee, van ’s morgens zeven uur tot ’s avonds elf uur. Mijn oudste broer ook, maar die is op zijn achttiende verongelukt.

»Vanaf mijn veertiende boterde het niet meer zo goed tussen mij en mijn pa z’n werkfilosofie. Ik wilde de wereld afzeilen en zeppelins bouwen! Uiteindelijk ben ik psychologie en antropologie gaan studeren, om andere samenlevingsvormen en andere manieren van organisatie te leren kennen. Maar toen hij problemen kreeg met zijn broer, heb ik mijn hulp aangeboden. Ik was toen al bezig met warmtepompen, al moest mijn vader daar niets van weten. Ik moest onder aan de ladder beginnen, als lasser.»

HUMO Hoe was het om na je universitaire studie weer met je handen te gaan werken?

KRIEKELS «Dat is toch allemaal hetzelfde? Als arbeider moet je met anderen kunnen samenwerken – dat is pure sociologie en psychologie. En de producten die je naar de mensen brengt, dat is toch cultuur, antropologie? Voor mij is een bedrijf als een stam in de jungle. Wij denken graag in clichés, dat zakenmensen geldwolven zijn. Maar het is de liefde voor hun stam die hen laat overleven. En nu zitten we volop in een stammenoorlog: wij tegen de Chinezen.

»Ik heb het daar vaak over met de vakbond: die Chinese rommel, die globale uitbuiting, doe daar iets aan! Maar nee, hoor: wij willen goedkope producten. Maar het goedkoopste is ook het asociaalste, het vervuilendste, het meest dicriminerende. En graag met korting, als het kan. Wij willen alles gratis en wij willen slaven die dat voor ons maken.»

JANSSENS «Ben je al eens in China geweest? Daar schijnt de zon dus niet, hè. Stofwolken tot op de grond! Verschrikkelijk.»

KRIEKELS «Toen ik de wereld rondtrok, leefde ik van drie dollar per dag en sliep ik in een zelfgemaakte tent. Eén vlammetje om te koken had ik. Ik heb geprobeerd de wereld te zien zonder afhankelijk te zijn van een financieel-economisch systeem.»

HUMO Zie je dan andere dingen?

KRIEKELS «Je leert dat je met niks kan leven. Wat is een echte ondernemer? Iemand van wie je morgen alles mag afpakken. Want een ondernemer zegt: we gaan dat opnieuw maken.»

Kirsten over Jan: ‘Hij wil nog kinderen met mij. Maar een kind van ons beiden, kan de wereld dat wel aan?’ Beeld Johan Jacobs
Kirsten over Jan: ‘Hij wil nog kinderen met mij. Maar een kind van ons beiden, kan de wereld dat wel aan?’Beeld Johan Jacobs

Engel uit de toekomst

HUMO In ‘The Sky Is the Limit’ zeg je dat je meer omzet draait dan The Rolling Stones. Hoe rijk zijn jullie?

KRIEKELS «The Rolling Stones verdienen de laatste tijd niet meer zoveel als vroeger, hoor. Door al die gratis muziek op het internet moeten ze op hun vijfenzeventigste nog optreden om te overleven!»

HUMO Vorig jaar had Jaga Diepenbeek een omzet van 52 miljoen en maakte je een half miljoen euro winst.

KRIEKELS (zwijgt)

JANSSENS «Jan praat nooit over geld.»

HUMO Weet je hoeveel er op je rekening staat?

KRIEKELS «Daar heb ik me nooit mee beziggehouden. Het potentieel is hoger dan de cash. Elke frank die ik verdien, steek ik terug in nieuwe jobs en nieuwe technologieën. Alles zit in mijn mensen, dat is mijn manier van werken. Ik zou zo in een Oost-Europees land een nieuwe fabriek kunnen beginnen waar ik 10 miljoen euro per jaar mee verdien. Na tien jaar zou ik dan 100 miljoen euro hebben. Maar ben ik dan rijk?»

HUMO Dat is gemakkelijk praten: je hebt een mooi huis, een mooi lief, een mooie tuin, en er staan twee Porsches op de oprit.

JANSSENS (grinnikt) «Je bent de zoveelste journalist die het probeert.»

KRIEKELS «Wat je hier ziet, is maar één procent van Jaga. Ik maak de zuinigste radiatoren ter wereld, de meest ecologisch gefabriceerde, ik heb alle designprijzen gewonnen die er te winnen vallen. Jaga maakt klimaatsystemen die in de toekomst op alle groene technologie-systemen kunnen draaien. Niemand anders heeft dat. Dát is rijkdom.»

HUMO Laat het me anders formuleren: moet jij nog werken? Ben je niet al lang binnen?

KRIEKELS «Natuurlijk moet ik nog werken! Als ik mijn bedrijf binnenkom, staat er een file van mensen aan te schuiven die mij allemaal willen spreken. Doe ik mijn laptop open: honderd mails! Uit Chili, Rusland, Canada... En niet om even hallo te zeggen: dat zijn lappen tekst waarin om oplossingen wordt gevraagd voor problemen. En wie is de tovenaar? Dat ben ík – dat is mijn talent.»

HUMO Jaga plaatst verwarmingssystemen in de torens op Ground Zero, het Kremlin, het buitenverblijf van Poetin...

KRIEKELS «Dat zijn er maar drie, zo kan ik er vijfhonderd opnoemen.»

HUMO Begin eens?

KRIEKELS «De Federation Tower in Moskou, de hoogste toren van Europa. De hoofd zetel van Greenpeace in Duitsland. Thurn & Taxis in Brussel. Het Europees Parlement in Straatsburg. De Allianz Arena in München. Het hoofdkantoor van Telefónica in Madrid. Statoil in Noorwegen. Het NAC in HouthalenHelchteren. De Sky Towers in Kiev. De Singel in Antwerpen. Het Centre Pompidou in Metz.»

HUMO Hoe kom je aan die contracten?

KRIEKELS «Daar zorgen mijn mensen zelf voor, door open, eerlijk en echt te zijn. Zelfs tijdens de weekends reizen ze de wereld af. En door mijn experience lab. Ik heb ooit een belangrijke professor uit Rusland op bezoek gehad. Tweeduizend ingenieursbureaus heeft hij onder zich – eigenlijk controleert hij de volledige energiemarkt van Rusland. Hij verdeelde mijn producten, waar hij erg jaloers op was. Waarop ik zei: ‘Kom een week naar Diepenbeek! Ik geef u mijn beste ingenieurs en we zullen samen een nieuw product maken voor Rusland!’»

JANSSENS «Ideeën voor anderen bedenken: daar is hij goed in. Straks komt Maurice Engelen. Die wil gewoon met Jan wat filosoferen in de joert in onze tuin. Laat ze daar twee, drie uur zitten en daar komen fantastische dingen uit. Soms moet Jan presentaties doen voor tweeduizend man en heeft hij geen idee wat hij gaat vertellen. Maar zodra hij op dat podium stapt, komt het eruit gegulpt. Dat ik soms denk: ‘Waar háált hij het?’»

KRIEKELS «Ik heb daar een trucje voor: ik breng mijn hartslag volledig tot rust en beeld me in dat ik een engel ben die uit het jaar 2100 komt. ‘Stel dat je in 2014 landt: waar zou jij voor waarschuwen?’»

JANSSENS (serieus) «Soms denk ik dat Jan niet van deze planeet is.»

KRIEKELS (grijnst) «Dat was mijn openingszin voor Kirsten: ‘Hallo, ik ben een alien.’»

HUMO Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?

JANSSENS «Ik werkte voor een tentenbedrijf in Rumst. Op een evenement op het circuit in Zolder moest ik de public relations doen: netwerken, mensen met elkaar in contact brengen.»

KRIEKELS «Ik sponsorde een raceploeg. Mensen steunen die een passie hebben: ik doe dat graag.»

JANSSENS «Plots stond Jan aan mijn tafeltje. We hebben tweeënhalf uur gepraat. Die avond belde ik naar mijn beste vriendin: ‘Je gelooft het nooit, maar ik heb een alien ontmoet! Een tovenaar.’ Ze dacht dat ik raaskalde. Daarna zijn we vier jaar lang geregeld in de bossen gaan wandelen. Zonder dat er iets gebeurde.»

KRIEKELS «Ik was aan een wereldtour bezig voor ‘Innovate or Die’. Wanneer ik tussendoor in België was, zocht ik mijn rock’n-roll-chick op. Ik had het meteen voor Kirsten: ze probeerde in haar eentje te overleven, ik kende niets van haar ‘Big Brother’-verleden. De materiële wereld bestond voor ons niet: wij gingen wandelen en filosofeerden over het leven.»

HUMO Wanneer is de vonk overgeslagen?

JANSSENS «Toen hij in Chili zat en er een aardbeving plaatsvond.»

KRIEKELS «8,8 op de schaal van Richter.»

JANSSENS «Ineens was hij onbereikbaar. Geen telefoon, geen mail, geen Facebook. Ik heb toen zelfs naar het ministerie van Buitenlandse Zaken gebeld, maar daar wisten ze ook van niets. Twee dagen aan een stuk heb ik gehuild. Tot ik plots een sms kreeg: ‘alles ok’.

»Toen hij terug was, zijn we met de auto naar Saint-Tropez gereden. Daar zijn we een koppel geworden.»

Ecologische Porsche

HUMO Wat voor werk doe jij, Kirsten?

JANSSENS «Ik werk voor Jan. Ik heb eerst twee jaar bij Greenforce gezeten en een opleiding gevolgd over warmtepompen en zonnepanelen. Maar ik miste de technische bagage om bijvoorbeeld te berekenen hoeveel kilowatt verwarming en hoeveel kubieke meter isolatie een huis of bedrijf nodig heeft. Ik beheer nu Jans afspraken. Of ik tik een vergadering uit van dertig man die vijf uur heeft geduurd. Ik kan héél snel typen.»

HUMO Jan, jij propageert jezelf als groene ondernemer, maar hoe groen leef je zelf?

KRIEKELS «Ik heb mijn zonden nog.»

JANSSENS (somt op) «We hebben zonnepanelen, een warmtepomp, een warmtepompboiler.»

KRIEKELS «Groen zijn is niet: in het bos gaan wonen. Groen zijn is: zuivere technologie gebruiken.»

HUMO Twee Porsches, is dat zuivere technologie?

KRIEKELS «Ik geloof vast dat Porsche de meest ecologische en duurzame wagen aller tijden zal produceren. De allereerste Porsche in 1898 hád trouwens een elektrische motor.»

HUMO Zou je niet beter met een Tesla rijden?

KRIEKELS «Nee, gij! De batterij in die wagen is bijzonder vervuilend! Wie heeft jou verteld dat Tesla de zuiverste wagen is? (Schudt het hoofd) Jongens toch, wij lopen in een kudde achter een idee aan.»

HUMO Jaga heeft vast ook bedrijfswagens.

KRIEKELS «Audi’s, maar ze hebben allemaal een hybride gasmotor. Eind deze maand ga ik mijn wagenpark uitbreiden met BMW i3’s: elektrische auto’s die je met zonnepanelen kan opladen. Op Jaga staan 2.500 zonnepanelen, ik heb al stopcontacten laten maken om er auto’s aan te kunnen hangen.

»De meest ecologische wagen ter wereld heb ik trouwens zelf gemaakt: eentje met een elektrische motor, maar het chassis is gemaakt van linnen.»

HUMO In ‘The Sky Is the Limit’ is te zien hoe Kirsten met de twee Porsches de kinderen van school gaat halen.

JANSSENS (verontwaardigd) «Dat was er zo over! Ik steek normaal drie à vier kinderen in de goudkleurige Porsche, maar toen ik de neefjes en nichtjes ook moest meenemen, waren ze met z’n zessen, en toen is er iemand van Jaga meegereden naar de school.»

KRIEKELS «Heb je die camionette op de stoep zien staan (Een Ford Galaxy, red.)? Die dient om de kinderen van school te halen.»

JANSSENS «Maar we zijn de sleutels kwijt.»

HUMO Hebben jullie niet ook nog een Rolls Royce?

JANSSENS «Die is van Geronimo, de Amerikaanse artiest die in de gebouwen van Jaga woont.»

KRIEKELS «He’s a crazy guy

HUMO Half Limburg stond op zijn kop toen Geronimo onlangs de Hasseltse gitaarwinkel JnR binnenliep om voor zijn ‘goede vriend Keith Richards’ een gitaar te kopen.

KRIEKELS «Ik heb ’m leren kennen via Stijn Helsen. Toen ik in 2009 op de klimaatconferentie in Kopenhagen een alternatieve conferentie organiseerde in een ark die ik had volgepropt met archetypes, had ik Geronimo gecast als kunstenaar.

»Hoe hij eraan komt, weet ik niet, maar Geronimo heeft op zijn Rolls de nummerplaat van een consul hangen. Om zijn diplomatieke onschendbaarheid te testen, heb ik ’m zijn auto eens midden op het Kolonel Dusartplein in Hasselt laten parkeren. Wat denk je? Geen parkeerbon! Laatst reed hij naar Brussel en kwamen de zwaantjes op de autosnelweg naast hem rijden. ‘I’m in big shit,’ dacht hij. Maar de agenten hebben hem tot in Brussel geëscorteerd!»

HUMO Je meent het.

JANSSENS «Geronimo is een vat vol verhalen. Behalve met Keith Richards is hij ook goed bevriend met Gérard Depardieu. Die wilde onlangs een schilderij laten maken door Geronimo, waarvoor hij naakt kwam poseren. Depardieu liep gewoon in zijn blote kont door ons bedrijf. Ik heb de foto’s gezien, niet te geloven!»

HUMO Jan, hoe ver staan de plannen om dit huis volledig te overkoepelen?

KRIEKELS «Ik ben op verschillende plaatsen in de wereld gaan kijken naar telescopische koepels. Ik wil me baseren op het lieveheersbeestje, dat zijn vleugels uitslaat. Maar als ik mijn koepel zo licht maak als vleugels, is hij niet bestand tegen hagelstormen. Daar moet ik nog iets op vinden, een tweede schild.

»Mijn volgende project is het vuur terugbrengen naar de goden. Heel ons leven is gebaseerd op het verbranden van energie die wij van de aarde ter beschikking krijgen. Maar het vuur is gestolen van de goden en wij hebben het verspild, uitgeput. Ik wil nu met een zelf ineengeknutselde wagen op zonnetechnologie het Olympische vuur terugbrengen naar de Olympus in Griekenland. En ik wil terugkomen met de greenforce, het zuivere vuur. Pas dan zullen we een maatschappij kunnen stichten die duurzaam is.»

Het recht van de sterkste

HUMO Het is een tijdje minder goed gegaan met Jaga: in 2011 leed de vestiging in Diepenbeek 1,5 miljoen euro verlies.

KRIEKELS «Als ons bedrijf het slecht doet, dan is dat een teken dat de wereld het niet goed doet. Want de mensen kopen niet de juiste dingen. Wij doen het correcte, het zuivere. Maar de wereld is er niet klaar voor. Sinds vorig jaar gaat het beter, en wel omdat de regering zich schrap zet en energiebesparende maatregelen heeft aangekondigd.»

HUMO Eén constante heb je wel: je werknemers zijn bijzonder trouw. Toen ABVV-vertegenwoordiger Johnny Frans na de eerste aflevering van ‘The Sky Is the Limit’ zei dat Jagamensen moeten gaan stempelen terwijl jij op tv je rijkdom etaleert, ging het personeel pal achter jullie staan.

KRIEKELS «Johnny Frans is een typische vakbondsman die opkomt voor de individuele werknemer. Dat is een verouderde visie: het wordt tijd dat vakbonden opkomen voor een hele onderneming.»

JANSSENS «Rohnny Champagne, de baas van Frans, heeft mij opgebeld om zijn excuses aan te bieden. Rohnny is ondertussen ook met Jan gaan eten om het goed te maken.»

KRIEKELS «Eigenlijk heeft die meneer Frans mij een geweldig cadeau gedaan: het personeel heeft een petitie getekend waaruit blijkt dat 98 procent achter ons staat.»

HUMO In 2011 heb je vijf directeurs ontslagen die achter jouw rug met de vakbonden aan het onderhandelen waren over ontslagen.

KRIEKELS «Ik heb die mensen niet ontslagen, ze zijn zelf weggegaan omdat ze voelden dat ze hier niet meer pasten. Ze hadden de deontologische code van Jaga geschonden. Trouwens, als ik 500.000 euro moet besparen, ben ik liever vijf directeurs kwijt dan vijfentwintig personeelsleden.»

HUMO Vind je jezelf een goede bedrijfsleider?

KRIEKELS «Ik probeer altijd de beste oplossing te vinden. Maar er zullen vast betere leiders zijn dan ik.»

HUMO Een ex-kaderlid zegt: ‘Fantastische roerganger, maar geen manager.’

KRIEKELS «Door de overlevering zijn twee archetypes van leiders overgebleven: de managers, die de kudde bijeenhouden om ze te laten grazen op de weide, en de ‘bewegers’: zij die over de berg gaan kijken om te zien of de weides daar niet nog groener zijn.

»Als ik er niet was geweest, had Jaga bijvoorbeeld nooit export en zoveel nieuwe producten gekend! Ik zit óók in ondernemersclubs, waar ik de managers bestudeer. Ik weet hoe zij over mij denken: daar heb je die zotte Kriekels weer. Toen ik in China was en al die gebouwen zag staan, dacht ik: ‘Het kan toch niet dat wij hier geen enkele radiator verkopen?’ Wel: onlangs hebben we voor het eerst aan China verkocht.»

HUMO Is je vader nog betrokken bij het bedrijf?

KRIEKELS «Natuurlijk. Die mens is 85 jaar en heeft zijn hele leven bij Jaga gewerkt. Het is zijn passie. Dat kan je toch niet zomaar afpakken? Trouwens, met pensioen gaan vind ik onzin.»

HUMO Leidt dat nooit tot wrijvingen tussen jullie?

KRIEKELS «Liefst! Een democratie heeft conflict nodig.»

HUMO Over democratie gesproken: ga je nog altijd niet stemmen?

KRIEKELS «Ik geloof meer in een parlement van archetypes. Nu zit er maar één type van verkozenen, ’t is pure inteelt. Pas als die monocultuur wordt doorbroken en er ook vormgevers, artiesten, ecologen, visionairen en sociale innovators in het parlement raken, zal ik meedoen. Misschien dat Kirsten dan mijn werk kan overnemen.»

JANSSENS «Nooit! De wereld waarin jij leeft, opgeslorpt worden door je werk, dat zou ik niet willen. ’s Avonds tot elf uur op je bedrijf zitten: nee, dank u.» KRIEKELS «Maar ik kan toch geen huisman worden?»

HUMO Sociale innovatie, Jan!

JANSSENS (tegen Humo) «En dan te bedenken dat hij nog kinderen wil met mij.»

KRIEKELS «Ik moet dat busje voor de deur toch vol krijgen? Anders transporteer ik een ruimte die niet optimaal is ingenomen.»

JANSSENS «Da’s waar, zoveel energieverlies is niet goed voor het milieu. Maar een kind van ons beiden, kan de wereld dat wel aan?»

‘The Sky is the Limit’- Play 5 - 20.35u.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234