null Beeld VRT
Beeld VRT

Het ScheldepeletonLieven van Gils

Lieven Van Gils: ‘Bij elke valpartij sta ik te roepen tegen mijn tv’

Zowat vijftien jaar geleden koersen vijf jongens langs de Schelde tussen Gent en Oudenaarde, hopend op een toekomst als profrenner. Voor Wouter Weylandt, Iljo Keisse, Dimitri De Fauw, Kurt Hovelijnck en Bert De Backer komt die droom uit, maar samen met het succes fietst ook de tragiek hun levens binnen. De Fauw raakt eind 2006 tijdens de Zesdaagse van Gent betrokken bij een ongeval waarbij de Spaanse wielrenner Isaac Gálvez sterft: hij zinkt weg in een depressie en berooft zich in 2009 van het leven. Weylandt overlijdt twee jaar later na een zware val in de Giro. Matthias M.R. Declerq schreef het verhaal van de vijf in 2017 neer in het boek ‘De val’, dat de basis vormt voor de nieuwe docureeks ‘Het Scheldepeloton’, waarin Lieven Van Gils gaat praten met de drie overblijvers en de familie van degenen die er niet meer zijn.

LIEVEN VAN GILS «Ik vond ‘De val’ indertijd een prachtig boek, en ik heb Matthias en Iljo toen ook uitgenodigd bij ‘Van Gils & gasten’. Alleen: in dat programma kon ik nauwelijks een dikke tien minuten met hen praten, terwijl ik deze keer met Iljo alleen al zes úúr heb gesproken.»

HUMO Wouter Weylandt verongelukte tien jaar geleden, Dimitri De Fauw stierf in 2009. Was het moeilijk om mensen te overtuigen die wonden weer te openen?

VAN GILS «De nabestaanden waren wat bevreesd, zeker in het begin. Toen mijn eindredacteur en ik voor een verkennend gesprek langsgingen bij de ouders van Wouter, zag ik zijn moeder Nele denken: waar begin ik aan? Maar na een tijd vonden ze het fijn om nog eens over hem te vertellen, hem te eren. An-Sophie, Wouters echtgenote, wilde eerst niet meedoen, omdat ze niet nog eens ‘de vrouw die achtergelaten is’ wilde zijn. Maar toen we bij de familie waren om een stukje te laten zien, was ze daar samen met hun dochter Alizée, die haar vader nooit heeft gekend (An-Sophie was vijf maanden zwanger toen Wouter verongelukte, red.). Toen ze zag hoe Alizée luisterde naar de interviews met Wouters ouders, besefte ze: dit is een kans om ook mijn verhaal te doen.»

HUMO De reeks toont de twee kanten van het wielrennen: de schoonheid van jonge gasten die over een jaagpad sjezen en eigenhandig een aankomstlijn kalken, maar ook het gevaar dat achter elke bocht loert.

VAN GILS «Ja, het is romantiek en tragiek in één. Wielrennen is de mooiste stiel ter wereld, maar er is zoveel verdriet en pijn. Er zijn vaak tranen gevloeid, voor én achter de camera. Ik heb het wielrennen lang gevolgd, ik heb renners zien vallen, ze geïnterviewd als ze gewond waren, in de Tour als ze op het punt stonden om terug naar België gebracht te worden... Maar ik heb, tot nu, nooit beseft hoe kwetsbaar die gasten eigenlijk zijn.»

HUMO Hoe gaan ze daar zelf mee om? Wilde bijvoorbeeld Bert De Backer of Iljo Keisse ermee stoppen na de dood van Wouter?

VAN GILS «Nee, ze zetten dat uit hun kop, hè? Kurt is ooit tijdens een training langs de Schelde op zijn hoofd gevallen en lag negentien dagen in coma. Toen hij beter was, wilde hij maar één ding: zo snel mogelijk weer op de fiets zitten. Wouter heeft Kurt toen zien vallen en wellicht zelfs zijn leven gered, door meteen een mug te bellen in plaats van een gewone ambulance. Nadien droegen hij en de anderen wel allemaal een helm op training, wat ze daarvoor niet deden. Maar stoppen? Dat kwam niet in hen op.»

HUMO In de eerste aflevering passeert ook het overlijden van Frederiek Nolf, die in 2009 tijdens de Ronde van Qatar ’s nachts stierf aan een hartaanval. Wat me shockeerde, is dat Wouter, één van Frederieks beste vrienden, de begrafenis toen heeft gemist omdat hij moest blijven koersen.

VAN GILS «Dat is nog zoiets akeligs aan topsport: je mag niet toegeven dat je zwak bent, geen kwetsbaarheid tonen. Nu, ik hoop dat dat vandaag anders zou zijn. De mentale druk op topsporters is meer bespreekbaar – kijk maar naar Simone Biles en Nafi Thiam op de Olympische Spelen – maar tien à vijftien jaar geleden was er veel minder aandacht voor. Dat is ook de tragiek van Dimitri: een supertalent, zeker op de piste, maar mentaal erg fragiel. En dan kreeg hij ook nog te maken met dat noodlottige ongeval waarvoor hij zichzelf de schuld gaf. Alleen heeft hij nooit hulp gekregen om daarmee om te gaan.»

HUMO Hou je na je reeks over Frank Vandenbroucke en deze serie eigenlijk nog van het wielrennen?

VAN GILS «Ik vind de koers nog altijd prachtig, maar ik kan steeds minder goed tegen de negatieve aspecten. Deze zomer weer, met al die valpartijen in de Tour: dan sta ik echt te roepen tegen mijn tv. Ik denk ook aan die mensen thuis, de ouders en echtgenotes die het live moeten meemaken. Door met hen te praten kan ik me beter voorstellen hoe het voelt om die wielrenners te moeten laten vertrekken naar het front, in de hoop dat ze veilig terugkeren. Dat klinkt misschien overdreven – als soldaten naar het front! – maar voor hen is dat wel zo.

»Ik heb al mijn gesprekspartners ook gevraagd: ‘Wat als één van je kinderen of kleinkinderen wil koersen?’ Iljo bijvoorbeeld, die twee zoontjes heeft, zei dat hij op zolder een fietsje heeft staan dat hij gekregen heeft, maar dat hij het niet durft te geven. En Nele is bang dat het zoontje van Wouters zus Elke, een getalenteerd mountainbiker, in de stiel zal gaan. Van hen mag iedereen wel zijn of haar passie volgen, maar als zij mochten kiezen: liever geen koers.»

HUMO Tot slot: deze reeks is voor jou een soort afscheid, want binnenkort krijg je een nieuwe functie als filmman bij de VRT, als opvolger van de betreurde Ward Verrijcken.

VAN GILS «Ja, vanaf begin september wordt dat mijn fulltimejob. Het is een privilege om Ward te mogen opvolgen, ook omdat film me van kleins af heeft geboeid. Ik heb er wel lang mee geworsteld, want ik wilde het niet doen als ik me er niet goed bij voelde. Ik ben ook gaan praten met Wards familie en zijn partner, om zeker te zijn dat zij er zich in konden vinden. Maar het blijft heel dubbel, natuurlijk: het is een mooie kans, maar ik had ze liever op een andere manier op mijn pad zien komen.»

Het Scheldepeloton

Canvas, maandag 30 augustus, 21.20

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234